شهرآرانیوز | امیررضا زاتی، چه چیزی باعث میشود عقیده یک انسان تغییر کند؟ چرا آدمها همیشه سعی میکنند از عقیدهشان دفاع کنند و وقتی کسی به آنها بگوید «تغییر کردهای»، این حرف را نوعی توهین میدانند؟ جولین بارنز، نویسنده و جستارنویس بریتانیایی، در کتاب کوتاه «نظرم عوض شد» که در سال ۱۴۰۴ توسط نشر نو به چاپ رسید، به همین پرسش میپردازد.
نکتهای که کمتر درباره این کتاب گفته میشود این است که محتوای آن کاملاً تازه نیست: بارنز این مطالب را نخست در قالب پنج قسمت برای مجموعه رادیویی روایت کرده بود.
بارنز را بیشتر با رمان «درک یک پایان» میشناسند که جایزه منبوکر ۲۰۱۱ را برایش به ارمغان آورد، اما «نظرم عوض شد» رمان نیست؛ مجموعهای از جستارهای کوتاه است که حول پنج محور شکل گرفته: خاطرات، کلمات، سیاست، کتابها، و سن و زمان.
ایده مرکزی کتاب این است که ما معمولا در برابر تغییر عقیده خود مقاومت میکنیم و آن را نشانه سستی خود و دیگران میدانیم؛ اما بارنز از خواننده میپرسد که آیا واقعاً همینطور است یا این فقط چیزی است که دوست داریم باور کنیم. در فصل خاطرات، او حافظه را نه یک انبار امانات گمشده، بلکه محصول تخیل میداند؛ در فصل کلمات، زبان را نه مجموعهای از قواعد ثابت بلکه چارچوبی سیال برای فهماندن منظور میبیند و از کاربرد غلط برخی واژهها، مانند «fulsome»، گله میکند.
جالبترین تناقض کتاب در فصل سیاست رخ میدهد: بارنز اعتراف میکند که در طول زندگی به شش حزب مختلف رأی داده، اما در عین حال میگوید که در سطح باورهای بنیادین سیاسیاش تقریباً تغییری نکرده است؛ اینجا بارنز به نکتهای ظریف درباره ماهیت عقیده نزدیک میشود: ممکن است آدمی در انتخابهای سیاسیاش تغییر کند، اما در زیر این تغییرات، مجموعهای از ارزشهای ثابت را حفظ کند. برای مثال، باور او به وجود «جامعه» همچنان پابرجاست؛ موضعی که در تضاد آشکار با دیدگاه معروف مارگارت تاچر قرار میگیرد که گفته بود «چیزی به نام جامعه وجود ندارد». …
