بازار خودروی ایران در روزهای اخیر با موجی از ابهامات و نگرانیها مواجه شده است. افشاگریهای مجتبی یوسفی، نماینده مجلس شورای اسلامی، درباره تخصیص حدود ۶ میلیارد دلار ارز به شرکت مدیران خودرو طی پنج سال اخیر، معادلات این بازار را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
اما آنچه این ماجرا را به یک بحران تمامعیار تبدیل کرده، نه فقط حجم عظیم ارز تخصیصیافته، بلکه اختلاف فاحش بین ارزشگذاری اظهارشده خودروها در گمرک و قیمت واقعی آنهاست. به گفته یوسفی، ارزش یک دستگاه X۲۲ از ۷۲ هزار یوان به ۵۰ هزار یوان کاهش یافته و اختلاف قیمت X۵۵ به ۴۶ هزار یوان رسیده است.
سؤال اصلی اینجاست: با وجود این حجم عظیم ارز تخصیصیافته، چرا قیمت خودروهای مدیران خودرو امروز نه تنها کاهش نیافته، بلکه روند صعودی چشمگیری داشته است؟ آیا این اختلاف قیمتها نشاندهنده یک رانت سازمانیافته در صنعت خودروست؟ و مهمتر از همه، این ماجرا چه تأثیری بر قیمت خودروهای مدیران خودرو در روزهای آینده خواهد داشت؟ افشای ۶ میلیارد دلار ارز؛ چه کسی پاسخگو خواهد بود؟
مجتبی یوسفی، عضو کمیسیون عمران مجلس، در برنامه «میز اقتصاد» شبکه خبر صدا و سیما، اظهاراتی مطرح کرد که در صورت اثبات، میتواند به یکی از بزرگترین رسواییهای اقتصادی سالهای اخیر تبدیل شود. به گفته وی، طی پنج سال اخیر حدود ۱۰ میلیارد دلار ارز در اختیار شرکتهای مونتاژکار قرار گرفته که از این میزان، نزدیک به ۶ میلیارد دلار به شرکت مدیران خودرو اختصاص یافته است.
این رقم با توجه به تولید حدود ۴۳۰ هزار دستگاه خودرو توسط این شرکت در همان بازه زمانی، به این معناست که به ازای هر خودرو حدود ۱۴ هزار دلار هزینه ارزی شده است. رامتین موثق، کارشناس صنعت خودرو، در این باره میگوید که اگر این رقم را بر تعداد تولیدی تقسیم کنیم، قیمت هر پک CKD حدود ۱۳۹۰۰ دلار تعیین میشود.
اما نکتۀ قابل تأمل اینجاست که علی قلهکی،另一 کارشناس صنعت خودرو، اعلام کرده که مدیران خودرو قیمت هر خودروی وارداتی را به طور میانگین ۴۷۰۰ دلار گرانتر حساب کرده است. به عبارت دیگر، این شرکت با بیشاظهاری قیمت خودروها، ارز بیشتری از بانک مرکزی دریافت کرده و سپس خودروها را با قیمتهای نجومی به بازار عرضه کرده است. مقایسه با ارزش شرکت چری …
