آیت‌الله شبیری و آخرین سنگرهای فقاهت سنتی

در روزگاری که همه چیز با شتاب اندازه گیری می شود، عالمانی هستند که علم را نه با سرعت که با عمق می سنجند. آیت الله سیدموسی شبیری زنجانی از همین تبار بود؛ تبار عالمانی که برای رسیدن به یک نتیجه فقهی، از مسیر طولانی متن، روایت، سند، رجال، اصول و اقوال فقها عبور می کنند. آیت الله شبیری زنجانی را اگر فقط با عنوان مرجع تقلید بشناسیم، شاید مهم ترین وجه شخصیت علمی او را ندیده باشیم. او نماینده یک فرهنگ علمی است؛ فرهنگی که در آن فقاهت، پیش از آنکه تولید پاسخ باشد، هنر فهمیدن، سنجیدن و به آزمون گذاشتن یک مدعاست. فقاهت سنتی، برخلاف تصویری که گاه در زبان امروز از آن ساخته می شود، الزاما به معنای دلبستگی به گذشته و بی اعتنایی به مسائل جدید نیست. سنت در مدرسه فقه، بیش از هر چیز حافظه یک دانش است. فقیه باید بداند شیخ طوسی چه گفته، محقق حلی چگونه استدلال کرده، علامه حلی در کجا تردید داشته و فقهای …