از جمالزاده تا قدس‌نخعی؛ ماراتنِ نامزدیِ نوبل برای نویسندگان ایرانی

یادداشت مهمان، احسان رضایی، نویسنده: جمعه قرار است برندۀ نوبل ادبیات ۲۰۲۶ اعلام شود. امسال وجود اسم جناب دولت‌آبادی در میان شانس‌های جایزه، جذابیت ماجرا را برای ما بیشتر کرده. اما بگذارید اول کمی درباره مفهوم نامزدی نوبل حرف بزنیم. اگر کسی بخواهد برنده نوبل ادبی شود، اول باید یکی از اعضای فرهنگستان (آکادمی) سوئد، استاد تمام (پروفسور)های دانشگاه‌ها، برندگان قبلی نوبل ویا انجمن قلم کشورها اسمش را پیشنهاد و فرم‌های مربوط را ارسال کنند. مثلا سال ۱۹۷۵ فرهنگستان سوئد ۲۲۳ پیشنهاد دریافت کرد، ازجمله ۴ نفر بورخس، ۷ نفر گراهام گرین و ۸ نفر ناباکوف را پیشنهاد دادند (+) که البته آکادمی سوئد با هیچکدام حال نکرد و ترجیح داد جای این اسامی (که هرگز هم نوبل نگرفتند) جایزه را به یوجبنو مونتاله ایتالیایی «به پاس اشعار متفاوتش» بدهد. بنیاد نوبل هر سال اسناد ۵۰سال قبل را آزاد می‌کند و فعلاً تا ۱۹۷۵ را خبر داریم که چی به چی بوده و نوبل ادبیات چه نامزدهای ایرانی داشته است: …