هفته گذشته فرصت دیدن این نمایشگاه را داشتم؛ نمایشگاهی که با بازخوانی بخشی از گنجینه کمتر دیدهشده موزه و رونمایی از شش آلبوم نفیس قرن نوزدهم از ایرانِ دوره قاجار، عثمانی و ژاپن، بیش از آنکه فقط تاریخ عکاسی را روایت کند، ما را به تأمل درباره چگونگی دیدن جهان دعوت میکند.
دویست سال عکاسی، در واقع دویست سال تلاش انسان برای ثبت لحظه، حافظه و واقعیت است؛ دوربینی که هم جنگ و ویرانی را دیده و هم سفر، شادی، فرهنگ، هنر، میراث و زیباییهای جهان را.
اما پشت هر قاب ماندگار، فقط یک نگاه خلاق نیست؛ یک انسان هم ایستاده است. انسانی که گاهی ساعتها انتظار کشیده، کیلومترها سفر کرده، خستگی، سرما و گرما را تحمل کرده و در لحظههای دشوار، برای ثبت یک تصویر، خطر را به جان خریده است. صبر، بردباری و رنج عکاس، بخش دیدهنشده بسیاری از عکسهای دیدهشده جهان است.
شاید عکاسی از همینجا فراتر از ثبت یک تصویر میرود؛ عکاس برای دیدن، گاهی رنج میکشد و برای دیدهشدنِ جهان، از خودش میگذرد.
عکاسی در دو قرن گذشته، فقط حافظه جنگها و فجایع نبوده است. بسیاری از مقصدهای گردشگری، حوادث، رویدادها، آیینها، بناها، چهرهها و میراث ملتها، پیش از آنکه در جهان شناخته شوند، از دریچه دوربین عکاسان دیده شدهاند. یک عکس میتواند مقصدی را به سفر دعوت کند، میراثی را از فراموشی نجات دهد و انسانی را در دورترین نقطه جهان، با زندگی انسانی دیگر آشنا کند.
امروز، انسانرسانهها با تلفن همراه روایت خود را میسازند و هر کسی میتواند داستان یک شهر، یک روستا، یک سفر یا یک میراث را ثبت و روایت کند. این فرصت بزرگی است اما مسئولیت عکاس نیز بزرگتر شده است. زیرا هر تصویر، فقط یک تصویر نیست؛ روایتی است که از یک انسان و یک سرزمین برای مخاطب جهانی بیان میشود.
در آستانه سومین قرن عکاسی، شاید پرسش مهم همین باشد: در عصر تصویرهای بیشمار و حتی تصویرهای بدون عکاس، هنوز چه چیزی عکاسی را ماندگار میکند؟
شاید پاسخ همچنان همان چیزی باشد که هیچ فناوری نمیتواند جای آن را بگیرد: چشم و ذهن انسان.
امروز، روز جهانی عکاسی، یاد و نام عکاسان هنرمندی را که در میان ما نیستند، اما لحظات مهم تاریخ و زندگی مردم ایران را برای همیشه در حافظه تصویری این سرزمین ثبت کردند، گرامی میداریم و برای عکاسان پرتلاش امروز بهترینها را آرزو میکنیم؛ برای نگاه خلاقشان، برای صبرشان، برای رنجهایی که دیده نمیشود و قابهایی که دیده میشوند.
به احترام عکاسانی که جهان را فقط تماشا نمیکنند؛ میایستند، صبر میکنند، میبینند و سرانجام، لحظهای از زندگی را برای همیشه به ما بازمیگردانند.
روز جهانی عکاسی مبارک.
فعال حوزه گردشگری
نورنیوز-گروه فرهنگی: سینمای جمهوری چک فیلم مستند «اگر کبوترها به طلا تبدیل میشدند» ساخته پپا لیوبویاتسکی را به عنوان نماینده خود در رقابت اسکار انتخاب کرده است. این فیلم که روایتی صمیمی و شخصی دارد، زندگی برادر و دو پسرعموی کارگردان را طی پنج سال دنبال میکند؛ سه نفری که اعتیاد بهتدریج روابط، خانهها و احساس امنیت آنها را از بین میبرد.
