مخالفت در ترکیه با «پیمان دفاعی مکه»؛ نمایندگان: اردوغان با چه مجوزی توافق را امضا کرد؟

رومان گوفمن، رئیس موساد، ۱۴ اوت( 19 مرداد) در تماسی تلفنی با اسعد الشیبانی، وزیر خارجه دولت موقت سوریه، درباره گسترش حضور نظامی ترکیه در سوریه گفت‌وگو کرده است. منابع مطلع می‌گویند محور اصلی این تماس، میزان حمایت نظامی آنکارا از ارتش سوریه، از جمله ارسال تسلیحات، پهپادها و افزایش حضور نیروهای ترکیه بوده است. اهمیت این تماس زمانی بیشتر می‌شود که تنها چهار روز بعد، رژیم صهیونیستی پایگاه هوایی «ابوالظهور» در شمال‌غرب سوریه را هدف قرار داد؛ اقدامی که از نگاه بسیاری، بیش از آنکه صرفا حمله‌ای به یک پایگاه سوری باشد، هشداری مستقیم به ترکیه درباره گسترش نفوذ نظامی این کشور در سوریه است.

اسرائیل مدعی است دمشق با فراهم کردن زمینه استقرار نیروهای ترکیه و بازسازی پایگاه ابوالظهور، در حال ایجاد شرایطی است که می‌تواند آزادی عمل نیروی هوایی اسرائیل در سوریه را محدود و تهدیدی جدید علیه این رژیم ایجاد کند. گزارش‌هایی نیز درباره بازدید یک هیئت ترکیه‌ای از این پایگاه پیش از حمله منتشر شده است؛ ادعایی که آنکارا رد کرده و حمله اسرائیل را تلاشی برای توجیه نقض حاکمیت سوریه دانسته است.

هشدار درباره برخورد مستقیم اسرائیل و ترکیه

ابعاد این حادثه زمانی جدی‌تر می‌شود که تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه، حمله اسرائیل را «تشدیدی غیرضروری» توصیف کرده و هشدار داده است که این عملیات می‌توانست به رویارویی مستقیم با نیروهای ترکیه منجر شود.

واشنگتن اکنون به‌دنبال ایجاد یک سازوکار ارتباطی میان اسرائیل، ترکیه و سوریه است تا طرف‌ها از تحرکات نظامی یکدیگر مطلع باشند و از محاسبات اشتباه و برخوردهای ناخواسته جلوگیری شود.

در واقع، خطر اصلی در سوریه دیگر صرفا واکنش دمشق به حملات اسرائیل نیست؛ بلکه حضور رو به گسترش نیروهای ترکیه، احتمال برخورد مستقیم دو بازیگر نظامی قدرتمند را افزایش داده است.

رقابت آنکارا و تل‌آویو بر سر آینده سوریه

پس از سقوط بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، سوریه به میدان تازه‌ای برای رقابت قدرت‌های منطقه‌ای تبدیل شده است. ترکیه با حمایت از دولت جدید دمشق، همکاری‌های نظامی خود با سوریه را گسترش داده و در آموزش نیروها، تأمین تجهیزات و تقویت ساختار نظامی این کشور نقش پررنگ‌تری گرفته است.

در مقابل، اسرائیل نگران شکل‌گیری یک ساختار نظامی سوری تحت حمایت ترکیه است؛ ساختاری که می‌تواند موازنه قدرت را تغییر داده و آزادی عمل اسرائیل در آسمان سوریه را محدود کند.

از همین رو، به نظر می‌رسد تل‌آویو در حال ترسیم یک خط قرمز برای آنکاراست: ترکیه می‌تواند در سوریه نفوذ سیاسی و اقتصادی داشته باشد، اما اسرائیل با تبدیل سوریه به یک پایگاه نظامی تحت نفوذ ترکیه مخالفت خواهد کرد.

