با سرد شدن هوا، استفاده از وسایل گرمایشی برقی افزایش پیدا می‌کند؛ اما همه این دستگاه‌ها به یک اندازه برق مصرف نمی‌کنند. یک بخاری برقی ۲۰۰۰ واتی در هر ساعت فعالیت با حداکثر توان، ۲ کیلووات ساعت برق مصرف می‌کند؛ درحالی‌که یک وسیله ۱۰۰۰ واتی در همین مدت نصف این مقدار انرژی می‌خواهد. رادیاتورهای برقی، هیترهای فن‌دار و دستگاه‌های گرمایشی مادون قرمز نیز بسته به توان و مدت کارکرد، هزینه متفاوتی دارند. نکته مهم این است که مصرف نهایی فقط به نوع دستگاه وابسته نیست؛ اندازه محیط، عایق‌بندی ساختمان، دمای تنظیم‌شده و مدت روشن‌بودن وسیله نیز در مبلغ قبض تأثیر مستقیم دارند. کدام وسیله گرمایشی برق بیشتری مصرف می‌کند؟
برای مقایسه وسایل گرمایشی باید ابتدا به توان الکتریکی آن‌ها توجه کرد. توان دستگاه معمولاً روی برچسب مشخصات فنی یا دفترچه راهنما درج می‌شود و با واحد وات نمایش داده می‌شود.
هر هزار وات معادل یک کیلووات است. بنابراین اگر دستگاهی با توان ۲۰۰۰ وات به مدت یک ساعت با حداکثر ظرفیت کار کند، ۲ کیلووات ساعت برق مصرف خواهد کرد.
جدول زیر میزان مصرف تقریبی چند وسیله گرمایشی رایج را نشان می‌دهد. اعداد بر اساس توان نمونه دستگاه‌ها محاسبه شده‌اند و ممکن است با توجه به مدل، تنظیمات و شرایط استفاده متفاوت باشند. وسیله گرمایشی توان نمونه مصرف برق در یک ساعت بخاری برقی پرقدرت ۲۵۰۰ وات ۲٫۵ کیلووات ساعت بخاری برقی معمولی ۲۰۰۰ وات ۲ کیلووات ساعت هیتر فن‌دار ۲۰۰۰ وات ۲ کیلووات ساعت رادیاتور برقی ۲۰۰۰ وات ۲ کیلووات ساعت هیتر تابشی برقی ۱۵۰۰ وات ۱٫۵ کیلووات ساعت بخاری برقی کم‌مصرف ۱۰۰۰ وات ۱ کیلووات ساعت هیتر سرامیکی ۱۵۰۰ وات ۱٫۵ کیلووات ساعت پنل گرمایشی برقی ۱۰۰۰ وات ۱ کیلووات ساعت کولر گازی در حالت گرمایش ۱۵۰۰ وات مصرف ورودی ۱٫۵ کیلووات ساعت
نکته مهم: توان درج‌شده برای کولر گازی در جدول صرفاً یک نمونه محاسباتی است. مصرف واقعی این دستگاه به ظرفیت، فناوری اینورتر، دمای بیرون و شرایط عملکرد کمپرسور بستگی دارد.
با این مقایسه می‌توان گفت بخاری برقی ۲۵۰۰ واتی در صورت کارکرد مداوم با حداکثر توان، از یک هیتر ۱۰۰۰ واتی برق بیشتری مصرف می‌کند. اما برای تعیین پرهزینه‌ترین وسیله، باید مدت استفاده و بازده گرمایشی آن را نیز در نظر گرفت. هزینه استفاده از بخاری برقی در یک ماه چقدر است؟
بخاری برقی از جمله وسایلی است که در صورت استفاده طولانی‌مدت می‌تواند مصرف برق خانوار را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
برای محاسبه مصرف ماهانه، کافی است توان دستگاه را بر هزار تقسیم کنید و حاصل را در تعداد ساعات استفاده روزانه و تعداد روزهای ماه ضرب کنید. توان بخاری استفاده روزانه مصرف ماهانه ۵۰۰ وات ۴ ساعت ۶۰ کیلووات ساعت ۵۰۰ وات ۸ ساعت ۱۲۰ کیلووات ساعت ۱۰۰۰ وات ۴ ساعت ۱۲۰ کیلووات ساعت ۱۰۰۰ وات ۸ ساعت ۲۴۰ کیلووات ساعت ۱۵۰۰ وات ۴ ساعت ۱۸۰ کیلووات ساعت ۱۵۰۰ وات ۸ ساعت ۳۶۰ کیلووات ساعت ۲۰۰۰ وات ۴ ساعت ۲۴۰ کیلووات ساعت ۲۰۰۰ وات ۸ ساعت ۴۸۰ کیلووات ساعت ۲۰۰۰ وات ۱۲ ساعت ۷۲۰ کیلووات ساعت ۲۵۰۰ وات ۸ ساعت ۶۰۰ کیلووات ساعت ۲۵۰۰ وات ۱۲ ساعت ۹۰۰ کیلووات ساعت
این اعداد نشان می‌دهند که حتی یک بخاری برقی معمولی در صورت استفاده روزانه و طولانی‌مدت می‌تواند بخش قابل توجهی از الگوی مصرف برق خانوار را به خود اختصاص دهد. رادیاتور برقی گران‌تر است یا بخاری برقی؟
یکی از اشتباهات رایج هنگام خرید وسایل گرمایشی، تصور تفاوت بسیار زیاد مصرف برق رادیاتور برقی و بخاری برقی است.
