معماری میدان توپخانه از وحدت در قاجار تا آشوب در پهلوی

جوان آنلاین: عجیب است که در تهران از قاجاریه که حدود ۲۰۰ سال در ایران سابقه حکمرانی دارد و فقط یکی از شاهان آن یعنی ناصرالدین شاه نیم قرن آنرا به خود اختصاص داده بنای معماری خاصی باقی نمانده است. کاخ گلستان که مهم‌ترین نماد این دوره است نیز به لحاظ تأسیس به دوره صفویه بازمی‌گردد هر چند شاهان قاجار آنرا توسعه دادند. حقیقتی که وجود دارد این است که بخش زیادی از معماری قاجار در دوره پهلوی اول و دوم تخریب شده است. تخریب دروازه‌های دوازده‌گانه تهران بیش از هر چیز بر این حقیقت صحه می‌گذارد. پهلوی‌ها سعی کردند روی معماری شهری تهران تأثیر زیادی بگذارند. این اتفاق به ویژه در دوره پهلوی اول و از سوی رضا شاه با سرعت زیادی پیگیری شد. در گزارش پیش رو با تمرکز بر معماری میدان توپخانه یا امام خمینی فعلی به روند اثرگذاری پهلوی اول و دوم در قلب هویت تاریخی این میدان می‌پردازد. میدانی که تناسبات اسلامی آن نشان می‌دهد به احتمال زیاد با الهام از میدان نقش جهان اصفهان ساخته شده باشد، اما این تناسبات و ردپای اسلامی چه اندازه توانست در مقابل مدرنیزاسیون سطحی پهلوی اول و دوم مقاومت کند موضوع گزارش پیش روست. …