به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، بررسی عملکرد ابزارهای مبتنی بر طلا و نقره در هفته معاملاتی منتهی به ۱۵ آبان نشان می‌دهد بازار جهانی فلزات گران‌بها پس از ۳ هفته افت، بار دیگر در مسیر صعود قرار گرفت. در بازار داخلی، دلار افت ۱.۱ درصدی را تجربه کرد و طلای ۱۸ عیار و گواهی‌های سپرده کالایی نیز در مقایسه با مبنای محاسبه هفتگی، تغییرات محدودی را ثبت کردند.
بازگشت اونس طلا به مسیر صعود پس از سه هفته افت
بهای هر اونس طلا در هفته معاملاتی ۱۱ تا ۱۵ آبان ۱۴۰۵، معاملات خود را از ۳ هزار و ۹۴۸ دلار آغاز کرد. این فلز گران‌بها در روز سه‌شنبه ۱۲ آبان، با ثبت قیمت ۳ هزار و ۹۲۹ دلار به کف هفتگی رسید و در ادامه با تغییر مسیر، در روز پنجشنبه ۱۴ آبان تا سطح ۴ هزار و ۸۸ دلار پیش رفت و سقف هفتگی را ثبت کرد. قیمت پایانی اونس طلا در روز جمعه ۱۵ آبان به ۴ هزار و ۶۷ دلار رسید. میانگین تغییرات روزانه این فلز در هفته مورد بررسی مثبت ۰.۹۸ درصد و رشد هفتگی آن بر مبنای آخرین روز معاملاتی هفته قبل، ۴.۹ درصد بود. به‌این ترتیب، طلای جهانی پس از ۳ هفته افت متوالی، بار دیگر بازده هفتگی مثبت را تجربه کرد.
بازگشت طلا به مدار صعود در شرایطی رقم خورد که بازار جهانی در ابتدای هفته از کاهش نگرانی‌ها درباره مسیر سیاست پولی آمریکا و افت بازده اوراق خزانه‌داری و دلار حمایت گرفت. تحولات سیاسی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نیز در کنار نوسان بازارهای سهام، تقاضا برای دارایی‌های امن را تحت تأثیر قرار داد. با این حال، انتشار آمار اشتغال آمریکا در روز جمعه، بخشی از رشد فلز زرد را محدود کرد. براساس گزارش اشتغال ماه اکتبر، اقتصاد آمریکا ۱۶۵ هزار شغل جدید ایجاد کرد که به‌مراتب بالاتر از پیش‌بینی بازار بود. همچنین نرخ بیکاری به ۴.۱ درصد کاهش یافت. انتشار این آمار احتمال تداوم سیاست پولی انقباضی فدرال رزرو را تقویت کرد و با افزایش ارزش دلار و بازده اوراق خزانه‌داری، فشار موقتی بر قیمت طلا وارد آورد. با وجود این عقب‌نشینی، اونس طلا توانست عملکرد هفتگی مثبتی را به ثبت برساند.
در کنار تحولات پولی، گزارش تازه شورای جهانی طلا از وضعیت تقاضای جهانی در ۳ ماه سوم سال ۲۰۲۶ نیز از اهمیت برخوردار بود. براساس این گزارش، بانک‌های مرکزی در این فصل ۳۲۱ تن طلا به ذخایر خود افزودند که بالاترین میزان خرید فصلی از ۳ ماه چهارم سال ۲۰۲۴ محسوب می‌شود. همچنین صندوق‌های قابل معامله مبتنی بر طلا در این دوره با ورود ۲۱۱ تن منابع روبه‌رو شدند و مجموع ذخایر آن‌ها به رکورد ۴ هزار و ۲۵۶ تن رسید. این تحولات نشان می‌دهد با وجود نوسانات کوتاه‌مدت ناشی از انتظارات نرخ بهره، تقاضای سرمایه‌گذاری و خرید بانک‌های مرکزی همچنان از پشتوانه‌های مهم بازار طلا به شمار می‌رود.
