یادداشت مهمان، محمد رحمانی، پژوهشگر حوزه سیاستگذاری فرهنگی و تربیتی: هوش مصنوعی یک وسوسه بزرگ با خود آورده است: هر کاری را که میشود به ماشین سپرد، چرا خودمان انجام دهیم؟ اگر AI میتواند متن را خلاصه کند، چرا کامل بخوانیم؟ اگر میتواند پاسخ سؤال را بنویسد، چرا برای صورتبندی پاسخ تلاش کنیم؟ و اگر میتواند تحلیل کند، استدلال بسازد و پیشنهاد بدهد، چه مقدار از فرایند شناخت باید همچنان بر عهده خود انسان باقی بماند؟
یونسکو در سپتامبر ۲۰۲۶ و در جریان «هفته یادگیری دیجیتال»، در معرفی برندگان جایزه ICT in Education به مسئلهای با عنوان Cognitive Offloading یا «برونسپاری شناختی» توجه کرده است؛ خطری که در آن یادگیرنده بهتدریج تفکر و قضاوت انتقادی خود را به سامانههای هوش مصنوعی واگذار میکند.
البته برونسپاری شناختی پدیده تازهای نیست. انسان همیشه بخشی از بار ذهنی خود را به ابزارها منتقل کرده است. نوشتن حافظه را بیرونی کرد، ماشینحساب محاسبه را آسان کرد و موتور جستوجو نیاز به حفظ حجم بزرگی از اطلاعات را کاهش داد. تمدن انسانی اساساً بدون چنین ابزارهایی قابل تصور نیست. …
