رضا معممی مقدم، کارشناس مسائل دینی در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: اگر کسی اسلام را قبول دارد، خدا و پیامبر(ص) را قبول دارد و وجوب نماز و روزه را نیز انکار نمیکند، اما به دلیل ضعف، غفلت، سستی یا گناه آنها را انجام نمیدهد، نباید بهسادگی حکم به خروج او از اسلام کرد. مبلغ – محمد عارف معزی: آیا میتوان فردی را مسلمان دانست، اما او در عرف جامعه «مذهبی» به نظر نرسد؟ این پرسش، بهویژه در میان بخشی از جوانانی که میگویند «خدا را قبول داریم، اما با مذهب یا نهادهای مذهبی ارتباطی نداریم»، به یکی از موضوعات مهم گفتوگو درباره دینداری تبدیل شده است.
در نگاه دینی، «مسلمان»، «مؤمن» و «مذهبی» الزاماً مترادف نیستند. مسلمان کسی است که اسلام و اصول بنیادین آن را پذیرفته، در حالی که ایمان به مرتبهای عمیقتر از باور قلبی و تأثیر آن در رفتار و سبک زندگی اشاره دارد. «مذهبی بودن» نیز بیشتر یک تعبیر عرفی است و نمیتوان آن را صرفاً با ظاهر، پوشش یا حضور در مناسک سنجید.
از سوی دیگر، ترک نماز و روزه به معنای بیاهمیت بودن این واجبات نیست، اما میان ترک یک حکم و انکار آن تفاوت وجود دارد. کسی که به وجوب نماز باور دارد اما در عمل کوتاهی میکند، با فردی که اصل حکم را آگاهانه انکار میکند، وضعیت یکسانی ندارد.
همچنین دینداری تنها به ظاهر محدود نمیشود. ممکن است فردی ظاهری مذهبی داشته باشد اما در اخلاق و رفتار اجتماعی دچار ضعف باشد و در مقابل، فردی بدون ظاهر رایج مذهبی، دغدغه خدا و معنویت داشته باشد.
بنابراین، فاصله گرفتن از برخی مناسک یا نهادهای مذهبی را نمیتوان بهطور خودکار مساوی فاصله گرفتن از خدا و اصل دین دانست. شاید پیش از صدور حکم درباره نسل جوان، باید پرسید چه تجربه، پرسش یا تردیدی او را از دینداری رایج دور کرده است؛ زیرا مرز میان ضعف در عمل، پرسش و تردید و انکار آگاهانه دین، یکسان نیست.
رضا معممی مقدم، کارشناس مسائل دینی در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، به بررسی این موارد پرداخته است.
در ادامه مشروح گفتگوی معممی مقدم با مبلغ را میخوانید؛ مذهبی بودن را نباید صرفاً با ظاهر و حضور در مراسم سنجید/ ممکن است فردی مذهبی به نظر برسد، اما از نظر معرفت دینی ضعیف باشد
*** آیا علی الاصول میتوان گفت فردی «مسلمان» است اما «مذهبی» …