با این حال، شواهد موجود نشان نمی‌دهد که اسرائیل یا ترکیه به‌دنبال جنگی تمام‌عیار باشند. مسئله اصلی، افزایش خطر یک درگیری محدود و ناخواسته است؛ به‌ویژه اگر یکی از حملات اسرائیل به کشته شدن نیروهای ترکیه منجر شود.

در چنین شرایطی، پرسش تعیین‌کننده دیگر این نیست که آیا تنش میان آنکارا و تل‌آویو افزایش خواهد یافت، بلکه این است که اردوغان در صورت کشته شدن نخستین نظامی ترکیه در حمله اسرائیل، چه واکنشی نشان خواهد داد؟ پاسخ به این سؤال می‌تواند مشخص کند بحران سوریه همچنان در سطح جنگ نفوذ و تهدید باقی می‌ماند یا به نخستین رویارویی مستقیم میان دو قدرت منطقه‌ای تبدیل خواهد شد.

به گزارش مشرق ، بعد از کارشکنی‌های تکراری رژیم صهیونیستی در روند آتش‌بس غزه و به‌هم‌زدن به‌اصطلاح «نقشه راه»، برای تکمیل این آتش‌بس که چند هفته قبل توسط نهاد موسوم به شورای صلح اعلام شده بود، اخیراً اقدامات دیپلماتیک متعددی برای ازسرگیری گفتگوها در مورد این نقشه راه انجام شد که بارزترین آنها دیدار و گفتگوی دوساعته میان جرد کوشنر، فرستاده ایالات متحده، به‌همراه تونی بلر و نیکولای ملادینوف، مسئولان ارشد نهاد موسوم به شورای صلح و هیئتی از حماس به‌ریاست خلیل الحیه، با حضور سطح‌بالای سه کشور میانجی یعنی مصر، قطر و ترکیه بود.

در حالی که آمریکایی‌ها مدعی بودند به دنبال تکمیل آتش بس غزه طبق طرح دونالد ترامپ، رئیس جمهور این کشور هستند، اما رژیم صهیونیستی با تشدید خونین تجاوزات خود به غزه از طریق مجموعه‌ای از قتل عام‌ها و ترورها، فضای نسبتا خوشبینانه‌ای که بعد از سفر کوشنر به قاهره و تل آویو ایجاد شده بود را بر هم زد.

تشدید جنایات خونین صهیونیست‌ها علیه غزه

بر همین اساس می‌توان نتیجه گرفت که تلاش‌های آمریکا بیشتر معطوف به حفظ چارچوب توافق است تا وادار کردن رژیم صهیونیستی به اجرای تعهداتش.

کمتر از 24 ساعت پس از ترک تل آویو توسط جرد کوشنر، فرستاده ویژه ایالات متحده، اسرائیل به سرعت از ترورهای هدفمند به کشتارهای جمعی روی آورد و موج جدیدی از تشدید اوضاع را آغاز کرد که عملاً خوش‌بینی درباره اجرای توافق آتش بس غزه معروف به توافق شرم الشیخ و انتقال به مرحله دوم آن را از بین برد.

این موج جدید جنایات صهیونیست‌ها از بندر غزه آغاز شد، جایی که پهپادهای اسرائیلی یک پناهگاه مملو از آوارگان را بمباران کردند. طبق آمار منابع پزشکی غزه در این جنایت خونین 7 فلسطینی از جمله یک کودک به شهادت رسیده و 17 نفر دیگر بعد از اینکه این پناهگاه به گودالی از خون آمیخته شده با آب دریا تبدیل شد، دچار جراحات شدید ، عمدتاً قطع عضو، شدند.

این صحنه‌های وحشتناک با بقایای پراکنده، اعضای بدن آوارگان در واقع مقدمه‌ای برای اجرای یک سیاست گسترده‌تر رژیم صهیونیستی است که به گفته رسانه‌های این رژیم، مستقیماً توسط بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم اشغالگر هدایت می‌شود و راست افراطی‌ها از آن حمایت می‌کنند؛ جایی که آشکارا خواستار ریشه کن شدن فلسطینی‌ها از غزه هستند.

