فاطمه غریبی،گروه دیپلماسی: در همین حال، محدودیتهای ژئوپلتیکی تنگه هرمز و ضرورت بهرهگیری هوشمندانه از ظرفیتهای آن، چشمانداز تحولات پیشرو را پیچیدهتر کرده است. جهانبخش ایزدی، استاد روابط بینالملل در گفتوگو با «ایران»، «تفاهمنامه ۱۴بندی» را تفاهمنامهای مناسب و به نفع ایران میداند. به گفته او، مدیریت هوشمندانه موازنههای قدرت و بهرهگیری از ظرفیت دیپلماسی میتواند مسیر خروج از وضعیت کنونی و حرکت به سوی ثبات و توسعه را هموار کند.
تفاهمنامه ایران و آمریکا چه دستاوردهایی برای تأمین منافع ایران داشته و با توجه به شروط تهران برای بازگشایی تنگه هرمز از جمله پایان جنگ، خروج نیروهای آمریکایی، رفع محاصره و آزادسازی داراییهای مسدودشده، تداوم آن چه اهمیتی دارد و واکنش واشنگتن به این شروط چه خواهد بود؟
شروطی که درباره بازگشایی تنگه هرمز مطرح شده، عمدتاً در همان تفاهمنامه ۱۴ بندی پیشبینی شده بود؛ از جمله رفع محاصره، خروج نیروهای آمریکایی، رفع تحریمها، بازگرداندن اموال بلوکهشده و رفع تهدید. بنابراین تکرار این شروط، در واقع «تحصیل حاصل» است. به اعتقاد من تفاهمنامه ۱۴بندی در مجموع تفاهمنامهای مناسب و در راستای منافع ایران است و میتواند بهعنوان یک چارچوب عملی برای کاهش تنش، مدیریت بحران و جلوگیری از تشدید رویارویی مورد استفاده قرار گیرد. اهمیت آن دقیقاً در این است که به جای حرکت در مسیر تقابل و تصمیمهای پرهزینه، امکان گفتوگو، تنظیم متقابل رفتارها و ایجاد یک مسیر مرحلهای برای عبور از وضعیت بحرانی را فراهم میکند. در همین راستا شروط مطرح شده از سوی ایران موضوع جدیدی نیستند بلکه ترجمان همان تفاهمنامهاند. بنابراین به جای طرح شروط جدید، باید بر اجرای همان تفاهمنامه و رفع موانعی که مانع تحقق آن شده است، تمرکز کرد؛ در غیر این صورت، وارد یک دور باطل خواهیم شد.
اگر توافقاتی با عمان انجام شود، تنگه هرمز بازگشایی شود و بتوانیم به تفاهمنامه بازگردیم، عملاً همه آن شروط برآورده و محقق خواهد شد؟
از منظر حقوقی، تنگه هرمز یک تنگه طبیعی است و مبنای عبور از آن، «عبور …
