قطع اینترنت شاید در ظاهر فقط از دسترس خارج شدن چند وبسایت و پیامرسان به نظر برسد، اما برای میلیونها نفر، معنای آن بسیار فراتر از یک اختلال فنی است. وقتی ارتباط با خانواده دشوار میشود، کسبوکارهای آنلاین از حرکت میایستند، مسیر دسترسی به اخبار تغییر میکند و بخشی از زندگی روزمره ناگهان از دسترس خارج میشود، اینترنت دیگر تنها یک فناوری نیست؛ بخشی از زیرساخت زندگی است.
تازهترین نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) تصویری متفاوت از تجربه کاربران ایرانی در روزهای قطع اینترنت بینالملل ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد جامعه، این رویداد را به یک شکل تجربه نکرده است. برخی آن را اختلالی جدی در زندگی خود میدانستند و برخی دیگر تأثیر کمتری احساس کردهاند، اما تقریباً همه پذیرفتهاند که اینترنت امروز، جایگاهی فراتر از یک ابزار ارتباطی پیدا کرده است. این پیمایش که در فاصله ۲۵ تا ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ و با مشارکت ۴۰۶۰ کاربر اینترنت انجام شده، تلاش کرده از زاویه تجربه کاربران به روزهای قطع اینترنت نگاه کند؛ اینکه مردم چه احساسی داشتند، چه چیزی را بیشتر از دست دادند و پس از بازگشت اینترنت، چه نگاهی به این تصمیم داشتند.
همه یکسان عصبانی نبودند
اما شاید یکی از جالبترین یافتههای ایسپا، واکنش متفاوت کاربران به قطع اینترنت بینالملل است. بر اساس این نظرسنجی، ۴۶.۱ درصد کاربران گفتهاند قطع اینترنت آنها را «زیاد» یا «خیلی زیاد» عصبانی کرده است. در مقابل، ۴۷.۱ درصد اعلام کردهاند این اتفاق اصلاً یا فقط به میزان کمی موجب عصبانیت آنها شده و این تقسیم تقریباً برابر، نشان میدهد تجربه کاربران از قطع اینترنت یکسان نبوده است.
برای بخشی از جامعه، اینترنت آنچنان با زندگی روزمره، ارتباطات یا فعالیت اقتصادی گره خورده که قطع آن به سرعت به احساس نارضایتی تبدیل شده است. اما گروه دیگری، یا وابستگی کمتری به خدمات بینالمللی داشتهاند یا توانستهاند بخشی از نیازهای خود را از مسیرهای دیگر تأمین کنند. به بیان دیگر، این نظرسنجی نشان میدهد جامعه ایران در مواجهه با اینترنت، یکدست نیست. تفاوت در شغل، سبک زندگی، سن، میزان استفاده از خدمات آنلاین و حتی الگوی مصرف رسانهای، تجربه افراد از چنین رویدادی را متفاوت کرده است.
اینترنت که رفت، چه چیزی …
