صفحه سیاست-
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، بخشی از رمان «برادران کارامازوف» را بازنشر کرد و آن را به وضعیت سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران و منطقه مرتبط دانست.
بقائی با اشاره به مفهوم «دروغ» در این اثر ادبی، نوشت فردی که به خود دروغ میگوید و دروغش را باور میکند، در نهایت قادر به تشخیص حقیقت از دروغ نخواهد بود و احترام به خود و دیگران را نیز از دست میدهد.
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه، این توصیف را درباره «نظام حکمرانی و سیاست خارجی آمریکا» به کار برد و دلیل گرفتار شدن واشنگتن در چنین وضعیتی را «اتکای افراطی بر دروغ» دانست. روایت آمریکا از منطقه؛ از ادعا تا واقعیت
اهمیت این موضعگیری را باید در چارچوب اختلاف عمیق روایتهای تهران و واشنگتن درباره تحولات منطقه بررسی کرد. جمهوری اسلامی ایران طی سالهای اخیر بارها آمریکا را به ارائه روایتهای یکجانبه از تحولات غرب آسیا و نادیده گرفتن پیامدهای سیاستهای خود متهم کرده است.
از نگاه تهران، بخشی از سیاستهای آمریکا در منطقه بر ارزیابیهایی استوار است که واقعیتهای سیاسی، اجتماعی و امنیتی منطقه را به درستی منعکس نمیکند. بقائی نیز با انتخاب تعبیری از داستایوفسکی تلاش کرده همین مسئله را در قالبی مفهومی و قابل فهم بیان کند.
در مقابل، واشنگتن همواره روایت متفاوتی از حضور خود در منطقه ارائه کرده و سیاستهایش را در چارچوب امنیت منطقهای، مقابله با تهدیدها و حمایت از متحدان خود توضیح داده است. چرا «دروغ» به کلیدواژه پیام بقائی تبدیل شد؟
انتخاب این بخش از «برادران کارامازوف» صرفاً یک ارجاع ادبی به نظر نمیرسد. پیام اصلی این نقلقول، مفهوم «خودفریبی» است؛ یعنی مرحلهای که یک بازیگر سیاسی آنقدر بر روایت خود اصرار میکند که مرز میان واقعیت و برداشت مطلوبش از واقعیت برای او کمرنگ میشود.
از این منظر، پیام بقائی را میتوان نوعی هشدار سیاسی دانست: اگر سیاست خارجی بر ارزیابیهای نادرست از قدرت، رفتار و محاسبات طرف مقابل بنا شود، تصمیمهای بعدی …
