به گزارش خبرنگار مهر، بازار غیررسمی ارز از نظر حجم، سهم کوچکی از کل معاملات ارزی کشور دارد؛ اما در عمل، نرخ آن برای بسیاری از مردم و فعالان اقتصادی اهمیت زیادی پیدا میکند. طبق اظهارات برخی رؤسای کل بانک مرکزی، حجم معاملات روزانه این بازار در برخی مقاطع حداکثر حدود ۵۰۰ هزار دلار بوده است. این رقم در برابر عرضه روزانه بازار رسمی بسیار ناچیز به نظر میرسد. با این حال، گاهی چند معامله محدود در سبزهمیدان، پاساژهای ارزی یا کانالهای تلگرامی، نرخ مورد توجه کل اقتصاد را تغییر میدهد.
در نگاه نخست، این وضعیت متناقض به نظر میرسد: چگونه بازاری با گردش روزانه کمتر از یک میلیون دلار میتواند بر قیمت کالاها، طلا، خودرو، مسکن و انتظارات تورمی اثر بگذارد، در حالی که بازارساز در بازار رسمی دهها یا صدها میلیون دلار عرضه میکند؟ پاسخ را باید در تفاوت میان «حجم معاملات» و «قدرت تعیینکنندگی قیمت» جستوجو کرد.
بازار کوچک، اما مرجع قیمتگذاری
بازار غیررسمی الزاماً بزرگترین بازار ارز نیست؛ اما در بسیاری از مواقع، سریعترین و قابل مشاهدهترین بازار است. نرخ آن در لحظه منتشر میشود و بهسرعت در شبکههای اجتماعی، کانالهای اطلاعرسانی و میان معاملهگران دستبهدست میشود. از سوی دیگر، قیمت بازار رسمی معمولاً با محدودیتهای معاملاتی، فرآیند ثبت سفارش، نوع مصرف و زمان تسویه همراه است و برای همه افراد قابل دسترسی نیست.
به همین دلیل، فعال اقتصادی هنگام قیمتگذاری فقط به نرخی نگاه نمیکند که دولت یا بازار رسمی اعلام کرده است. او میخواهد بداند اگر امروز به ارز نیاز پیدا کند، با چه نرخی میتواند ارز مورد نیاز خود را در کوتاهترین زمان تهیه کند. این نرخ همان چیزی است که میتوان آن را «قیمت جایگزینی» نامید.
برای نمونه، فروشندهای که کالای وارداتی در انبار دارد، ممکن است کالا را بر اساس نرخ ارزی قیمتگذاری کند که برای خرید مجدد آن نیاز دارد، نه بر مبنای نرخی که ماهها قبل برای واردات محموله فعلی پرداخت شده است. بنابراین حتی اگر مقدار کمی ارز در بازار غیررسمی معامله شود، نرخ همان معاملات میتواند بر قیمت کالاهای بزرگتر اثر بگذارد. …
