احمد بختیاری؛ دکترای اقتصاد پولی دانشگاه شهید بهشتی و کارشناس صنعت بیمه ساختار جغرافیایی صادرات نفت ایران طی سالهای اخیر تغییرات مهمی کرده است. در سال ۲۰۱۷، نفت ایران به مقصدهای مختلفی در آسیا، اروپا و خاورمیانه صادر میشد و چین، هند، اتحادیه اروپا، کرهجنوبی، ترکیه، امارات متحده عربی و ژاپن از جمله خریداران اصلی بودند. اما در سال ۲۰۲۵، چین به مقصد غالب صادرات نفت ایران تبدیل شده است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده موجود، حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران در سال ۲۰۲۵ به چین اختصاص داشته و ارزش آن حدود ۳۲٫۵ میلیارد دلار برآورد شده است.
این تغییر را نمیتوان صرفاً یک تحول تجاری دانست؛ بلکه باید آن را بخشی از بازآرایی اقتصاد ایران در شرایط تحریم تلقی کرد. تمرکز صادرات نفت بر بازار چین از یک سو امکان تداوم فروش نفت و ایجاد درآمد برای ایران را فراهم میکند، اما از سوی دیگر، وابستگی شدید به یک خریدار، قدرت چانهزنی ایران را کاهش میدهد و اقتصاد کشور را در برابر تصمیمهای چین و سیاستهای تحریمی آمریکا آسیبپذیرتر میکند. مطالب پیشنهادی پتانسیل ایران برای تولید و صادرات نفت چقدر است؟ ۱۴۰۰/۰۲/۲۵ روحانی در جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی: حجم صادرات کشور را بالای ۴۰ میلیارد دلار حفظ کردیم ۱۴۰۰/۰۴/۰۶ تحلیل اقتصادی و ژئواقتصادی وابستگی نفتی ایران به چین
در سال ۲۰۱۷، چین با سهمی حدود ۲۶ درصد، بزرگترین خریدار نفت ایران بود؛ با این حال، بازار صادراتی ایران تنها به چین محدود نمیشد. هند، اتحادیه اروپا، کرهجنوبی، ترکیه، امارات متحده عربی، ژاپن و برخی کشورهای دیگر نیز در میان مقصدهای صادراتی ایران قرار داشتند. …
