علی ملکپور جامعهشناس
سخنان اخیر رئیسجمهوری ایران بر ضرورت صلح تاکید داشت و اینکه نمیتوان جنگ را برای همیشه ادامه داد و اگر صلحی باید شکل بگیرد، امروز بهترین زمان تفاهم و صلح آبرمندانه است. اکثریت مردم ایران خواهان صلح هستند.
همسایگان ایران و عربها نیز صلح را بر جنگ و تنش در منطقه ترجیح میدهند. اروپا نیز بیشتر به صلح و تنشزدایی در خاورمیانه تمایل دارد و بالاخره خود امریکا هم صلح و گریز از جنگ جدید را گزینه مطلوب خود میداند. در این میان اما، مثلث جنگخواهان یا جنگطلبان نیز بخشی از واقعیت امروز ایران و منطقه است؛ اسرائیل مشتاق جنگی دیگر است، ضلع دیگر مثلث جنگ، تندروهای اپوزسیون برانداز خارجنشین هستند که جنگ تنها امید آنها برای بقا و ابراز وجود است و بالاخره ضلع سوم – و مهمتر از همه اضلاع مثلث جنگ – تندروهای داخلی هستند.
اسراییل که در دو جنگ اخیر مشوق و محرک امریکا بود، اکنون سرخورده از ناکامی در تغییر نظام سیاسی در ایران، مایل است شانس خود را یک بار دیگر بیازماید. در واقع دو جنگ اخیر تنها جنگهایی در خاورمیانه بودند که اسراییل در آنها شرکت داشت ولی پیروز نشده است. همبستگی ملی ایرانیان و پشتیبانی قاطع مردم از نیروهای مسلح راز و رمز ناکامی امریکا و اسراییل در نبردهای اخیر بود.
تندروهای داخلی اما، مدعیاند که جنگخواهی همزمان انها و اسراییل صرفا تصادفی است! حتی اگر چنین تصور خوشبینانهای را بپذیریم، واقعیت این است که تندرهای جنگخو – و نه لزوما جنگجو- در جامعه ایرانی در اقلیت محض هستند و در نظام خاکم نیز یک اقلیت و هسته کوچک به شمار میروند. در هر حال واقعیت امروز وطن این است که در پی دو جنگ پرخسارت اخیر، بازیابی توان ملی و ترمیم خسارتها و خونها یک خقیقت است. صلح اکنون نه فقط یک ارزش ملی بلکه اساسا راهبرد و رویکردی اجتناب ناپذیر است.
امریکا خواهان نبردی تازه نیست زیرا نگران خسارتهای بیشتر مادی، انسانی و حیثیتی است و مایل نیست دوباره با طناب بیبی به چاه جنگ درافتد، اسراییل نیز توان جنگآفرینی جدید در جبهه ایران را ندارد؛ البته …
