به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو از ستاد خبری سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، نامگذاری روزهای هفته کتاب بر مدار ایران و مفاخر فرهنگی، مقاومت، قائد شهید امت و شهدا، گامی نو برای عبور از عناوین انتزاعی و شعارزده به‌سوی متن زنده جامعه است. این چیدمان که ترکیبی هماهنگ از تاریخ دیروز و امروز ایران است، با در نظر گرفتن توازن جنسیتی و حضور اثرگذار زنان و مردان فرهنگ‌ساز، از هرگونه نگاه جنسیت‌زده فاصله گرفته و بر جامعیت زیست‌بوم کتاب تاکید دارد.
این الگوی شخصیت‌محور، با پیوند زدن نام بزرگان فرهنگ به مفاهیمی، چون هویت ملی، کتابداری، بازار جهانی نشر، کتاب‌گردی و نسل نو، بستری عینی و جذاب برای رسانه‌ها و نهاد‌های فرهنگی فراهم می‌آورد تا هفته کتاب را از یک مناسبت تقویمی اداری، به جشنی اصیل و مردمی برای ترویج دانایی بدل سازند.
در این دوره نیز همچون دوره‌های قبلی، روزهای هفته کتاب نامگذاری شده که به شرح زیر است:
رونمایی از تازه‌ترین منشورات کتابخانه مجلس و برگزاری دو نشست علمی با موضوع کتاب و کتابخانه
برنامه‌های کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی در هفته کتاب سی‌وچهارم به شرح زیر است؛
۱. برگزاری دو نشست علمی با موضوع کتاب و کتابخانه.
۲. برگزاری نشست‌های بررسی و معرفی کتاب.
۳. آیین رونمایی از تازه‌ترین منشورات کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
برنامه‌های این دوره از هفته کتاب در کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی با شعار «گنجینه روایت حکمرانی» از بیست‌وسوم تا سی‌ام آبان در کتابخانه مجلس شورای اسلامی اجرا می‌شود. سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی؛ انتشار کاتالوگ دست‌خط‌های رهبر شهید بر نسخ خطی
برنامه‌های سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در هفته کتاب سی‌وچهارم به شرح زیر است؛
۱. همایش کتابشناسی رهبر شهید رضوان‌الله‌تعالی‌علیه.
۲. آیین رونمایی از کتاب کاتالوگ آثار موزه‌ای اهدایی رهبر شهید امام خامنه‌ای (ره).
۳. آیین رونمایی از «گل صدبرگ»؛ منتخبی از ۱۰۰ اثر نفیس خطی اهدایی رهبر شهید.
۴. آیین رونمایی از کاتالوگ دست‌خط‌های رهبر شهید بر نسخ خطی.
۵. برگزاری همایش روز کتاب و کتابخوانی، گرامی‌داشت خدمات ارزنده مرحوم برادران رفیعی و تقدیر از کتابداران نمونه، پیشکسوتان ۱۴۰۴ سازمان و اعضای برتر.
۶. اجرای برنامه سه‌شنبه فرهنگی آستان قدس رضوی با رونمایی از نسخه خطی، هم‌زمان با روز حکمت و فلسفه.
۷. برگزاری مراسم افتتاحیه کتابخانه میبد.
۸. برپایی نمایشگاه هفته کتاب در کتابخانه مرکزی و دیگر کتابخانه‌های رضوی، به صورت حضوری و مجازی.
۹. برگزاری آیین بزرگداشت سالگشت ارتحال فقیه وارسته، آیت‌الله سیدعلی‌محمد علاقه‌بند (ره)، اسوه تقوا، پارسایی و مدارای اجتماعی دارالعباده، در کتابخانه یزد.
۱۰. برگزاری آیین گرامی‌داشت زادروز حجت‌الاسلام سیدمحمود وزیری (ره)، عالم مجاهد، واقف دوراندیش و بنیان‌گذار گنجینه مکتوب وزیری.
۱۱. برگزاری دوره‌های تربیت مروج برای ۳۰۰ نفر از علاقه‌مندان به حوزه‌های کتاب و کتابخوانی.