اما قتل عام خونینی که در بندر غزه اتفاق افتاد، تنها اولین قسمت برنامه جدید صهیونیست‌ها بود و ظهر دیروز هم اشغالگران صهیونیست قتل عام دیگری را با هدف قرار دادن جلسه فرماندهان پلیس در شهر غزه مرتکب شدند که منجر به شهادت ده افسر و مقام امنیتی شد.

اداره پلیس غزه در بیانیه‌ای اعلام کرد که صهیونیست‌ها در یک حمله هوایی، مقر پلیس مدنی شهر غزه را هدف قرار دادند که در جریان آن سرتیپ ایمن جندیه، رئیس پلیس تازه منصوب شده غزه، که بعد از شهادت جمال ابوکمیل، رئیس پلیس سابق غزه این منصب را بر عهده گرفته بود شهید شد.

پیام‌های حملات خونین اسرائیل به غزه بعد از سفر کوشنر

روزنامه عبری یدیعوت آحارانوت در این زمینه اعلام کرد که این قتل عام به دستور مستقیم نتانیاهو و به عنوان بخشی از آنچه «سیاست جدید» اسرائیل در نوار غزه نامیده می‌شود، انجام شده است.

این رسانه صهیونیستی افزود: این سیاست مبتنی بر پیگیری «تمام تهدیدها و اهداف موجود» بدون توجه به هیچ توصیه سیاسی یا روند مذاکره است.

در همین حال شبکه آی 24 نیوز رژیم صهیونیستی به نقل از یک مقام نهاد موسوم به شورای صلح اعلام کرد که کار بر روی یک «مکانیسم اختصاصی» برای بررسی هر حادثه مشابه ترور در بندر غزه، با در نظر گرفتن میزان خسارت، سطح برنامه‌ریزی مربوطه و «ضرورت» عملیات، در حال انجام است.

این در حالی است که نهاد موسوم به شورای صلح علنا از مواضع صهیونیست‌ها حمایت و حتی نقض توافق اعلام شده توسط خود این شورا، به دست صهیونیست‌ها را توجیه می‌کند.

بنابراین ثابت شد که سفر کوشنر به قاهره و برگزاری نشست با نمایندگان حماس و میانجی‌ها یک بازی فریبکارانه بیش نبوده است و تغییری در عملکرد اسرائیل در غزه ایجاد نکرد.

فریبکاری آشکار آمریکا در توافق پوشالی آتش‌بس غزه

در این میان به نظر می‌رسد که نتانیاهو همچنان سعی دارد با تشدید اوضاع این پیام را برساند که به اهداف اصلی خود در جنگ علیه غزه که در راس آنها آوارگی مردم غزه و اشغال این باریکه قرار داشت، پایبند است و به هیچ یک از خواسته‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای محافظت از روند مذاکرات توجهی ندارد.

همچنین وشن است که آمریکایی‌ها هم از این موضع نتانیاهو و به طور کلی رژیم صهیونیستی غافلگیر نشدند. حتی خود کوشنر در دیدار با نمایندگان حماس و میانجی‌ها وعده روشنی درباره وادار کردن اسرائیل به توقف تجاوزاتش نداد و در حالی که به نظر می‌رسید، بیشتر فرستاده اسرائیل است تا آمریکا، بر لزوم خلع سلاح حماس به عنوان پیش شرطی برای ادامه مذاکرات تاکید داشت.

در این زمینه، احمد التنانی، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، در گفتگو با روزنامه الاخبار اعلام کرد که اولویت کوشنر مهار نتانیاهو در عمل نبود، بلکه حفظ توافق به شکل کلی و دست نخورده آن بود، بدون اینکه اساساً بر محتوای آن که مربوط به وضعیت فلسطین و الزامات آن بود، تمرکز کند.