نقره از طلا پیشی گرفت
بهای هر اونس نقره در هفته معاملاتی ۱۱ تا ۱۵ آبان، از ۵۰ دلار و ۶۳ سنت آغاز شد. این فلز در روز سه‌شنبه ۱۲ آبان، با ثبت قیمت ۴۹ دلار و ۷۸ سنت به کف هفتگی رسید و در ادامه با افزایش تقاضا، روز چهارشنبه ۱۳ آبان سقف ۵۲ دلار و ۲۲ سنت را تجربه کرد. قیمت پایانی نقره در روز جمعه ۱۵ آبان به ۵۱ دلار و ۹۱ سنت رسید. میانگین تغییرات روزانه اونس نقره مثبت ۱.۱۴ درصد و رشد هفتگی آن ۵.۷ درصد بود. به این ترتیب، نقره نیز پس از ۳ هفته افت متوالی، بازده هفتگی مثبت را ثبت کرد و در این دوره از نظر درصد رشد، عملکردی بهتر از طلا داشت.
رشد بیش‌تر نقره در مقایسه با طلا را می‌توان با ویژگی دوگانه این فلز در بازارهای جهانی توضیح داد. نقره علاوه بر نقش سرمایه‌ای، وابستگی قابل توجهی به تقاضای صنعتی دارد و تغییر انتظارات درباره نرخ بهره، ارزش دلار و چشم‌انداز فعالیت‌های اقتصادی می‌تواند دامنه نوسان آن را افزایش دهد. تحلیلگران بانک OCBC نیز در ارزیابی اخیر خود، بهبود شرایط پولی و کاهش فشار فروش ناشی از تعدیل موقعیت‌های سفته‌بازانه را از عوامل تقویت‌کننده قیمت نقره دانسته‌اند. با این حال، چشم‌انداز تقاضای صنعتی، به‌ویژه در صنعت انرژی خورشیدی، همچنان یکی از متغیرهای تعیین‌کننده مسیر این فلز است. کاهش شدت مصرف نقره و جایگزینی بخشی از آن در فناوری‌های خورشیدی می‌تواند بخشی از شتاب رشد قیمت را محدود کند.
دلار در مسیر کاهش قرار گرفت
دلار در هفته معاملاتی منتهی به ۱۴ آبان، معاملات خود را با نرخ ۲۷۰ هزار و ۹۰۰ تومان آغاز کرد. این ارز در روز سه‌شنبه ۱۲ آبان با ثبت نرخ ۲۷۳ هزار و ۲۰۰ تومان به سقف هفتگی رسید و در روز چهارشنبه ۱۳ آبان تا سطح ۲۶۷ هزار تومان عقب نشست که کم‌ترین نرخ هفته بود. قیمت پایانی دلار در روز پنجشنبه ۱۴ آبان به ۲۶۸ هزار و ۲۰۰ تومان رسید. میانگین تغییرات روزانه دلار منفی ۰.۲ درصد و میزان افت هفتگی آن بر مبنای آخرین روز معاملاتی هفته قبل، ۱.۱ درصد بود. کاهش نرخ ارز در بازار داخلی، در کنار افزایش قیمت اونس جهانی، از عوامل اثرگذار بر تغییرات قیمت ریالی طلا و ابزارهای مبتنی بر آن در این دوره به شمار می‌رود.
طلای ۱۸ عیار در محدوده ۲۶ میلیون تومان
هر گرم طلای ۱۸ عیار در دوره معاملاتی منتهی به ۱۴ آبان، از نرخ ۲۵ میلیون و ۲۳۳ هزار تومان آغاز شد. این فلز در روز شنبه ۹ آبان کم‌ترین نرخ ثبت‌شده در بازه مورد بررسی را تجربه کرد و در روز پنجشنبه ۱۴ آبان به ۲۶ میلیون و ۱۶۶ هزار تومان رسید. قیمت پایانی نیز در همین سطح قرار گرفت. میانگین تغییرات روزانه طلای ۱۸ عیار منفی ۰.۰۲ درصد و تغییر هفتگی آن بر مبنای آخرین روز معاملاتی هفته قبل، منفی ۰.۲ درصد اعلام شد. بررسی روند قیمت این دارایی نشان می‌دهد رشد اونس جهانی و کاهش نرخ دلار، ۲ نیروی متفاوت در تعیین قیمت ریالی طلا بودند و اثر هم‌زمان آن‌ها در بازار داخلی منعکس شد.
