رضا صائمی؛ دبیر گروه فرهنگی / در روزگاری که سرعت، حافظه را به حاشیه رانده است و خبر، پیش از آنکه به تاریخ تبدیل شود، در انبوه دادهها گم میشود، برگزاری همایشی درباره تاریخ مطبوعات محلی، صرفاً یک رویداد دانشگاهی نیست، تلاشی است برای بازگرداندن حافظه به رسانه و رسانه به حافظه. این همایش، دعوتی است برای مکث، برای دوباره دیدن آنچه سالها در هیاهوی اخبار روزانه از نظر دور مانده است. تاریخ مطبوعات، تاریخ کاغذهای زردرنگ و آرشیوهای خاکخورده نیست، تاریخ نفس کشیدن یک جامعه است. اگر بخواهیم فراز و فرودهای فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی ایران را بخوانیم، باید لابهلای ستونهای روزنامههای محلی جستوجو کنیم، همان نشریاتی که شاید تیراژشان محدود بود، اما دامنه تأثیرشان تا عمق زندگی مردم امتداد داشت. بسیاری از روایتهایی که در رسانههای سراسری مجال ظهور پیدا نمیکرد، در مطبوعات محلی ثبت شده و امروز به اسناد زنده تاریخ بدل شدهاند. در واقع، مطبوعات محلی آینهای هستند که جزئیات زندگی روزمره، دغدغههای شهروندان، تحولات فرهنگی، مناسبات قدرت و حتی تغییرات سبک زندگی را با دقتی ثبت کردهاند که کمتر منبع تاریخی دیگری از آن برخوردار است.
اهمیت این همایش از همین نقطه آغاز میشود؛ از این باور که تاریخ رسانه را نمیتوان فقط از پایتخت نوشت. ایران را باید از شیراز، تبریز، رشت، مشهد، اهواز، بوشهر، کرمان، سنندج، زاهدان و دهها شهر دیگر نیز خواند؛ از دل روزنامههایی که زبان مردم همان اقلیم بودند و نبض تحولات محلی را ثبت کردند. تاریخ مطبوعات محلی، در واقع تاریخ ایران از زاویهای کمتر دیدهشده است؛ روایتی که اگر نادیده گرفته شود، تصویر ما از گذشته، تصویری ناقص و مرکزگرا خواهد بود.
انتخاب شیراز برای میزبانی این همایش نیز معنایی فراتر از یک انتخاب جغرافیایی دارد. فارس، یکی از خاستگاههای مهم روزنامهنگاری ایران است، استانی که هم در تولید اندیشه و هم در شکلگیری جریانهای فرهنگی و ادبی سهمی انکارناپذیر داشته است. از اولین نشریات تأثیرگذار تا حضور روزنامهنگاران و نویسندگانی که در شکل دادن به افکار عمومی …
