هفت صبح| انگشت روی موس مکث کرده است. فایل مقاله باز است. چند ده صفحه حاصل ماهها تحقیق، آزمایش و جستوجو، آماده است تا از صفحه یک کامپیوتر در دانشگاهی ایرانی راهی یک مجله یا مرکز علمی در آنسوی دنیا شود. یک کلیک کافی است؛ اما همین یک کلیک همیشه پایان راه نیست. ممکن است سامانهای به دلیل تحریمهای علمی درخواست را متوقف کند، ناشری درباره ارتباط با یک پژوهشگر ایرانی محتاطتر شود یا مقالهای که برای ادامه یک تحقیق لازم است، بهآسانی در دسترس نباشد.
برای علم، این فقط چند دقیقه تأخیر یا یک صفحه باز نشده نیست. مقالهها باید مدام در رفتوآمد باشند. یک پژوهشگر میفرستد، دیگری دریافت میکند، نتیجهای خوانده میشود و از دل آن، تحقیق تازهای شکل میگیرد. وقتی این رفتوآمد با محدودیت روبهرو میشود، زنجیرهای که از یک مقاله آغاز شده، ممکن است تا پایاننامه یک دانشجو، کار یک آزمایشگاه و حتی کیفیت آموزش دانشگاهی ادامه پیدا کند. حالا پرسش این است که تحریمهای علمی و محدودیتهای ناشی از آن، این زنجیره را تا کجا تحتتأثیر قرار میدهند؟
…