آکادمی فیلم و تلویزیون چک اعلام کرده است که کارگردان در این مستند تلاش میکند بدون احساساتی شدن، دلایل سقوط این سه نفر و تاثیر آن بر تمام اعضای خانواده را بررسی کند.
لیوبویاتسکی برای روایت این داستان از ساختاری متفاوت بهره برده و تصاویر روزمره، خاطرات بازسازیشده، عکسهای زنده، یادداشتهای شخصی را در کنار یکدیگر قرار داده است.
«اگر کبوترها به طلا تبدیل میشدند» نخستین نمایش جهانی خود را در ماه فوریه و در جشنواره بینالمللی فیلم برلین تجربه کرد و در آنجا جایزه بهترین مستند بلند را به دست آورد.
تایوان نیز فیلم «داستانی مهآلود» ساخته چن یو-سون را وارد رقابت کرد، اثری که به یکی از دورههای تاریک تاریخ معاصر تایوان میپردازد. «داستانی مهآلود» با نگاهی به دوره موسوم به ترور سفید در تایوان، بخشی از تاریخ سیاسی این کشور را در قالب یک درام سینمایی روایت میکند.
در همین حال، لتونی نیز فیلم «اولیا» ساخته ویستورس کایریس را به عنوان نماینده خود در شاخه بهترین فیلم بینالمللی اسکار ۲۰۲۷ انتخاب کرده است.
«اولیا» داستان دختری نوجوان در لتونی سال ۱۹۶۴ را روایت میکند که نزدیک به دو متر قد دارد؛ ویژگیای که باعث نگرانی خانوادهاش شده است. او برای پیوستن به یک تیم معتبر بسکتبال به شهر ریگا فرستاده میشود و مسیر زندگیاش در مواجهه با جامعه و شرایط تازه تغییر میکند.
با آغاز فرایند معرفی فیلم از سوی کشورها برای رقابت اسکار ۲۰۲۷ در شاخه بهترین فیلم بینالمللی، اتریش فیلم «رُز» ساخته مارکوس شلاینزر، کوزوو فیلم «دوا» به کارگردانی بلرتا باشولی، لیتوانی فیلم «چگونه در زمان جنگ طلاق بگیریم» به کارگردانی آندریوس بلاژویچیوس، اسلواکی فیلم «سیل» به کارگردانی مارتین گوندا، ترکیه«مثل درختی بیشاخ و برگ» به کارگردانی تونچ داووت و سوئیس مستند فلسطینی «چه کسی هنوز زنده است» ساخته نیکلاس وادیموف را به آکادمی اسکار معرفی کردهاند.
از نود و نهمین مراسم اسکار، قوانین مربوط به فرآیند ارسال آثار تغییر کرد و به فیلمهای غیرانگلیسی زبان اجازه داده شد در صورتی که در یک جشنواره بینالمللی فیلم جایزهای را کسب کنند، در این مراسم شرکت کنند. این جشنوارهها و جوایز ویژه آنها عبارتند از: برلین (خرس طلایی)، بوسان (جایزه بهترین فیلم)، کن (نخل طلا)، ساندنس (جایزه بزرگ هیات داوران سینمای جهان)، تورنتو (جایزه پلتفرم) و ونیز (شیر طلایی).
بر این اساس تاکنون فیلم «نامههای زرد» (برنده خرس طلایی جشنواره برلین) ساخته ایلکر چاتاک، «فیورد» (برنده نخل طلای کن) به کارگردانی کریستین مونجیو و همچنین فیلم «شرم و پول» (برنده جایزه بزرگ جشنواره ساندنس) به کارگردانی ویسار مورینا در شاخه بهترین فیلم بینالمللی نود ونهمین دوره جوایز سینمایی اسکار حضور خواهند داشت.
آخرین مهلت معرفی فیلم از سوی کشورها برای شرکت در رقابت اسکار (شاخه بهترین فیلم بینالمللی) ۳۰ سپتامبر (۸ مهرماه) اعلام شده و فهرست ۱۵ نامزد اولیه این شاخه نیز روز ۱۵ دسامبر (۲۴ آذر) و نامزدهای نهایی اسکار هم روز ۲۱ ژانویه (اول بهمن) اعلام خواهد شد.
