یادداشت مهمان: کیانوش جهانپور: درست در پنجره زمانی طلایی واکسیناسیون آنفلوآنزا، شوک کمبود در بازار دارویی و اخبار تأخیر در زنجیره تأمین بار دیگر به سرخط رسانهها بازگشت؛ رویدادی تلخ که پیام مستقیم آن نه فقدان دانش بیوتکنولوژی، بلکه شکست دولت های بعد کرونا در مهندسی چرخه عمر و اقتصاد راهبردی سلامت است. کشوری که در اوج بحران همهگیری کووید-۱۹ با بسیج کمنظیر علمی و سرمایهای، موفق به راهاندازی خطوط چندگانه و پلتفرمهای متنوع تولید واکسن شد، امروز در تأمین حداقلهای فصلی خود با اختلال روبهروست؛ مصداق بارز آن مثل نامآشنا که «در بهار فراغت، تدبیری برای زمستان سخت اندیشیده نشد».
در دوران پاندمی، ظرفیتهای اسمی بزرگی برای زیرساختهای واکسنسازی کشور (از خطوط ویروس غیرفعال تا پروتئینهای نوترکیب) اعلام شد. اما در اکوسیستم صنعت داروسازی، بیوراکتور، اتاق تمیز و خط پرکنی فاقد جریان نقدی و مدل راهبردی و اقتصادی، پایدار نمیماند. تجربه پساکرونا نشان داد بدون:
قراردادهای پیشخرید تضمینی چندساله،
تسویه بهموقع مطالبات تولیدکنندگان،
و تعیین سازوکار جذب مازاد تولید در بازار، …
