مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی با بررسی فرصتها و تهدیدهای هوش مصنوعی برای زنان و خانواده، هشدار داده است که بیتوجهی به نقش و حضور زنان در طراحی و سیاستگذاری هوش مصنوعی میتواند به بازتولید و تشدید تبعیضهای جنسیتی منتهی شود. همچنین این گزارش با اشاره به تحولات بازار کار ناشی از هوش مصنوعی و با استناد به ماده ۷۹ برنامه هفتم توسعه، بر سرمایهگذاری در آموزش حرفهای و یادگیری بلندمدت زنان برای سازگاری با تغییرات بازار کار تاکید میکند.
بهگزارش پیوست، یکی از محورهای اصلی گزارش « فرصتها و تهدیدهای هوش مصنوعی برای زنان و خانواده» بررسی ابعاد اخلاقی و جنسیتی هوش مصنوعی است. در متن پژوهش اشاره شده که بدون توجه به بعد جنسیتی، فناوریهای هوش مصنوعی میتواند به تقویت و ترویج کلیشههای جنسیتی و خدشهدار شدن جایگاه و کرامت زنان منجر شود.
در این گزارش، فرصتها و تهدیدهای هوش مصنوعی برای زنان در دو گروه مورد بررسی قرار گرفته است. گروه نخست به فرصتها و تهدیدهای ناشی از ساختار هوش مصنوعی و پردازش دادهمحور مربوط میشود و گروه دوم به پیامدهای تحولات فناورانه برای ساختارهای جامعه میپردازد. گزارش مرکز پژوهشهای مجلس کنترل این مخاطرات را نیازمند بهرهبرداری از یافتههای این بررسی و ارائه پیشنهادهایی برای تقویت حضور زنان در حوزه اخلاق و خطمشیگذاری این فناوریها عنوان کرده است.
این گزارش مسائل زنان را از چند زاویه بررسی میکند. سوگیری و تبعیض، تغییرات بازار کار، خانواده، آموزش و یادگیری، سلامت زنان، نقض کرامت و امنیت زنان و در نهایت نقش هوش مصنوعی در حکمرانی عناورین این بررسیهاست.سوگیری و تبعیض علیه زنان
یکی از نخستین نگرانیهای مطرحشده در این گزارش، سوگیری دادههاست. مدلهای هوش مصنوعی الگوهای موجود در دادهها را یاد میگیرند. از همین رو اگر دادههای آموزشی دارای سوگیری باشد یا تجربه گروههایی مانند زنان در آنها کمتر نمایندگی شده باشد، خروجی سیستم نیز میتواند همان تبعیض را بازتولید کند.
یکی از نمونههای شناختهشده، سیستم استخدام آمازون است که با استفاده از دادههای استخدامی گذشته آموزش دیده بود. دادههایی که در آنها مردان سهم بیشتری از نیروی کار حوزه فناوری داشتند و سهم زنان کمتر بود. در نتیجه، سیستم بهصورت ناعادلانهای به متقاضیان مرد امتیاز …
