امنیت غذایی ایران تا حد زیادی به واردات نهادههای دامی وابسته است. ذرت، جو و کنجاله سویا، سه رکن اساسی خوراک دام و طیور کشور، سالانه با حجمی بالغ بر ۱۵ تا ۱۸ میلیون تن از مبادی مختلف وارد میشوند. در شهریور ۱۴۰۵، با وجود تداوم تحریمهای بینالمللی و نوسانات شدید نرخ ارز، روند واردات این کالاهای اساسی نهتنها متوقف نشده، بلکه با تسهیلگریهای جدید وزارت جهاد کشاورزی و تنوعبخشی به مبادی تأمین، شتاب بیشتری گرفته است. در همین حال، بحث تثبیت نرخ ارز برای یک دوره ۵ ساله، بهعنوان راهکاری برای کاهش ریسکپذیری فعالان این حوزه و کنترل قیمت تمامشده محصولات دامی، داغ شده است. در این گزارش، آخرین وضعیت واردات نهادههای دامی، چالشها، آمارها و چشمانداز سیاستگذاری ارزی را بررسی میکنیم. وابستگی ۸۰ درصدی؛ چرا ایران به واردات نهاده دامی نیاز دارد؟
ایران با جمعیتی بالغ بر ۸۵ میلیون نفر و صنعت دام و طیور گسترده، سالانه به حجم عظیمی از نهادههای دامی نیاز دارد. بر اساس اعلام مسئولان صنفی، نیاز سالانه کشور به ذرت حدود ۱۱ تا ۱۲ میلیون تن، کنجاله سویا ۴.۳ میلیون تن و جو ۶.۵ میلیون تن برآورد میشود. از این میان، تنها حدود ۳.۵ میلیون تن جو در داخل تولید میشود و مابقی از طریق واردات تأمین میگردد.
به بیان دیگر، بیش از ۸۰ درصد نهادههای مورد نیاز دام و طیور کشور از طریق واردات تأمین میشود. این وابستگی عمیق، زنجیره تأمین گوشت، مرغ، تخممرغ و لبنیات را به شدت به واردات و بهتبع آن، به نرخ ارز گره زده است. هرگونه اختلال در تأمین و توزیع این نهادهها، مستقیماً بر قیمت محصولات پروتئینی سفره مردم تأثیر میگذارد. آمارهای چشمگیر؛ از ۱۶ میلیون تن در ۱۴۰۳ تا ۱۸ میلیون تن در ۱۴۰۵
آمارهای رسمی نشان از روند صعودی واردات نهادههای دامی در سالهای اخیر دارد. تا پایان سال ۱۴۰۳، حدود ۱۶ میلیون و ۳۵۱ هزار تن نهاده دامی (ذرت، جو و کنجاله سویا) وارد کشور شده است. این رقم در مقایسه با سال ۱۴۰۲ که ۱۸ میلیون و ۶۲۲ هزار تن نهاده وارد شده بود، رشد ۱۱ درصدی را نشان میدهد.
اما پیشبینیها برای سال ۱۴۰۵ حتی چشمگیرتر است. بر اساس اعلام دبیر اتحادیه واردکنندگان نهادههای دام و طیور، امسال مجموع کالاهای اساسی وارداتی ۲۲ میلیون تن برآورد شده که ۱۸ میلیون تن آن مربوط به نهادههای دامی است. …
