سجاد عابدی پژوهشگر
در دنیای امروز، فضای سایبری دیگر تنها یک لایهی ارتباطی نیست، بلکه به میدان پنجم نبرد تبدیل شده است که در آن مرزهای فیزیکی معنای خود را از دست میدهند. در تقابل پیچیده و چندلایه میان تهران و واشنگتن، «حکمرانی سایبری» از یک موضوع فنی به یک اولویت استراتژیک برای بقای نظام سیاسی و اقتصادی تبدیل شده است. برای تحلیل عمیق این وضعیت، باید چالشها و راهکارهای سیاستی را در سه سطح زیرساختی، عملیاتی و راهبردی بررسی کرد.
چالشهای بنیادین
حکمرانی سایبری در ایران را میتوان به صورت زیر نام برد.
۱. دوقطبی شدن فناوری و فشار تجهیزاتی: بزرگترین چالش ایران، وابستگی تاریخی به فناوریهای غربی در لایههای زیرین سختافزاری و نرمافزاری است. تحریمهای گسترده ایالات متحده، دسترسی ایران به بهروزرسانیهای امنیتی و تجهیزات پیشرفتهای مانند تجهیزات شبکه و سرورهای صنعتی را محدود کرده است. این موضوع منجر به ایجاد «شکاف تکنولوژیک» میشود که در زمان درگیریهای شدید، میتواند منجر به آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی (Critical Infrastructure) در برابر حملات پیچیده شود. …
