نادر نینوایی، گروه زیست بوم: زنی که نزدیک به نیمقرن از عمر خود را وقف باستانشناسی ایران کرده و بیش از دو دهه، سنگ به سنگ قلعه الموت را کاویده، از آن پاسداری کرده و برای ثبت جهانیاش کوشیده است. لحظه اعلام ثبت جهانی «دژ الموت و استحکامات دفاعی وابسته به آن» در اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو، برای او پایان سفری طولانی و رسیدن به آرزویی بود که سالها برای آن زیسته بود.
پشت ثبت جهانی الموت، سالها پژوهش، کاوش، مرمت، مستندسازی و حفاظت نهفته است؛ سالهایی که در سکوت گذشت و کمتر دیده شد. در میان همه کسانی که در این مسیر سهم داشتند، نام حمیده چوبک بیش از دیگران با الموت گره خورده است؛ باستانشناسی که بیهیاهو، استوار و دور از خودنمایی، بخش بزرگی از زندگی حرفهای خود را صرف شناخت و حفاظت از این میراث کمنظیر کرد تا نام الموت، از دل تاریخ ایران، به حافظه جهان راه یابد.
ما معمولاً ثبت جهانی یک اثر را در لحظه اعلام آن میبینیم؛ لوح یونسکو، پیامهای تبریک و عکسهای یادگاری. اما کمتر به راهی فکر میکنیم که پیش از آن پیموده شده است. راهی که با سالها مطالعه، سختی، فرسودگی، امید و پایداری همراه بوده است. قلعه الموت نیز چنین مسیری را پشت سر گذاشت؛ مسیری که با تلاش دهها باستانشناس، مرمتگر، مهندس، نیروهای بومی، مدیران میراث فرهنگی، مردم منطقه و خصوصاً با تلاش های حمیده چوبک به سرانجام رسید.
چوبک اما حاضر نیست این موفقیت را به نام خود بنویسد. او در گفتوگو با خبرنگار «ایران»، بارها بر یک نکته تأکید میکند؛ «ثبت جهانی الموت، حاصل کار یک نفر نیست.» از نگاه این کاوشگر قلعه الموت، این موفقیت نتیجه یک اراده ملی، ۲۵ سال پژوهش مستمر، چندین فصل کاوش باستانشناسی، مرمت علمی، مستندسازی، مشارکت جامعه محلی و همکاری دهها متخصص است؛ تلاشی که سرانجام نام «دژ الموت و استحکامات دفاعی وابسته به آن» را در فهرست میراث جهانی یونسکو نشاند. …
