هاس و کیسان در فارن افرز: بن‌بست جنگ با ایران دیگر قابل‌دوام نیست؛ وقت بازگشت به دیپلماسی است

رئیس شورای اروپا مدعی شد که در جریان ملاقات با رئیس جمهور ایران در نیویورک از ایران خواسته تا همکاری خود را با آژانس انرژی اتمی از سر بگیرد.

جنگ ایران از نگاه اکونومیست می‌تواند یکی از نقاط عطف حضور ۳۵ ساله آمریکا در خاورمیانه باشد. جنگی که قرار بود ظرف چند روز پایان یابد، وارد هشتمین ماه شده، صدها میلیارد دلار هزینه به اقتصاد کشورهای خلیج فارس تحمیل کرده و شوک انرژی آن به سراسر جهان رسیده است. در همین حال، متحدان عرب واشنگتن نسبت به نقش آمریکا به‌عنوان تضمین‌کننده امنیت منطقه تردید بیشتری پیدا کرده‌اند و خود آمریکا نیز با محدودیت منابع نظامی، رقابت با چین و روسیه و کاهش تمایل داخلی به مداخله در خاورمیانه روبه‌روست. اکونومیست معتقد است آمریکا منطقه را ترک نخواهد کرد، اما احتمالاً از نقش قدرت مسلط و حل‌کننده مسائل خاورمیانه فاصله خواهد گرفت؛ تغییری که کشورهای عربی را ناچار می‌کند ظرفیت نظامی، ائتلاف‌های منطقه‌ای و همکاری میان خود را تقویت کنند.

خاورمیانه در آستانه بازآرایی گسترده‌ای قرار دارد که مرزهای سنتی قدرت، ائتلاف، تجارت و حتی مفهوم جغرافیایی منطقه را تغییر خواهد داد. آمریکا همچنان قدرتی تعیین‌کننده باقی می‌ماند، اما بی‌ثباتی در سیاست آن باعث شده کشورهای منطقه به دنبال شرکا و ترتیبات امنیتی متنوع‌تری باشند. هم‌زمان ایران، اسرائیل و ترکیه به قدرت‌های نظامی اصلی منطقه تبدیل شده‌اند، کشورهای ثروتمند خلیج فارس از اقتصاد و قدرت نرم به سمت تقویت توان نظامی حرکت می‌کنند و بازیگرانی از چین و روسیه تا هند، پاکستان و اوکراین بیش از گذشته وارد معادلات منطقه می‌شوند. نشریه آتلانتیک معتقد است جنگ ایران می‌تواند این تحولات را سرعت دهد؛ از تغییر مسیرهای تجارت انرژی و شکل‌گیری بلوک‌های فرامنطقه‌ای گرفته تا تبدیل «سلطنت‌های لوکس» خلیج فارس به «سلطنت‌های نظامی».

رئیس سابق سازمان انرژی اتمی، با تأکید بر ضرورت حفظ استقلال راهبردی ایران گفت: اگر بخواهیم شعاری برای این رویکرد داشته باشیم، باید بگوییم «همکاری با همه، اما وابستگی به هیچ‌کس.»

سید محمد ساداتی‌نژاد کارشناس مسائل بین الملل در یادداشتی به ضرورت چارچوب هدفمند برای بهره‌گیری از ظرفیت های سازمان ملل پرداخت.