فرجام تفاهمنامه اسلام‌آباد پس از ۱۷ جولای

در شرایطی که این تفاهم به دلیل تحولات نظامی و نقض تعهدات طرف آمریکایی در عمل متوقف شده، تهران همچنان درهای دیپلماسی را به طور کامل نبسته و همزمان تلاش‌های میانجیگرانه کشورهای منطقه برای باز نگه داشتن مسیر گفت‌وگو ادامه دارد. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران چند روز پیش درباره چشم‌انداز مذاکرات با آمریکا گفت: «ما هنوز درباره ازسرگیری مذاکرات با ایالات متحده تصمیمی نگرفته‌ایم.»

این موضع در حالی بیان شد که میانجی‌هایی از قطر و پاکستان همچنان به تبادل پیام با ایران ادامه داده‌اند و تلاش‌ها برای یافتن راهی سیاسی جهت مدیریت تنش‌ها متوقف نشده است. این موضوع نشان می‌دهد پایان مهلت زمانی تفاهم لزوماً به معنای پایان مسیر دیپلماسی نیست و آنچه اکنون در حال بررسی است، چگونگی بازتعریف این مسیر و فراهم کردن شرایط لازم برای بازگشت به یک چارچوب قابل اتکا است.

تفاهم ۲۸ خرداد میان دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان، رؤسای‌جمهوری ایران و آمریکا بر پایان فوری و دائمی عملیات نظامی و سپس دستیابی به توافق نهایی برای پایان جنگ در همه جبهه‌ها استوار بود. قرار بود توافق نهایی حداکثر ظرف ۶۰ روز با امکان تمدید با رضایت دو طرف و با تأیید شورای امنیت سازمان ملل حاصل شود.

بر اساس تفاهم، آمریکا متعهد به پایان محاصره دریایی ایران ظرف ۳۰ روز، خروج نیروهایش از مناطق نزدیک ایران پس از توافق نهایی، آغاز بسته بازسازی و توسعه حداقل ۳۰۰ میلیارد دلاری، لغو تحریم‌ها، صدور معافیت صادرات نفت و آزادسازی منابع مالی مسدودشده ایران شد.

در مقابل، ایران متعهد شد مین‌روبی تنگه هرمز و عبور آزاد کشتی‌ها به مدت ۶۰ روز بدون دریافت …