۱۲. برگزاری مراسم روز شهرستان اردکان (طریق‌الرضا علیه‌السلام) و سالروز ورود متبرک حضرت ثامن‌الحجج (ع) به خرانق در مسیر تمدنی مدینه به مرو.
۱۳. برگزاری نشست «هر روز با کتاب» در کتابخانه رضوی با حضور خادمیاران کتاب.
۱۴. اجرای برنامه‌های ترویجی در راستای کتاب و کتابخوانی؛ اعزام کتابداران و خادمیاران رضوی به مدارس و اجرای زنگ کتاب در سطح کشور با رنگ و بوی مقاومت.
۱۵. عضویت رایگان هم‌زمان با هفته کتاب.
۱۶. اجرای برنامه بازدید از کتابخانه‌های رضوی.
۱۷. بخشودگی جرایم تأخیر استرداد منابع.
۱۸. اجرای طرح نذر و اهدای کتاب.
۱۹. سخنرانی در پیش‌خطبه‌های نماز جمعه شهرستان‌ها.
۲۰. برپایی میز خدمت در نماز جمعه، همراه با نمایشگاه کتاب و برگزاری مسابقه کتابخوانی.
۲۱. برگزاری مسابقه قصه‌گویی ویژه کودکان و نوجوانان.
۲۲. معرفی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی با تهیه و انتشار محتوای تصویری و متنی درباره تاریخچه، بخش‌ها و خدمات این کتابخانه.
۲۳. معرفی کتابخانه تخصصی هنر و نسخ خطی گنجینه رضوی و تولید محتوا پیرامون نفایس، نسخ خطی و آثار هنری موجود در این مجموعه. پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری؛ برپایی نمایشگاه انتشارات با پیش‌نمایش دیجیتال
برنامه‌های پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در هفته کتاب سی‌وچهارم به شرح زیر است؛
۱. برگزاری نمایشگاه انتشارات پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با نمایش کتاب‌های منتشرشده در یک‌سال گذشته.
۲. آیین رونمایی از ۱۵ عنوان «تازه‌های نشر پژوهشگاه».
سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «با کتاب گفتوگو کنیم» از بیست‌وسوم تا سی‌ام آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار می‌شود. ۱۰۴۰ نسخه کتاب به پنج کتابخانه در استان همدان اهدا شد
مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور (همدان) از اهدای هزار و ۴۰ نسخه کتاب به پنج کتابخانه مدرسه‌ای و روستایی استان همدان خبر داد. این کتاب‌ها با همکاری واحد مبادله و اهدای سازمان و با هدف حمایت از کتابخانه‌های مدارس و روستا‌ها و تسهیل دسترسی مخاطبان، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، به منابع مطالعاتی اهدا شده‌اند.
عاطفه زارعی مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور، درباره جزئیات این برنامه گفت: در این برنامه، ۲۰۰ نسخه کتاب به کتابخانه ولیعصر، ۱۰۰ نسخه کتاب کمک‌آموزشی به کتابخانه دبیرستان حاجی‌بابایی، ۶۰۰ نسخه کتاب کمک‌آموزشی به کتابخانه هنرستان باهنر همدان، ۲۰ نسخه کتاب کودک به کتابخانه روستای ورکانه و ۱۲۰ نسخه به کتابخانه دبستان پسرانه مهر همدان اهدا شده است.
وی با تأکید بر ضرورت حمایت از کتابخانه‌های مناطق کم‌برخوردار افزود: کتابخانه‌های روستایی و مدارس واقع در مناطق کم‌برخوردار، نقش مهمی در ایجاد فرصت‌های برابر آموزشی و فرهنگی دارند و حمایت از آنها می‌تواند زمینه‌ساز پرورش استعدادها، افزایش آگاهی و تقویت عدالت فرهنگی باشد.
زارعی درباره اهمیت انتخاب منابع متناسب با نیاز مخاطبان ادامه داد: فراهم کردن منابع مطالعاتی متناسب با گروه‌های سنی و نیاز‌های آموزشی مخاطبان، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، می‌تواند از سال‌های نخست زندگی زمینه انس با کتاب را فراهم کند و مطالعه را به بخشی از سبک زندگی نسل آینده تبدیل سازد.
مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور همچنین بر همکاری دستگاه‌های فرهنگی و آموزشی برای توسعه کتابخانه‌ها، غنی‌سازی منابع آنها و گسترش دسترسی عمومی به کتاب تأکید کرد و ابراز امیدواری کرد که تداوم این برنامه‌ها به تقویت فرهنگ مطالعه و گسترش عدالت فرهنگی در استان همدان کمک کند.
اهدای کتاب به کتابخانه‌های سراسر کشور از وظایف کتابخانه ملی ایران در حوزه «مبادله و اهدا» است. در این فرایند، اداره‌کل فراهم‌آوری معاونت کتابخانه ملی، منابع اهدایی افراد و مؤسسات را با موجودی کتابخانه ملی تطبیق می‌دهد و نسخه‌های مازاد را بر اساس درخواست، در اختیار کتابخانه‌های مدارس، کتابخانه‌های عمومی و روستایی و دیگر مراکز فرهنگی و آموزشی قرار می‌دهد. این کار با هدف تکمیل مجموعه کتابخانه‌ها و گسترش دسترسی به کتاب، به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار، انجام می‌شود. هوشمندسازی کتابخانه‌ها باید از زیرساخت و داده تا تجربه کاربر و مدیریت فضا را دربرگیرد
زهرا ضرغامی در اندیشگاه فرهنگی این سازمان، گزارشی از حضور خود در کارگاه بین‌المللی «کتابخانه‌های راه ابریشم» در شهر شی‌آن چین و تجربه بازدید از کتابخانه‌های عمومی این کشور ارائه کرد.
این کارگاه با محوریت توسعه کتابخانه‌های هوشمند و تحول دیجیتال برگزار شد. کاربرد هوش مصنوعی در خدمات کتابخانه‌ای، تبادل تجربه‌های تخصصی و گسترش همکاری میان کتابخانه‌های کشور‌های شرکت‌کننده از موضوعات آن بود.
ضرغامی با اشاره به تجربه بازدید از کتابخانه‌های عمومی استان شانشی و شهر شیان اظهار کرد: یکی از نکات قابل توجه در این کتابخانه‌ها، پیوند جدی فناوری هوشمند با تجربه واقعی کاربر بود. از لحظه ورود، حضور کاربر به‌صورت هوشمند ثبت می‌شد و داشبورد‌های آنلاین، اطلاعات دقیقی از تعداد منابع در گردش، کاربران استفاده‌کننده از منابع، منابع خارج از کتابخانه، منابع دیجیتال و منابع در حال پردازش ارائه می‌کردند.
به گفته رئیس گروه اسناد الکترونیک سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، کاربر می‌توانست از بدو ورود، کتاب مورد نیاز خود را درخواست و شماره میز رزروشده را ثبت کند تا منبع مستقیماً روی میز او تحویل داده شود. در طراحی این کتابخانه‌ها، توجه به نیاز‌های گروه‌های مختلف کاربران بسیار جدی بود. برای کودکان فضا‌های اختصاصی و جذابی طراحی شده بود و برای کاربران نابینا نیز از ورودی کتابخانه تا مخازن و طبقات، مسیر‌های هدایتگر در نظر گرفته شده بود. فضا‌های مطالعه متنوع، کابین‌های ضدصوت برای گفتوگو و مکالمه تلفنی، دسترسی رایگان به آب و نوشیدنی و طراحی فضا‌های خانوادگی، نشان می‌داد که معماری کتابخانه در خدمت تجربه و آسایش کاربر قرار گرفته است.
رئیس گروه اسناد الکترونیک سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران همچنین خاطرنشان کرد: حتی در یکی از کتابخانه‌ها، فضایی در کنار یک مجموعه ورزشی برای کودکان در نظر گرفته شده بود تا والدین بتوانند با خیال راحت از امکانات ورزشی استفاده کنند و کودکانشان نیز هم‌زمان در فضای کتابخانه به مطالعه و فعالیت‌های فرهنگی بپردازند.
