به گزارش اقتصانیوز، علیرضا رعنایی، استادیار اقتصاد پولی دانشگاه شهید بهشتی، در بخشی از گفت‌وگوی خود با اقتصادنیوز در پاسخ به این پرسش «تجربه فراز و فرود کشورهای حوزه یورو چه درس‌هایی برای ایران دارد؟» گفت: مهم‌ترین درسی که باید آموخت این است که باید ایده بازار آزاد را به رسمیت شناخت و به آن احترام گذاشت؛ چرا که اداره اقتصاد بدون سازوکار بازار ناممکن است و در عین حال، امکان مدیریت اقتصاد بدون دولت نیز وجود ندارد. مسئله در اندازه کوچک یا بزرگ دولت خلاصه نمی‌شود، بلکه معیار اصلی، «میزان اثربخشی» (Effectiveness) دولت است. حد بهینه توازن دولت و بازار در فرانسه ممکن است دولتی بزرگ‌تر، در بریتانیا دولتی محدودتر و در چین الگویی کاملاً متفاوت را طلب کند. تجریه این کشورها نشان می‌دهد ما با انواع نظام‌های سرمایه‌داری و ساختارهایی نهادی مواجه هستیم و برای ایران نیز باید به سمت حد بهینه برای دولت‌بازار برویم. خبر مرتبط کالبدشکافی بحران دولت رفاه در فرانسه؛ از تله سرمایه‌داری دولتی تا درس‌هایی برای اقتصاد ایران | رعنایی: اصل بنیادین، استقرار «انضباط مالی» واقعی در دولت است
اقتصادنیوز: استادیار اقتصاد پولی دانشگاه شهید بهشتی می‌گوید: فرانسه نمونه‌ای از سرمایه‌داری هدایت‌شده توسط دولت بود که در مقطعی موجب پیشرفت و رشد اقتصادی شد، اما با گذر زمان و نبود توازن بهینه به چالش‌های جدی برخورد.
او ادامه داد: تجربه بین‌المللی نشان می‌دهد که هر کشوری باید در جستجوی «تناسب نهادی» میان نهادهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مختص به خود باشد. نمی‌توان در حوزه اقتصادی سخن از آزادسازی و خصوصی‌سازی به میان آورد، اما در عرصه نهادهای سیاسی و ایدئولوژی رسمی رویکرد متناقضی را دنبال کرد. همچنین، صرف دل‌خوش کردن به مفاهیم آزادی سیاسی یا نهادهای لیبرال، متضمن موفقیت اقتصادی نیست، بلکه هماهنگی و تناسب همه‌جانبه میان سیاست‌های پولی، سیاست‌های مالی و نظام بانکی یک ضرورت قطعی است.
رعنایی افزود: گرچه تفاوت‌های ساختاری میان اقتصادها وجود دارد -از جمله برخورداری اروپایی‌ها از ارز مشترک یورو در برابر اتکای ایران به پول ملی- اما الگوهای رفتاری آنان درس‌آموز است. برای نمونه، نباید نگاهمان را صرفاً به مصادیق جزئی محدود کنیم؛ استقراض نکردن دولت از بانک مرکزی اگر با برداشت و استقراض از شبکه بانکی جبران شود، راه‌حل کسری بودجه نخواهد بود، بلکه اصل بنیادین، استقرار «انضباط مالی» واقعی در دولت است. فرانسه نمونه‌ای از سرمایه‌داری هدایت‌شده توسط دولت بود که در مقطعی موجب پیشرفت و رشد اقتصادی شد، اما با گذر زمان و نبود توازن بهینه به چالش‌های جدی برخورد. به همین جهت، شاید ایده «اردولیبرالیسم» آلمان -که متضمن یک اقتصاد بازار پویا تحت نظارت یک دولت قانون‌مند و مقید به انضباط است- الگوی مناسب‌تر و منسجم‌تری برای ترسیم مسیر اقتصاد ایران باشد.
او همچنین گفت: نکته دیگری که از تجربه تاریخی این کشورها می‌توان آموخت، تغییر رویکرد آن‌ها پس از جنگ جهانی دوم است. آلمان پیش از جنگ جهانی دوم رویکردی متمرکزگرا داشت، اما پس از جنگ به سمت تمرکززدایی حرکت کرد. در مقابل، فرانسه پیش از جنگ رویکردی غیرمتمرکزتر داشت، اما پس از جنگ به سمت تمرکزگرایی رفت. این‌ها تصمیمات بزرگی در سطح ساختار نهادی و اقتصادی کشورها بودند. ما نیز برای اصلاح وضعیت اقتصادی خود به چنین تصمیمات و اصلاحات ساختاری نیاز داریم. به اعتقاد من، این تغییر رویکرد در تجربه تاریخی فرانسه و آلمان، درس‌آموز دیگری برای اقتصاد ایران است. همچنین بخوانید درس‌های اقتصاد برای همه آیا سوسیالیسم اخلاقی‌تر از سرمایه‌داری است؟ | استدلال‌هایی برای رد نظام «اجبار» و دفاع از نظام اقتصادی «خنثی» | چگونه می‌توان به ارزش‌های انسانی‌ترِ انسان‌ها مجال بروز آزادانه داد؟ زیدآبادی: تحت تأثیر شریعتی‌ام اما طرفدار اقتصاد آزاد نیز هستم | کاظمی: مردم از اندیشه‌های چپ خشمگین هستند داستان اقتصاددانی که می‌خواست بفهمد بازار چگونه فکر می‌کند | چرا «دان لاووی» از اقتصاد آزاد دفاع می‌کرد؟
