شهرآرانیوز؛ ستارهای را تصور کنید که حدود نیمی از جرم خورشید را دارد و با نوری سرخ و کمفروغ میدرخشد. جرمی عظیم به نام کوتوله قهوهای در مداری ۵ هزار ساله به دور آن حرکت میکند؛ جرمی که بسیار سنگینتر از یک سیاره است، اما جرم کافی برای تبدیلشدن به یک ستاره را ندارد.
منظومه شمسی ما هیچ نمونهای شبیه کوتوله قهوهای ندارد، اما ماجرا از اینجا پیچیده میشود. جرمی گازی تقریباً هماندازه مشتری هر ۱۷۱ روز یکبار به دور این کوتوله قهوهای میچرخد. حالا سؤال این است: این جرم را چه باید نامید؟ یک قمر؟ یک سیاره؟ یا چیزی کاملاً متفاوت؟
وقتی این منظومه که ستاره مرکزی آن CD-۳۵، ۲۷۲۲ نام دارد، ماه گذشته معرفی شد، اخترشناسان خودشان هم پاسخ روشنی برای این سؤال نداشتند.
۲۰ سال پیش، پژوهشگران اتحادیه بینالمللی نجوم (IAU) با مشکل مشابهی روبهرو شدند؛ زمانی که برای نخستینبار تلاش کردند واژه «سیاره» را بهطور رسمی تعریف کنند. یک سال پیش از آن، جرمی یخی و بزرگتر از «پلوتو» در بخشهای بیرونی منظومه شمسی کشف شده بود. اخترشناسان برای جلوگیری از اضافهشدن دنیاهای بیشتری به فهرست سیارات که دانشآموزان باید حفظ میکردند، تصمیم گرفتند جایگاه پلوتو را به سیاره کوتوله کاهش دهند؛ تصمیمی که هنوز هم مخالفانی دارد.
در دو دهه گذشته، با کشف اجرام عجیب و بیشتری در کیهان، مشکل حتی پیچیدهتر شده است؛ از جمله همین منظومه سهلایهای که در اطراف CD-۳۵، ۲۷۲۲ قرار دارد. با وجود این مجموعه متنوع از اجرام، بسیاری از پژوهشگران همچنان امیدوارند روزی بتوانند روشی ساده و دقیق برای تشخیص اینکه چه چیزی سیاره است و چه چیزی سیاره نیست، ارائه کنند.
طبق گزارش نشنال جئوگرافیک ، ژان-لوک مارگو، اخترشناس دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس، میگوید: «در هر حوزه دیگری، دانشمندان اصطلاحاتی را که برای کارشان لازم دارند تعریف کردهاند. ما میدانیم «مثلث» چیست، میدانیم «ویروس» چیست. همچنان برایم عجیب است که اخترشناسان هنوز نتوانستهاند تعریف دقیقی از واژه سیاره ارائه کنند.» چگونه «پلوتو» ابتدا سیاره شد و سپس به سیاره کوتوله تبدیل شد؟
برای بیشتر تاریخ بشر، سیارات صرفاً نقاط نورانی در آسمان بودند که برخلاف ستارگان حرکت میکردند. واژه امروزی «سیاره» نیز از واژه یونانی planētēs به معنای «سرگردان» …
