شاید نخستین روایت جالب از تصویر بوعلیسینا را باید در «چهارمقاله» نظامی عروضی جستوجو کرد؛ روایتی که در آن، تصویر یک حکیم، نه برای بزرگداشت او، که برای یافتن چهرهاش طراحی میشود.
نظامی عروضی در حکایت جستوجوی ابنسینا از سوی «سلطان محمود غزنوی»، از نقاشی به نام «ابونصر عراق» یاد میکند که مأمور شد صورت ابوعلی را بر کاغذ بکشد. سپس از روی آن تصویر، چهل نسخه تهیه کردند و به اطراف فرستادند تا شاید از این طریق بتوانند ابنسینا را بیابند و او را به خدمت سلطان درآورند. اگر این روایت را مبنا قرار دهیم، ابونصر عراق نامی است که در یکی از کهنترین گزارشهای موجود، با تصویرگری چهره ابنسینا پیوند خورده است.
از سرنوشت آن چهل تصویر چیزی نمیدانیم؛ اما در سریال «بوعلیسینا» در دهه شصت نیز این تصویرگری یادآوری شده است. ایده «تصویرکردن چهره بوعلی» گویی در حافظه فرهنگی ایرانیان باقی ماند؛ حتی اگر خود آن تصاویر از میان رفته باشند. …
