اقتصادایرانی:
هرچند دولت هنوز هیچ نرخ جدیدی را تصویب نکرده، اما تأکید بر «عدالت یارانهای»، مصرف بالای بنزین و ضرورت جلب همراهی مردم، این احتمال را تقویت کرده که دولت در حال آمادهسازی افکار عمومی برای تغییر مدل سهمیهبندی و قیمتگذاری بنزین باشد.
اظهارات تازه محمدرضا عارف ، معاون اول رئیسجمهور، درباره بنزین را نمیتوان صرفا یک اظهار نظر اقتصادی درباره نابرابری یارانهها دانست. عارف در شرایطی از هزینه چندمیلیارد دلاری تامین بنزین و نابرابری شدید بهرهمندی دهکها از یارانه تاکید کرده که دولت هنوز افزایش قیمت را رسما اعلام نکرده است. عارف گفته دهک ۱۰درآمدی ۲۳برابر دهک اول از یارانه بنزین استفاده میکند و دولتها بهدلیل پرهیز از «دردسر» از اصلاح این وضعیت عقبنشینی کردهاند. در مقابل، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرد قیمت ۸۰هزار تومانی بنزین صحت ندارد و هیچ عدد یا الگوی قیمتی تاکنون به تصویب نرسیده است. بنابراین، از نظر خبری نمیتوان اظهارات عارف را اعلام قیمت جدید دانست؛ اما از نظر سیاستگذاری، سخنان او معنای مهمتری دارد: دولت در حال آمادهسازی افکار عمومی برای ضرورت اصلاح سیاست بنزین است. چرا عارف اکنون درباره بنزین صحبت میکند؟
نکته قابلتوجه در سخنان عارف، بیشتر از «قیمت»، واژههایی مانند «همکاری»، «ثروت نسلهای آینده» و «هزینه» است. او عملا بحث را از سوال «بنزین چقدر گران شود؟» به سوال «چرا باید منابع ملی برای مصرف فعلی بنزین هزینه شود؟» منتقل کرده است. این جابهجایی در چارچوببندی مساله اهمیت دارد. اگر دولت صرفا قصد داشت درباره مدیریت مصرف صحبت کند، میتوانست بر سهمیهبندی، حملونقل عمومی، توسعه CNG یا کاهش مصرف خودروها تمرکز کند. اما ورود مستقیم معاون اول به موضوع عدالت یارانهای و هزینه فرصت منابع نفتی نشان میدهد مساله در سطح بالاتری در حال بررسی است؛ یعنی دولت میخواهد پیش از هر تصمیم احتمالی، مبنای استدلال خود را برای افکار عمومی تبیین کند. عارف حتی بنزین را بخشی از «ثروت ملی متعلق به نسلهای آینده» توصیف کرده و شدت مصرف انرژی ایران را حداقل دو تا دو ونیم برابر برخی کشورهای همسایه یا متوسط جهانی دانسته است. به بیان دیگر، دولت ظاهرا هنوز نمیخواهد درباره عدد تصمیم نهایی صحبت کند؛ اما میخواهد درباره ضرورت تغییر اتمام حجت کند. …
