آرمینا آرم، پژوهشگر ارشد ایراس: تداوم جنگ روسیه و اوکراین، جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و تشدید رقابت آمریکا و چین، به اجلاس امسال معنایی فراتر از یک گردهمایی دورهای دیپلماتیک داده است. برای ایران نیز حضور مسعود پزشکیان در این نشست و گفتوگوهای احتمالی او با رهبران چین و روسیه را میتوان یکی از آزمونهای مهم دیپلماسی پس از جنگ در تعامل با دو شریک اصلی شرقی تهران دانست.
در سالهای گذشته، عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای عمدتاً در چارچوب سیاست نگاه به شرق و تلاش برای گسترش روابط با قدرتهای نوظهور اوراسیایی معنا پیدا میکرد.
تحولات اخیر اما پرسش متفاوتی را پیش روی سیاست خارجی ایران قرار داده است: عضویت در نهادهایی مانند شانگهای تا چه اندازه میتواند در شرایط افزایش فشار آمریکا و همپیمانانش، به تقویت قدرت مانور سیاسی و تقویت همکاریهای اقتصادی کشور کمک کند؟ این پرسش بویژه پس از تجربه جنگ تحمیلی اخیر اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
یکی از ویژگیهای منازعات امروز، آن است که مرز میان امنیت و اقتصاد بیش از گذشته کمرنگ شده است. تجربه روسیه پس از جنگ اوکراین نیز نشان داد تحریم بانکها، محدودیت دسترسی به فناوری و سرمایه، انسداد داراییها و تحریمهای ثانویه میتواند به اندازه ابزارهای سنتی قدرت در محاسبات امنیت ملی کشورها اهمیت پیدا کند. ایران البته سابقهای بسیار طولانیتر در مواجهه با تحریم دارد، اما شرایط جدید بار دیگر نشان داده است که کاهش آسیبپذیری اقتصادی باید بخشی از راهبرد امنیت ملی کشور باشد.
مؤلفههای راهبردی برای ایران چیست؟ …