گواهی سپرده شمش طلا در کانون مبادلات کالایی
گواهی سپرده شمش طلا در هفته معاملاتی منتهی به ۱۴ آبان، معاملات خود را از قیمت ۳ میلیون و ۳۳۵ هزار و ۷۳۹ تومان آغاز کرد. این ابزار در روز شنبه ۹ آبان کم‌ترین نرخ بازه را ثبت کرد و در روز پنجشنبه ۱۴ آبان به قیمت ۳ میلیون و ۴۳۷ هزار تومان رسید. میانگین تغییرات روزانه این گواهی منفی ۰.۱ درصد و تغییر هفتگی آن بر مبنای آخرین روز معاملاتی هفته قبل، منفی ۰.۶ درصد گزارش شد.
در بخش معاملات، میانگین حجم روزانه گواهی سپرده شمش طلا به ۴۴۵ هزار و ۶۰۱ واحد رسید که نسبت به هفته قبل ۲۳ درصد کاهش داشت. میانگین ارزش معاملات روزانه نیز با افت ۲۶ درصدی به یک‌هزار و ۴۹۸ میلیارد تومان رسید. به این ترتیب، حجم و ارزش معاملات این ابزار در هفته مورد بررسی کاهش یافت و ارزش مبادلات روزانه آن در محدوده یک‌هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان قرار گرفت.
بررسی روند معاملات گواهی‌های سپرده سکه و نقره
گواهی سپرده سکه طلا در هفته منتهی به ۱۴ آبان، معاملات خود را از قیمت ۲۵۶ میلیون و ۸۶ هزار تومان آغاز کرد. این ابزار در روز شنبه ۹ آبان کم‌ترین نرخ بازه را ثبت کرد و در روز پنجشنبه ۱۴ آبان به ۲۶۳ میلیون و ۱۴۶ هزار تومان رسید. میانگین تغییرات روزانه گواهی سپرده سکه منفی ۰.۱ درصد و تغییر هفتگی آن بر مبنای آخرین روز معاملاتی هفته قبل، منفی ۰.۵ درصد بود.
در همین دوره، میانگین حجم معاملات روزانه گواهی سپرده سکه به یک‌هزار و ۱۰۲ واحد رسید که افزایش ۱۰۵ درصدی را نسبت به هفته قبل نشان می‌دهد. میانگین ارزش معاملات روزانه نیز با رشد ۹۹ درصدی به ۲۸۴ میلیارد تومان رسید. بنابراین، مبادلات گواهی سپرده سکه در هفته مورد بررسی با افزایش قابل توجه حجم و ارزش معاملات همراه شد.
گواهی سپرده نقره در هفته معاملاتی منتهی به ۱۴ آبان، معاملات خود را از قیمت ۴۶۰ هزار و ۶۲۶ تومان آغاز کرد و در روز پنجشنبه ۱۴ آبان به ۴۶۵ هزار و ۸۳۴ تومان رسید. میانگین تغییرات روزانه این ابزار مثبت ۰.۷ درصد و تغییر هفتگی آن بر مبنای آخرین روز معاملاتی هفته قبل، منفی ۴.۳ درصد اعلام شد.
میانگین حجم معاملات روزانه گواهی سپرده نقره به ۴۶۹ هزار و ۲۷۵ واحد رسید که کاهش ۲ درصدی را نسبت به هفته قبل نشان می‌دهد. میانگین ارزش معاملات روزانه نیز با افت ۷ درصدی، ۲۱۵ میلیارد تومان گزارش شد. به این ترتیب، با وجود رشد قیمت پایانی در مقایسه با نرخ آغازین بازه، شاخص‌های معاملاتی این ابزار از کاهش محدود حجم و ارزش معاملات حکایت داشت.
ارزش صندوق‌های طلا در محدوده ۹۹۵ همت
خالص ارزش دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در هفته منتهی به ۱۳ آبان، به ۹۹۴ هزار و ۵۸۶ میلیارد تومان، معادل حدود ۹۹۵ همت رسید. این شاخص در مقایسه با هفته منتهی به ۸ آبان، ۳.۱ درصد کاهش یافت. تغییرات خالص ارزش دارایی صندوق‌ها علاوه بر جریان ورود و خروج منابع، از نوسان قیمت دارایی‌های موجود در پرتفوی آن‌ها نیز اثر می‌پذیرد. از این رو، بررسی این شاخص در کنار عملکرد دارایی‌های پایه و جریان نقدینگی، تصویر دقیق‌تری از وضعیت صندوق‌های طلا ارائه می‌دهد.
