در ساختار فوتبال ایران، هیچ قراردادی میان بازیکن و باشگاه، از لیگ برتر گرفته تا لیگهای دسته اول، دوم و ردههای پایه، رسمیت پیدا نمیکند مگر آنکه در «هیأت فوتبال استان» مربوطه به ثبت برسد. این ثبت در ظاهر فرآیندی اداری و معمول است، اما در عمل اغلب با دریافت مبلغی تحت عنوان «کارمزد ثبت قرارداد»، «سهم هیأت» یا کسر درصدی از مبلغ قرارداد همراه میشود؛ رویهای که سالهاست، بویژه در میان بازیکنان سطوح پایینتر فوتبال، محل گلایه و پرسش است.
مسأله اصلی البته دریافت هزینه برای انجام یک خدمت اداری نیست؛ پرسش اساسی این است که مبنای قانونی این دریافت چیست، میزان آن چگونه تعیین میشود و در نهایت این مبالغ در چه مسیری هزینه میشوند؟ ابهام در پاسخ به همین پرسشهاست که یک فرآیند اداری را به موضوعی قابل نقد تبدیل کرده است.
این گزارش با تکیه بر اسناد، دستورالعملهای رسمی سازمان لیگ و فدراسیون فوتبال و همچنین اظهارات مسئولان، تلاش میکند تصویری روشنتر از سازوکار مالی ثبت قراردادها ارائه دهد و بررسی کند چرا موضوع سهم هیأتهای فوتبال استان همچنان با ابهام همراه است.
جایگاه هیأتهای فوتبال استان در ساختار ثبت قرارداد
هیأت فوتبال استان در سراسر کشور، بهعنوان بخشی از ساختار فدراسیون فوتبال، مسئولیتهایی از جمله توسعه فوتبال پایه، برگزاری مسابقات محلی و ثبت رسمی قرارداد بازیکنان باشگاههای همان استان را بر عهده دارد. بر اساس دستورالعملهای ابلاغی سازمان لیگ به باشگاهها، مدارک هویتی و قراردادی بازیکنان باید ابتدا در هیأت فوتبال استان ثبت و سپس همراه با قرارداد به سازمان لیگ ارسال شود.
به بیان سادهتر، هیأت فوتبال استان اولین ایستگاه رسمی برای ثبت قرارداد یک بازیکن است و همین جایگاه، مبنای دریافت برخی هزینهها از باشگاه یا بازیکن قرار گرفته است. اما نقطه حساس ماجرا از جایی آغاز میشود که «هزینه ثبت» از یک مبلغ مشخص اداری فراتر رفته و به درصدی از ارزش قرارداد تبدیل میشود.
این رویه البته مختص فوتبال نیست. برای نمونه، در والیبال، فدراسیون بهصراحت …