از نظر تبدیل انرژی الکتریکی به گرما، هر دو دستگاه مقاومت الکتریکی دارند و تقریباً تمام انرژی مصرفی خود را به گرما تبدیل می‌کنند. بنابراین اگر توان نامی آن‌ها یکسان باشد و مدت مشابهی روشن بمانند، مصرف برقشان نیز تقریباً برابر خواهد بود.
برای مثال:
رادیاتور برقی ۲۰۰۰ واتی در یک ساعت، ۲ کیلووات ساعت مصرف می‌کند.
بخاری برقی ۲۰۰۰ واتی نیز در یک ساعت، ۲ کیلووات ساعت مصرف می‌کند.
هیتر فن‌دار ۲۰۰۰ واتی هم در همین شرایط، مصرف مشابهی دارد.
تفاوت اصلی این دستگاه‌ها بیشتر در نحوه توزیع گرما، سرعت گرم‌کردن محیط، صدای کارکرد و نحوه کنترل دماست.
رادیاتور برقی معمولاً گرما را به‌تدریج در محیط منتشر می‌کند و برای استفاده طولانی‌تر در یک اتاق مناسب است. در مقابل، هیتر فن‌دار هوای گرم را سریع‌تر به گردش درمی‌آورد و می‌تواند در مدت کوتاه‌تری احساس گرما ایجاد کند.
البته اگر هر دو دستگاه برای رسیدن به دمای مشخصی به مدت یکسان روشن بمانند، تفاوت محسوسی در مصرف برق آن‌ها وجود نخواهد داشت. آیا کولر گازی در حالت گرمایش برق کمتری مصرف می‌کند؟
کولر گازی دارای قابلیت گرمایش، به‌ویژه مدل‌های مجهز به فناوری پمپ حرارتی، می‌تواند از نظر مصرف انرژی با بخاری‌های برقی معمولی تفاوت مهمی داشته باشد.
بخاری برقی با استفاده از المنت، برق را مستقیماً به گرما تبدیل می‌کند؛ اما کولر گازی دوکاره در حالت گرمایش، گرما را از محیط بیرون دریافت کرده و به داخل ساختمان منتقل می‌کند.
به همین دلیل، یک کولر گازی با فناوری پمپ حرارتی می‌تواند چند برابر انرژی الکتریکی مصرفی خود، گرما به محیط تحویل دهد. این ویژگی باعث می‌شود در شرایط مناسب، هزینه گرمایش آن از بخاری برقی با توان گرمایشی مشابه کمتر باشد.
البته میزان صرفه‌جویی به عوامل مختلفی وابسته است:
ظرفیت واقعی دستگاه
رتبه بهره‌وری انرژی
فناوری اینورتر
دمای هوای بیرون
میزان عایق‌بندی ساختمان
دمای تنظیم‌شده روی دستگاه
در مناطق سردسیر، کاهش دمای بیرون می‌تواند بازده پمپ حرارتی را پایین بیاورد. بعضی مدل‌ها نیز در دماهای بسیار پایین به سیستم کمکی نیاز دارند.
بنابراین نمی‌توان صرفاً با مشاهده توان مصرفی لحظه‌ای، درباره هزینه نهایی گرمایش کولر گازی قضاوت کرد. میزان گرمای تولیدشده در برابر برق مصرفی اهمیت بیشتری دارد. تعرفه برق چگونه هزینه استفاده از وسایل گرمایشی را تغییر می‌دهد؟
یکی از نکات مهم در محاسبه هزینه بخاری برقی، تعرفه پلکانی برق خانگی است.
بر اساس تعرفه‌های برق سال ۱۴۰۵، میزان مصرف خانوار نسبت به الگوی تعیین‌شده اهمیت دارد و افزایش مصرف می‌تواند باعث قرار گرفتن مشترک در پله‌های گران‌تر شود.
در مناطق عادی، الگوی مصرف ماهانه در دوره غیرگرم سال ۲۰۰ کیلووات ساعت تعیین شده است. برای مصرف بیشتر از این مقدار، ضرایب تعرفه افزایش پیدا می‌کنند.
بنابراین خانواری که پیش از شروع فصل سرما نزدیک به الگوی مصرف قرار دارد، با روشن‌کردن روزانه بخاری برقی ممکن است وارد پله‌های بالاتر مصرف شود.
