محمد تقی‌زاده
کنکور در ایران، تنها یک آزمون ورودی دانشگاه نیست. آیینی است که از سال ۱۳۴۸ که نخستین بار برگزار شد، تا امروز، به یکی از تعیین‌کننده‌ترین لحظات زندگی میلیون‌ها ایرانی تبدیل شده است. آزمونی که در ابتدا با چند هزار داوطلب آغاز شد، در دهه هفتاد به مرز یک میلیون نفر رسید، در دهه هشتاد از یک میلیون و نیم گذشت و در دهه نود با وجود فراز و فرودهای بسیار، هرگز از کانون توجه عمومی خارج نشد.
در طول بیش از نیم قرن، کنکور بارها تغییر کرده است. گاهی دو مرحله‌ای شده، گاهی یک‌مرحله‌ای. گاهی سوابق تحصیلی تأثیر کمتری داشته‌اند، گاهی سهم آن‌ها به ۶۰ درصد رسیده است. گاهی سهمیه‌ها گسترده‌تر شده‌اند، گاهی محدودتر. گاهی آزمون در تیر برگزار می‌شود، گاهی در دی، گاهی در دو نوبت. اما آنچه در تمام این سال‌ها ثابت مانده، نقش کنکور به‌عنوان مهم‌ترین ابزار تخصیص فرصت در ایران بوده است. فرصتی که مسیر زندگی، طبقه اجتماعی و حتی سلامت روان میلیون‌ها انسان را تعیین کرده است. …
