حوزه امام و رهبری
به گزارش گروه امام و رهبری خبرگزاری تسنیم، مرکز مطالعات راهبردی تسنیم در نشستی تخصصی با عنوان «کارنامه روشنفکری در ایران از مشروطه تا جنگ چهلروزه» ، به واکاوی نسبت جریان روشنفکری با بحرانهای هویتی، منافع ملی و مواجهه با غرب پرداخت. در این رویداد علمی، دکتر سید جواد میری جامعه شناس و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دکتر مصطفی تقویمقدم مورخ و عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ معاصر ایران، دکتر حسین محمدیسیرت سیاست پژوه و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) و دکتر سجاد صفارهرندی جامعه شناس و عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی به بررسی تطورات تاریخی، سنجههای ارزیابی و رسالت امروز روشنفکر ایرانی در بزنگاههای تاریخی پرداختند.
دیکتاتوری سیارهای و معمای روشنفکر متعهد
در ابتدای نشست، دکتر سید جواد میری با مرور تعاریف نظری روشنفکری از گرامشی و فانون تا ادوارد سعید و سید حسین العطاس، تاریخ روشنفکری ایران را به دو دوره کلان «منورالفکری مقلدانه» و «روشنفکری بومگرا و نقد غرب» تقسیم کرد. میری با اشاره به مختصات جهان امروز تأکید کرد که جامعه ایران اکنون در برابر یک «دیکتاتوری سیارهای» به رهبری نظام سرمایهداری و آمریکا قرار دارد که بر تمام شئون زیست بشر سایه افکنده است. وی وظیفه روشنفکر را طرح پرسشهای بنیادین در باب عدالت و استقلال دانست و در پاسخ به ادعای «سکوت روشنفکران در جنگ»، به انسدادهای ساختاری در رسانههای رسمی و بسته بودن فضا برای گفتگوهای جامع انتقادی اشاره کرد .
.
پنج رکن بنیادین برای سنجش جریانهای فکری
دکتر مصطفی تقویمقدم با تمرکز بر شوک تاریخی رویارویی ایران با دنیای جدید پس از جنگهای ایران و روس، نیاز به یک «منطق تحلیل سنجشپذیر» را ضروری دانست. وی تصریح کرد که فراتر از برچسبهای سیاسی و ایدئولوژیک، کارنامه 200 ساله روشنفکری و حکومتها باید با پنج شاخص حیاتی و وجودی سنجیده شود:
1. تمامیت ارضی، 2. حاکمیت ملی، 3. امنیت ملی، 4. هویت ملی و استمرار تمدنی، و 5. پیشرفت و آبادانی.
به باور تقویمقدم، هر نسخهای که فاقد کارآمدی در صیانت از این ارکان پنجگانه باشد، در خلأ سیر کرده و محکوم به شکست تاریخی است، چه این نسخه در قالب تجدد افراطی عرضه شود و چه در پوششهای دیگر.
. …