حجم معاملات صندوق‌های طلا افزایش یافت
صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در هفته منتهی به ۱۳ آبان، به‌طور میانگین روزانه یک میلیارد و ۷۸۳ میلیون واحد معامله شدند. میانگین حجم معاملات روزانه این صندوق‌ها نسبت به هفته قبل ۷ درصد افزایش یافت و به این ترتیب، سطح فعالیت معاملاتی آن‌ها با رشد همراه شد. میانگین ارزش معاملات روزانه نیز ۱۱ هزار و ۶۷۹ میلیارد تومان بود که در مقایسه با هفته قبل ۹.۷ درصد کاهش داشت.
در همین بازه، خالص جریان پول حقیقی صندوق‌های طلا منفی و برابر با یک‌هزار و ۹۹۳ میلیارد تومان بود. با این حال، مجموع ورود پول حقیقی به این صندوق‌ها از ابتدای سال تا پایان هفته مورد بررسی به ۸۴ هزار و ۹۴۸ میلیارد تومان رسید. این رقم نشان‌دهنده تداوم جایگاه صندوق‌های طلا در جذب منابع سرمایه‌گذاران حقیقی در مقیاس سالانه است.
صندوق‌های نقره میزبان ۶۵۳ میلیارد تومان پول حقیقی شدند
صندوق‌های سرمایه‌گذاری نقره در هفته منتهی به ۱۳ آبان، به‌طور میانگین روزانه ۶۱۵ میلیون و ۹۰۰ هزار واحد معامله شدند. میانگین حجم معاملات روزانه این صندوق‌ها نسبت به هفته قبل ۱۷.۴ درصد کاهش یافت. در مقابل، میانگین ارزش معاملات روزانه با رشد ۲۱ درصدی به ۶۹۴ میلیارد تومان رسید.
خالص جریان پول حقیقی صندوق‌های نقره در هفته مورد بررسی مثبت و معادل ۶۵۳ میلیارد تومان بود. مجموع ورود پول حقیقی به این صندوق‌ها از ابتدای سال تا پایان هفته نیز به ۱۹ هزار و ۵۵۶ میلیارد تومان رسید. به این ترتیب، صندوق‌های نقره در کنار رشد ارزش معاملات روزانه، ورود منابع حقیقی را تجربه کردند.
گواهی سپرده شمش در ترکیب دارایی صندوق‌های طلا پیشتاز است
بررسی ترکیب دارایی صندوق‌های طلا نشان می‌دهد ۹۰ درصد از دارایی این صندوق‌ها به گواهی سپرده شمش طلا اختصاص دارد. در میان صندوق‌های مورد بررسی، گنج، تابش، زرگر، درنا، هیرا و همیان تمام دارایی خود را در گواهی سپرده شمش طلا سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
گواهی سپرده سکه طلا سهمی معادل ۸ درصد از ترکیب دارایی صندوق‌های طلا دارد. در این بخش، صندوق زر با اختصاص ۱۶ درصد از پرتفوی خود به گواهی سپرده سکه، بیشترین سهم را به این دارایی اختصاص داده است. پس از آن، کهربا با ۱۵ درصد، طلا با ۱۲ درصد و عیار با ۱۱ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
وجه نقد نیز ۲ درصد از ترکیب دارایی صندوق‌های طلا را تشکیل می‌دهد. در میان صندوق‌های مورد بررسی، میراث و رز ترنج هر کدام با سهم ۱۴ درصدی، بیشترین میزان وجه نقد را در پرتفوی خود دارند. پس از آن، جام طلا با اختصاص ۱۰ درصد از دارایی خود به وجه نقد قرار گرفته است.
میانگین تغییرات صندوق‌های طلا منفی ۲.۳ درصد شد
میانگین تغییرات صندوق‌های طلا در هفته منتهی به ۱۳ آبان، منفی ۲.۳ درصد بود. در میان صندوق‌های مورد بررسی، جام طلا با کاهش ۳.۴۲ درصدی، قلک گلد با افت ۳.۳۰ درصدی و مثقال با کاهش ۳.۲۴ درصدی، بیشترین افت را ثبت کردند.
در مقابل، درنا با کاهش ۱.۵۰ درصدی، آلتون با افت ۱.۵۳ درصدی و ناب با کاهش ۱.۶۱ درصدی، کم‌ترین افت را در میان صندوق‌های طلا تجربه کردند. مبنای محاسبه تغییرات هفتگی، آخرین روز معاملاتی هفته قبل، یعنی هفته منتهی به ۸ آبان ۱۴۰۵ بوده است.
عباس بیات
