هوش مصنوعی در نگاه اولیه به نظر میرسد هزینهها را کاهش میدهد، اما تجربههای پیادهسازی آن نشان میدهد، نه تنها هزینهها در مرحله اولیه پیادهسازی هوش مصنوعی در یک سازمان کاهش نمییابد، بلکه هزینه کلی شرکت نیز افزایش مییابد. اما آنچیزی که این هزینه را جبران میکند افزایش بهرهوری و تداوم کسبوکار در شرایطی است که امکان حضور نیروی انسانی در آن وجود ندارد.
به گزارش پیوست، کارشناسان بر این باورند بیشترین کاهش هزینه کسبوکارها، به واسطه هوش مصنوعی در بخش عملیات خدمات و پشتیبانی، فناوری اطلاعات و توسعه نرمافزار، پردازش اسناد، تولید و کنترل کیفیت، زنجیره تامین، پیشبینی تقاضا، نگهداری تجهیزات و تشخیص تقلب است.تاثیر هوش مصنوعی در هزینههای هر سازمان
هوش مصنوعی در وهله نخست هزینه انجام هر واحد کار یا خدمت را کاهش میدهد، اما این کاهش لزوما به معنای کاهش هزینه کل شرکت نیست. چرا که افزایش ظرفیت، کیفیت یا حجم خدمات میتواند صرفهجویی ایجادشده را جذب کند.
گزارش ۲۰۲۵ مککینزی نشان میدهد آثار کاهش هزینه به واسطه هوش مصنوعی، بیشتر در مهندسی نرمافزار، تولید، فناوری اطلاعات و عملیات خدمات دیده شده، اما اثر هوش مصنوعی بر سود عملیاتی کل سازمانها هنوز محدود است.
نظرسنجی جهانی PwC در سال ۲۰۲۶ هم نشان میدهد، فقط ۱۲ درصد مدیران عامل، همزمان افزایش درآمد و کاهش هزینه را تجربه کردهاند و در مجموع ۳۳ درصد دستکم یکی از این دو منفعت را گزارش کردهاند.
مهران ضیابری بنیانگذار و مدیرعامل شرکت پردازش هوش مصنوعی ترگمان میگوید در استفاده از هوش مصنوعی و کاهش هزینهها، باید میان افزایش بهرهوری یک وظیفه، کاهش هزینه یک فرایند و کاهش هزینه کل شرکت تفاوت گذاشت.
او مثال میزند: «یک مطالعه میدانی روی بیش از پنج هزار نیروی پشتیبانی، افزایش متوسط ۱۴ درصدی بهرهوری را، به واسطه هوش مصنوعی، گزارش کرده و این افزایش برای نیروهای تازهکار و کمتجربه به ۳۴ درصد رسیده است. البته این به معنای کاهش ۱۴ یا ۳۴ درصدی کل هزینه شرکت نیست.»
او در مورد میزان کاهش هزینههای هر شرکت به واسطه هوش مصنوعی توضیح میدهد: «برای برآورد اولیه و محافظهکارانه، یک پروژه درست در فرایندی مشخص میتواند در مرحله نخست پنج تا ۱۵ درصد هزینه همان فرایند را کاهش دهد. در فرایندهای پرتکرار، …
