
ضربات سنگین ایران به اهداف آمریکایی در سراسر منطقه طی حدود ۶ ماه گذشته همچنان در کانون توجه تحلیلگران نظامی جهان قرار دارد؛ ضرباتی که افشای ناکارآمدی سامانههای گرانقیمت پدافندی در برابر پهپادهای ارزانقیمت ایرانی، یکی از نمودهای آن بود. همشهری آنلاین – گروه سیاسی: در حالی که کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس طی سالهای گذشته میلیاردها دلار برای ایجاد یکی از گرانترین شبکههای پدافند هوایی منطقه هزینه کردهاند، معادله جدید نبرد پهپادی، ضعف اقتصادی این معماری را بیش از گذشته آشکار کردهاست؛ جایی که یک پهپاد نسبتاً ارزان «شاهد۱۳۶» میتواند طرف مقابل را به استفاده از موشک رهگیری چندمیلیوندلاری وادار کند.
برآوردهای منتشرشده، هزینه شاهد۱۳۶ را حدود ۲۰ تا ۵۰ هزار دلار و قیمت یک رهگیر PAC-۳ را حدود ۴میلیون دلار عنوان میکنند؛ شکافی که نشان میدهد برتری فناوری و انباشت تسلیحات گرانقیمت لزوماً به معنای برخورداری از یک سپر دفاعی پایدار نیست. اندیشکده «دیفنس سکیوریتی آسیا» روز سهشنبه در یک ارزیابی تحلیلی مفصل، به بررسی این موضوع پرداختهاست.
ماجرای شکاف بزرگ هزینهای چیست؟ معماری پدافند هوایی کشورهای عربی خلیج فارس با یک چالش اقتصادی و عملیاتی فزاینده مواجه است. پهپادهای نسبتاً ارزان ایرانی میتوانند کشورهای منطقه را وادار به استفاده از موشکهای رهگیر بسیار گرانقیمت کنند. این موضوع به مرور ذخایر موشکی را کاهش و توان پدافندی این کشورها را تحت فشار قرار میدهد. بر اساس ارزیابی «مرکز تحلیل تجارت جهانی تسلیحات روسیه»، قیمت یک پهپاد انتحاری شاهد۱۳۶ بین ۲۰ تا ۵۰هزار دلار است. در مقابل هزینه یک رهگیر PAC-۳ حدود ۴ میلیون دلار برآورد میشود. هر موشک سامانه AMRAAM-ER نیز حدود ۳میلیون دلار قیمت دارد. نتیجه: یک پهپاد ۲۰ هزار دلاری میتواند طرف مقابل را به شلیک موشک میلیون دلاری مجبور کند. این یعنی نسبت هزینهای حدود ۲۰۰ به یک. حتی در صورت قیمت ۵۰هزار دلاری پهپاد نیز این نسبت به حدود ۸۰ به یک میرسد. این محاسبه، هزینه رادار، نیروی انسانی، نگهداری و فرماندهی را نیز شامل نمیشود. مهاجم با استفاده از تسلیحات ارزان، میتواند فشار مستمر ایجاد کند.
مشکل فقط قیمت موشک نیست بحران موجود صرفاً به اختلاف قیمت پهپاد و رهگیر محدود نمیشود. تعداد موشکهای آماده شلیک، …












