علی نیکویی (دکتری پژوهش هنر، و کارشناسارشد تاریخ ایران باستان): در شهر رم در کلیسای سایسنت پیترو در وینکولی[i] مجسمهای از جناب موسی پیامبر است که بر صندلی خود نشسته؛ مردی عظیمالجثه با لوحهای شریعت[ii] زیر بازوی راست، ریشی پیچان و چهرهای که هم خشم را نشان میدهد و هم تأملی سنگین را؛ اما در میان این هیبت آشنا جزئیاتی وجود دارد که برای مخاطب امروز غریب مینماید، دو شاخ کوچک بر سر موسی! اما چرا میکل آنژ پیامبری را که در سنت یهودی و مسیحی حامل شریعت الهی است شاخدار نشان داد؟
آیا این شاخها نشانه شیطان، قدرت یا چیزی کاملاً متفاوتاند؟ و مهمتر از همه آیا میکل آنژ خود چنین تصویری را ابداع کرد؟ پاسخ را نمیتوان تنها در نبوغ هنری میکل آنژ جستوجو کرد، برای فهم این دوشاخ باید از مرمر رم دور شویم و از شهر رم به متن لاتینی کتاب مقدس،[iii] از آنجا به متن عبری و از متن عبری به کوه سینا بازگردیم. …
