زندگی زیر ضرب سررسید بدهی‌ها/ رشد اقساط خرد؛ نجات معیشت یا تعمیق فشار؟

روزی روزگاری، فرهنگ خرید اقساطی در جامعه ما مفهوم و چارچوب مشخصی داشت. اقساط برای دارایی‌های سرمایه‌ای و بلندمدت بود؛ برای سقفی بالای سر، خریدی برای خانه یا خودرویی زیر پا که ارزش افزوده‌اش در طول زمان، جفا و فشار اقساط را جبران می‌کرد. اما موج تورم‌های متوالی، ناچیز شدن قدرت خرید و نابرابری میان درآمد و هزینه‌ها، ساختار معیشت را دستخوش تغییری بنیادین کرده است. امروزه مردم برای حفظ همان سطح اولیه کیفیت زندگی و جلوگیری از حذف اقلام اولیه، دست به دامان شیوه‌های جدید خرید اعتباری شده‌اند. نگاهی به داده‌ها و گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های فناوری مالی، ابعاد حیرت‌انگیز این تحول را برملا می‌کند. بر اساس گزارش‌های آماری سال ۱۴۰۴ رسانه «راه پرداخت»، سرویس‌های اعتباری «اکنون بخر، بعدا پرداخت کن» تنها در یک پلتفرم مانند اسنپ‌پی به بیش از ۱۳.۵ میلیون حساب ثبت شده و بیش از ۳.۵ میلیون کاربر فعال ماهانه دست یافته‌اند. امروزه با همکاری با بیش از ۲۲ هزار فروشگاه آنلاین و شعب حضوری، خرید اقساطی نه تنها در حوزه‌های دیجیتال و پوشاک، بلکه به خط مقدم مصرف روزمره نفوذ کرده است. آمارها نشان می‌دهد که سفارش‌های چهارقسطه جهش‌های چند ده درصدی را ثبت می‌کنند و در روزهای کمپین‌های فروش، رکوردهای فراتر از ۶۵۰ هزار ثبت سفارش در یک روز به چشم می‌خورد. کار به جایی رسیده که فروشگاه‌های سوپرمارکتی، لوازم آرایشی، …