تبلیغات تبلیغات تبلیغات
حسینی پیشنهاد میکند به جای سیاست شوکدرمانی، سهمیه بنزین از «خودرو» به «فرد» منتقل شود، برای حملونقل عمومی سهمیه مستقل در نظر گرفته شود و منابع حاصل از کاهش مصرف به نوسازی ناوگان، توسعه سوختهای جایگزین و کاهش کسری بودجه اختصاص یابد. متن زیر ماحصل گفتوگوی ما با وی حول محور چالشها و ظرفیتهای کنونی مساله بنزین است.
بنزین در ایران امروز بیش از آنکه مسئله تولید باشد، مسئله حکمرانی مصرف است. اگر بخواهیم این وضعیت را با ادبیات اقتصاد انرژی تحلیل کنیم، آیا اساساً با ناترازی عرضه مواجهیم یا اختلال در سمت تقاضا؟
در بخش عرضه، ایران از ظرفیت قابل توجهی برخوردار است. تولید بنزین کشور در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه در سطح بالایی قرار دارد و ظرفیت پالایشی نیز قابل توجه است. بنابراین من معتقدم صورت مسئله را نباید صرفاً در کمبود تولید جستوجو کرد. مسئله اصلی، شکاف میان ظرفیت اقتصادی تأمین انرژی و الگوی مصرف است. ما با یک «ناترازی تقاضا» مواجهیم؛ یعنی قیمتگذاری و نظام توزیع به گونهای طراحی شده که سیگنال واقعی کمیابی انرژی را به مصرفکننده منتقل نمیکند.
وقتی قیمت یک کالای استراتژیک با هزینه واقعی تأمین آن فاصله معنادار دارد، آیا میتوان از یک «یارانه پنهان» سخن گفت که به جای عدالت، عملاً رانت مصرف ایجاد میکند؟
دقیقاً. مسئله فقط پایین بودن قیمت نیست؛ مسئله، نحوه توزیع یارانه است. وقتی بنزین با قیمت بسیار پایین عرضه میشود، مصرفکننده هزینه واقعی منابعی را که استفاده میکند نمیپردازد. …
