پیادهروی اربعین در نگاه نخست، یک آیین بزرگ دینی و جلوهای از محبت به امامحسین (ع) و واقعه عظیم کربلاست، اما اگر با دقت بیشتری به آن نگریسته شود، میتوان ابعاد اجتماعی و تربیتی عمیقتری نیز برای آن متصور شد.
یکی از مهمترین این ابعاد، تأثیر اربعین بر خانواده و نقش بانوان در انتقال تجربه معنوی این سفر به درون خانواده است.
در روزگاری که خانواده با انواع فشارهای اقتصادی، فرهنگی و رسانهای روبهروست و بسیاری از پیوندهای عاطفی و تربیتی آن بهدلایل متعدد تضعیف شده است، مناسک جمعی دینی میتوانند به تقویت و اصلاح دوباره این نهاد کمک کنند. اربعین ازجمله همین تجربههاست که خانواده را در میدان عمل، به مشارکت و همراهی و همدلی فرامیخواند.
خانواده نخستین محیط شکلگیری هویت دینی و اخلاقی انسان است، با این حال سبک زندگی جدید، شتاب روزمرگی، فردگرایی و غلبه فضای مجازی، بخشی از کارکردهای سنتی خانواده را کمرنگ کرده است. در چنین شرایطی، سفر اربعین برای بسیاری از خانوادهها فرصتی فراهم میکند تا چند روزی در فضایی متفاوت، با هدفی مشترک و درکنار یکدیگر زندگی کنند و تجربه یک زیست معنوی را داشته باشند.
این همراهی، بهویژه برای کودکان و نوجوانان، صرفا یک سفر زیارتی نیست، بلکه تجربهای عینی از صبر، همیاری، تابآوری، وقتشناسی، نظم، قناعت، محبت و دینداری است.
آنچه در این مسیر دیده میشود، اغلب بیش از بسیاری از آموزشهای رسمی و مستقیم، بر ذهن و جان نسل جدید اثر میگذارد.
در این میان، نقش بانوان بسیار مهم و تعیینکننده است. بانوان در اربعین، تنها یک زائر یا همراه ساده نیستند، بلکه در بسیاری از زمینهها، محور پیوند عاطفی و معنوی خانواده بهشمار میآیند.
بانوان، هم میتوانند فرزندان را با معنای این سفر آشنا کنند، هم فضای عاطفی خانواده را در طول مسیر مدیریت کنند و هم پس از بازگشت، تجربه اربعین را به بخشی از فرهنگ خانه تبدیل سازند. یکی از اموری که در این نقشآفرینی بانوان میتواند بسیار تأثیرگذار باشد، الهام از شخصیت حضرت زینب (س) است که میتواند به این نقش بانوان عمق بیشتری ببخشد؛ شخصیتی که در فرهنگ شیعه، نمونهای از ایمان، صبر، آگاهی، مدیریت بحران، فداکاری و مسئولیتپذیری اجتماعی است.
بسیاری از بانوان در آیین پیادهروی اربعین، نوعی همذاتپنداری …
