صفحه سیاست-
در جنگ شناختی، همیشه برای ساختن یک روایت جدید به تحریف کامل یک سخنرانی نیاز نیست؛ گاهی یک جمله یا حتی یک واژه کافی است تا معنای اصلی سخن تغییر کند. ماجرای واکنش دونالد ترامپ به اظهارات محمدباقر قالیباف در سفر به عراق، نمونهای قابل توجه از همین شیوه است.
ترامپ در شرایطی که تلاش دارد تصویری از قدرت و برتری آمریکا در برابر ایران ارائه کند، بخشی از سخنان رئیس مجلس شورای اسلامی را برجسته کرد و مدعی شد قالیباف گفته است مردم ایران «گرسنه هستند» و توان ایستادگی ندارند.
اما بررسی متن و فضای سخنان قالیباف، تصویر متفاوتی ارائه میدهد. قالیباف چه گفت؟
محمدباقر قالیباف در دیدار با فعالان اقتصادی ایرانی و عراقی، با اشاره به جنگ اقتصادی و شناختی، خطاب به فعالان اقتصادی تأکید کرد که برخورداری از قدرت نظامی بهتنهایی برای حفظ توان مقاومت کافی نیست.
او در بخشی از سخنان خود گفت: «ما هرچقدر هم قدرت نظامی داشته باشیم ولی مردممان گشنه باشند، گردش مالی نداشته باشیم، رشد اقتصادی و تولید ملی نداشته باشیم، دوام نمیتوانیم بیاوریم.»
این عبارت در متن سخنرانی، یک هشدار و توصیه اقتصادی است؛ به این معنا که برای حفظ توان کشور در برابر فشارهای خارجی، باید از گرفتار شدن مردم در تنگنای معیشتی جلوگیری کرد و تولید، رشد اقتصادی و گردش مالی را تقویت کرد.
بنابراین، «اگر مردم گرسنه باشند» در اینجا بهعنوان یک شرط و هشدار مطرح شده است، نه گزارشی درباره وضعیت فعلی جامعه ایران. ترامپ چگونه روایت را تغییر داد؟
واکنش ترامپ اما بر یک بخش مشخص از این سخنان متمرکز شد. او بدون توجه به چارچوب کلی سخنرانی، عبارتی را برجسته کرد که میتوانست برای مخاطب آمریکایی و افکار عمومی بینالمللی تصویری متفاوت از محتوای اصلی ایجاد کند.
در این روایت، یک جمله هشداردهنده درباره ضرورت حفظ رفاه و معیشت مردم، به گزارهای درباره وضعیت موجود ایران تبدیل شد؛ گویی رئیس مجلس از گرسنگی مردم و ناتوانی کشور برای ادامه مسیر سخن گفته است.
این همان نقطهای است که «مصادره یک واژه» میتواند به «ساخت یک روایت» تبدیل شود. چرا این اتفاق در جنگ شناختی اهمیت دارد؟
جنگ شناختی بیش از آنکه بر تغییر واقعیتها متکی باشد، بر تغییر برداشت مخاطب از واقعیت تمرکز دارد. …