وی افزود: در واقع آمریکایی‌ها با نتانیاهو همکاری می‌کنند تا از فروپاشی نقشه راهی که توسط «شورای صلح» تهیه شده است، جلوگیری کنند، و در عین حال منافع سیاسی و محاسبات انتخاباتی نتانیاهو را در نظر می‌گیرند و تا حد زیادی با آنها همسو هستند.

این تحلیلگر سیاسی تاکید کرد که در نتیجه، بررسی میزان پایبندی رژیم صهیونیستی و آتش بس غزه تا بعد از انتخابات این رژیم به تعویق می‌افتد و تا آن زمان شاهد گسترش تجاوزات صهیونیست‌ها خواهیم بود.

بنابراین طبق این معادله صهیونیست‌ها، خون فلسطینیان به یک کارت انتخاباتی در اسرائیل تبدیل شده است؛ هر کس خون بیشتری بریزد، شانس خود را در انتخابات افزایش می‌دهد.

این موضع مقامات صهیونیست، بسیاری از ناظران و تحلیلگران را به این نتیجه رساند که جلسه‌ای که با حضور کوشنر درباره وضعیت غزه برگزار شد صرفاً با هدف مهار وخامت اوضاع بود، نه هموار کردن راه جهت دستیابی به راهکار نهایی و باید منتظر جنایات بیشتر اشغالگران در غزه باشیم؛ در حالی که آمریکا چشم خود را به روی همه این جنایات می‌بندد و در عین حال مدعی حفاظت از توافق آتش بس غزه است.

صفحه سیاست-

به گزارش بامداد  شبکه فاکس نیوز به نقل از رسانه های رژیم صهیونیستی افزود که این نگرانی شامل استقرار احتمالی رادارها و سامانه های دفاع هوایی در فرودگاه ابوالظهور و اطراف آن می‌شود که می‌تواند عملیات نیروی هوایی رژیم اسرائیل در سوریه را محدود و مسیرهای هوایی آن به ایران را پیچیده کند. به گزارش فاکس نیوز، رژیم اسرائیل اطلاعاتی در مورد تلاش‌های سوریه برای بازسازی قابلیت‌های نظامی خود در اختیار واشنگتن قرار داده است.

این گزارش اشاره کرد که نگرانی‌های رژیم صهیونیستی شامل استقرار احتمالی سامانه های دفاع هوایی پیشرفته، رادارها و موشک‌اندازها به همراه پهپادهای پیشرفته است.

این نگرانی‌ها برای رژیم اسرائیل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا استقرار یک سامانه دفاع هوایی در سوریه می‌تواند توانایی تل آویو را برای انجام عملیات نظامی در حریم هوایی سوریه محدود کند و همچنین ممکن است بر کریدورهای هوایی که برای رسیدن به اهداف در ایران به آنها متکی است، تاثیر بگذارد. پیام رژیم اسرائیل به ترکیه

فاکس نیوز گزارش داد که یک هیات ترکیه‌ای به تازگی از پایگاه نظامی سوریه بازدید کرده است، در حالی که تل آویو پیش از این پیام‌هایی به آنکارا ارسال کرده بود مبنی بر اینکه اجازه نخواهد داد ارتش سوریه به گونه‌ای بازسازی شود که برتری هوایی اسرائیل را به خطر بیندازد.

بر اساس این گزارش، روزنامه «یدیعوت آحارانوت» معتقد است که حمله اخیر اسرائیل ناشی از این نگرانی‌ها، پس از شناسایی تلاشی برای بازسازی باند فرودگاه ابو الظهور سوریه با کمک ترکیه بوده است.

این روزنامه افزود که اسرائیل قصد ندارد درگیر جنگ با ترک‌ها یا سوری‌ها شود اما در عین حال، نمی‌تواند اجازه دهد برتری هوایی اسرائیل به خطر بیافتد به ویژه با توجه به تنش‌های جاری با ایران.

«رون بن یشای»‌ تحلیلگر نظامی روزنامه یدیعوت آحارونوت معتقد است که این حمله حامل پیامی راهبردی به ترکیه است، مشابه حمله اسرائیل به یک فرودگاه سوریه در آوریل گذشته.

