دکتر ستاری معتقد است که «توسعه» هنگامی از سطح یک چشمانداز نظری به سیاستی کارآمد تبدیل میشود که اهداف و ارزشهای آن با اقتضائات زمانی، وضعیت واقعی کشور و ظرفیتهای اجتماعی و اقتصادی آن پیوند بخورد. از این منظر، «سیاست طبیعی توسعه» راهی برای انطباق سیاستهای توسعهای با شرایط متغیر «اینجا و اکنون» ایران است.
سجاد ستاری با اشاره به اندیشه فردریک باستیا، اقتصاددان فرانسوی، بر این نکته تأکید گذاشت که ارزیابی یک الگوی توسعه نباید صرفاً به اهداف و مؤلفههای آشکار آن محدود شود، بلکه باید آثار، الزامات و ظرفیتهای کمتر دیدهشده سیاستگذاری را نیز در نظر گرفت. به عقیده او «الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت» از ظرفیتهایی همچون جامعیت، بومیبودن و ارزشمحوری برخوردار است. این الگو، پیشرفت را صرفاً در افزایش تولید و درآمد خلاصه نمیکند و مفاهیمی چون کرامت انسانی، عدالت، حقیقتجویی، خداپرستی و کمال انسانی را نیز در تعریف پیشرفت وارد میکند. همچنین تکیه بر مبانی جهانشناختی، انسانشناختی و جامعهشناختی متناسب با ایران، آن را از الگوبرداری صرف از تجربه کشورهای دیگر متمایز میکند.
آرمانهای توسعه باید با «اینجا و اکنون» ایران پیوند داشته باشد
استاد دانشگاه تهران، «اولویتبندی» را یکی از الزامات سیاستگذاری توسعه دانست. به اعتقاد او، تعدد اهداف مطلوب زمانی میتواند به پیشرفت واقعی منجر شود که میان آنها اولویتبندی صورت گیرد و مهمترین مسائل و بحرانهای کشور بهعنوان نقطه عزیمت سیاستگذاری تعیین شوند. او همچنین «زمانمندی» و «وضعیتمندی» را از مفاهیم اساسی در فهم توسعه دانست. از این منظر، توسعه فرآیندی ثابت و یکسان نیست و نمیتوان سیاستهای آن را مستقل از تحولات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فناورانه دنبال کرد. …