این مسئله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هزینه اضافه‌شده به قبض الزاماً متناسب با یک نرخ ثابت برای تمام کیلووات ساعت‌های مصرفی نیست.
برای مثال، دو خانوار ممکن است هر دو از بخاری برقی ۲۰۰۰ واتی استفاده کنند، اما به دلیل تفاوت مصرف سایر وسایل و میزان مصرف پایه، هزینه نهایی قبض آن‌ها یکسان نباشد. کدام بخاری برقی برای مصرف طولانی‌مدت مناسب‌تر است؟
انتخاب بخاری برقی باید بر اساس مساحت اتاق، میزان اتلاف گرما و مدت استفاده انجام شود. نوع وسیله ویژگی اصلی نکته مصرف انرژی بخاری برقی فن‌دار گرم‌کردن سریع هوا مصرف تابع توان المنت رادیاتور برقی انتشار تدریجی گرما مصرف تابع توان و زمان کار هیتر سرامیکی گرمایش موضعی وابسته به توان و تنظیمات بخاری تابشی انتقال مستقیم گرما مناسب گرمایش موضعی پنل گرمایشی توزیع گرما در محیط وابسته به توان نامی کولر گازی گرمایشی پمپ حرارتی در مدل‌های مربوط وابسته به بازده دستگاه
برای اتاق کوچک، یک وسیله گرمایشی با توان متناسب می‌تواند انتخاب اقتصادی‌تری باشد. استفاده از بخاری بسیار پرقدرت در محیطی که به چنین ظرفیتی نیاز ندارد، ممکن است مصرف برق را افزایش دهد.
در محیط‌های بزرگ نیز استفاده از یک دستگاه کوچک و روشن نگه‌داشتن طولانی‌مدت آن لزوماً اقتصادی نیست. ظرفیت گرمایشی باید با فضای موردنظر هماهنگ باشد. چگونه مصرف برق وسایل گرمایشی را کاهش دهیم؟
کاهش هزینه برق همیشه به معنای خاموش‌کردن وسیله گرمایشی نیست. گاهی با چند تغییر ساده می‌توان بدون کاهش محسوس آسایش، مصرف انرژی را مدیریت کرد.
۱. دمای محیط را بیش از نیاز بالا نبرید.
افزایش دمای تنظیم‌شده باعث می‌شود دستگاه مدت بیشتری برای تأمین گرما فعالیت کند. انتخاب دمای متعادل به کاهش مصرف کمک می‌کند.
۲. درز پنجره‌ها و درها را بپوشانید.
ورود هوای سرد و خروج هوای گرم باعث افزایش زمان فعالیت وسیله گرمایشی می‌شود. استفاده از نوار درزگیر و پرده مناسب می‌تواند اتلاف حرارت را کاهش دهد.
۳. از ترموستات استفاده کنید.
دستگاه‌های دارای ترموستات می‌توانند پس از رسیدن محیط به دمای تنظیم‌شده، فعالیت المنت یا سیستم گرمایشی را کاهش دهند یا متوقف کنند.
۴. فضای مورد استفاده را گرم کنید.
اگر اعضای خانواده بیشتر وقت خود را در یک اتاق سپری می‌کنند، گرم‌کردن همان فضا می‌تواند از نظر مصرف انرژی منطقی‌تر از گرم‌کردن تمام خانه باشد.
۵. توان واقعی دستگاه را بررسی کنید.
پیش از خرید، برچسب انرژی و توان مصرفی وسیله را بررسی کنید. نام‌هایی مانند کم‌مصرف، هوشمند یا اقتصادی به‌تنهایی تضمین‌کننده مصرف پایین نیستند.
کدام وسیله گرمایشی در نهایت هزینه بیشتری به قبض اضافه می‌کند؟
اگر معیار مقایسه فقط مصرف برق باشد، وسیله‌ای که توان بالاتر و ساعات کارکرد بیشتری دارد، انرژی بیشتری مصرف می‌کند. به همین دلیل، بخاری برقی ۲۵۰۰ واتی که روزانه ۱۲ ساعت روشن است، می‌تواند مصرف بسیار بیشتری از یک هیتر ۱۰۰۰ واتی با چهار ساعت کارکرد روزانه داشته باشد.
بااین‌حال، کولر گازی مجهز به پمپ حرارتی را نباید از نظر هزینه گرمایش با بخاری‌های المنتی صرفاً بر اساس توان الکتریکی مقایسه کرد؛ زیرا میزان گرمای تحویلی آن‌ها متفاوت است.
برای خانوارهایی که قصد دارند در فصل سرما از وسایل گرمایشی برقی استفاده کنند، سه عامل تعیین‌کننده است: انتخاب ظرفیت مناسب، کنترل مدت کارکرد و جلوگیری از هدررفت گرما. رعایت این موارد می‌تواند بدون نیاز به حذف گرمایش، از افزایش غیرضروری مصرف برق جلوگیری کند.
