گروه ورزشی، سینا حسینی: در منچستر، رویارویی یونایتد و سیتی سالهاست که روایت دو قطب بزرگ یک شهر را بازتعریف میکند و در میلان، جدال اینتر و میلان چنان با تاریخ و فرهنگ شهر درهم تنیده شده که تصور این مسابقه در جایی جز خانه همیشگی فوتبال این شهر دشوار است.
دربی، به معنای واقعی کلمه، «مسابقهای در خانه» است؛ مسابقهای که جغرافیا بخشی از داستان آن محسوب میشود. برای همین است که وقتی از دربی مادرید، منچستر یا میلان صحبت میکنیم، نام شهر بلافاصله در کنار نام مسابقه قرار میگیرد. دربی، بدون شهر، بخشی از هویت خود را از دست میدهد.
در فوتبال ایران نیز داستان کم و بیش به همین شکل است. دربی تهران، بزرگترین نمونه این پدیده اجتماعی است؛ مسابقهای که طی دههها، فراتر از فوتبال، به بخشی از زندگی شهری تهران تبدیل شده است. ولی در فصلهای اخیر، مسابقات دربی تهران به دلیل نبود ورزشگاه استاندارد، از پایتخت خارج شده و در شهرهای دیگر برگزار میشود؛ اتفاقی که طبیعتاً از جذابیت و حال و هوای خاص این مسابقه میکاهد.
ماجرای برگزاری دربی خارج از تهران البته اتفاق جدیدی نیست. بازسازی ورزشگاه آزادی و نبود ورزشگاه جایگزین مناسب، پیش از این نیز دربی را از تهران خارج کرده است. دیدار برگشت دو تیم در سال ۱۳۸۱ در تبریز برگزار شد. در سال ۱۴۰۳ نیز هر دو مسابقه رفت و برگشت به اراک منتقل شد و در دیدار رفت سال ۱۴۰۴ هم دو تیم در همین شهر به مصاف هم رفتند. حالا در آستانه دور رفت دربی سال ۱۴۰۵، بار دیگر بحث برگزاری این مسابقه خارج از تهران مطرح است.
در نگاه نخست، شاید این تصمیم صرفاً یک راهحل اجرایی به نظر برسد؛ ورزشگاه آزادی آماده نیست، ورزشگاه مناسب دیگری در تهران وجود ندارد و بنابراین مسابقه باید در شهر دیگری برگزار شود. اما مسأله از همینجا پیچیده میشود؛ چراکه دربی را نمیتوان صرفاً یک «بازی معمولی» تلقی کرد که محل برگزاری آن با چند خط در صورتجلسه تغییر کند. دربی تهران علاوه بر بسیاری از مؤلفههای ورزشی، یک رویداد شهری است و انتقال آن، فقط جابهجایی آدرس ورزشگاه نیست؛ انتقال یک پدیده اجتماعی از محیطی است که طی چند دهه شکل …
