علی نیلی، انصاف نیوز: خنده سرخ به قلم لیانید آندرییف، داستان درخشانی از اثرات پنهان جنگ است؛ آن زخم عمیقی که نه فقط بر تن و روان آدمهای درگیر مینشاند، بل فضایی که آکنده میشود از درد و خشم، زخم و جنون، جنون خون.
ما دستنوشتههای پیدا شدهی یک سرباز را میخوانیم و قرار است از این نوشته، حال او را و دیگرانی را که در دیدرساش قرار گرفتهاند، درک کنیم. سرباز اما فقط چشمدیدههایش را نقل نمیکند، جانیافتههایش را هم روایت میکند و چنین است که مخاطب، از زخم سیاهشده صورت یک سرباز یا نگاه بیحالت یک درجهدار، تا اعماق قلب آنان را میبیند و دردشان را درک میکند.
نویسنده با تمهید «قطعاتی از دستنوشته» به خودش فرصت داده تا آن بخش جنگ را مرعی و دیدنی کند که هیچکس، مطلقا هیچکس، از آن حرفی نمیزند اما در دستنوشتههای سرباز ما، دائما مورد اشاره قرار میگیرد: «… جنون و وحشت. میگویند هم در قشون ما و هم قشون دشمن، بسیاری به مشکلات روانی جدی دچار شدهاند و به همین جهت چهار آسایشگاه روانی ایجاد شده است…» …




![رونمایی از کتاب «زنان نقاش ایران» با پیام سیدمحمد خاتمی [+گزارش تصویری] | انصاف نیوز](/news/u/2026-10-05/ensafnews-er30n.jpg)