بن ییشای گفت:‌ در حالی که نیروهای نظامی ترکیه به همراه مهندسان و پیمانکاران در مسیر فرودگاه الظهور بودند، نیروی هوایی اسرائیل باند فرودگاه و اطراف آن را بمباران کرد و به ترکیه نشان داد که اسرائیل حضور در یک مکان استراتژیک را تحمل نخواهد کرد.

وی افزود که تل آویو همچنین می‌خواهد پیامی ارسال کند که اگر رادارها و سکوهای موشکی هوشمند ساخته شوند، بر آزادی عمل نیروی هوایی اسرائیل در حریم هوایی سوریه و همچنین کریدورهای هوایی برای حمله به غرب ایران تاثیر خواهد گذاشت.

از سوی دیگر، روزنامه صهیونیستی «معاریو» هدف حمله اسرائیل به فرودگاه الظهور سوریه را کشیدن ترمز «رجب طیب اردوغان»‌ رئیس جمهور ترکیه دانست و افزود که این اقدام،‌ خشم آنکارا و واشنگتن را برانگیخته است.

این روزنامه معتقد است که این تحولات نشان دهنده بحران امنیتی سه جانبه رو به افزایش بین رژیم صهیونیستی، ترکیه و سوریه است، پس از آنکه آنکارا به شدت توجیهات اسرائیل را رد و این رژیم را به دنبال بهانه‌هایی برای بمباران کشورهای همسایه و بی‌ثبات کردن منطقه متهم کرد.

در مقابل، روزنامه معاریو به نقل از منابع آمریکایی نوشت که واشنگتن معتقد است زمان حمله اسرائیل تصادفی نبوده و ممکن است انگیزه‌های سیاسی داخلی به ویژه با توجه به انتخابات کنست که قرار است اکتبر آینده برگزار شود، در این امر دخیل بوده باشد.

این روزنامه با استناد به گزارشی از اکسیوس، نوشت که برخی در دولت آمریکا از دمشق خواسته‌اند خویشتنداری کند، زیرا معتقدند که رسیدگی به تنش‌های مرزی پس از انتخابات اسرائیل آسان‌تر خواهد بود. ترش واشنگتن از افزایش تنش‌ها

این تحولات، معضل رو به رشد آمریکا را آشکار می‌کند، زیرا دولت ترامپ به دنبال حفظ روابط خود با رژیم اسرائیل، ترکیه و نظام جدید سوریه و جلوگیری از تبدیل رقابت بین آنها به یک رویارویی منطقه‌ای گسترده‌تر است.

به نوشته معاریو، دولت سوریه پیش از این تصریح کرده بود که بازسازی فرودگاه ابوالظهور برای اهداف تهاجمی در نظر گرفته نشده و تلاش کرده است تا یک مکانیسم هماهنگی امنیتی مشترک در اردن ایجاد کند.

با این حال، اسرائیل از فعال کردن آن خودداری کرد و به عملیات نظامی خود در جنوب سوریه ادامه داد.

در تلاش برای جلوگیری از تشدید بیشتر تنش، معاریو گزارش داد که واشنگتن به دنبال ایجاد سازوکار ویژه‌ای برای جلوگیری از درگیری بین اسرائیل، ترکیه و سوریه و جلوگیری از تبدیل شدن تنش به یک درگیری منطقه‌ای گسترده‌تر است.

در این زمینه، رادیو اسرائیل اعلام کرد که حمله اخیر به فرودگاه الظهور سوریه، تاکنون نزدیک‌ترین حمله اسرائیل به مرز ترکیه بوده است، اما با توجه به نقش آمریکا در مهار تنش، وقوع رویارویی جدید بین دو طرف دور شد.

رادیو رژیم صهیونیستی با بیان اینکه اسرائیل، یک ایران جدید در سوریه نمی‌خواهد، نتیجه گیری کرد که آنچه در حال وقوع است، فصل جدیدی از دیپلماسی حمله را نشان می‌دهد.