بسمیرا جعفری/ صبا، سیاوش حقیقی، تهیهکننده سینما و تلویزیون، در گفتوگو با صبا با اشاره به دشواریهای اقتصادی خانوادهها و تأثیر آن بر الگوی مصرف محصولات فرهنگی، معتقد است افزایش هزینههای تفریح، سینما رفتن را برای بسیاری از خانوادهها به انتخابی پرهزینه تبدیل کرده و همین مسئله بخشی از مخاطبان را به سمت تماشای فیلمها در شبکه نمایش خانگی سوق داده است. به گفته او، در چنین شرایطی کمدیها برای بخشی از مخاطبان به انتخاب نخست تبدیل شدهاند؛ چراکه خانوادهها در میان فشارهای اقتصادی، بیش از گذشته به دنبال سرگرمی و فاصله گرفتن از دشواریهای روزمره هستند.
حقیقی با تأکید بر اینکه همچنان برای سینمای اجتماعی مخاطب وجود دارد، نقش تبلیغات، اعتبار کارگردان و ویژگیهای متمایز آثار را در جذب تماشاگر مهم دانست و در عین حال به جایگاه سینمای کودک و انیمیشن اشاره کرد. او معتقد است زنان خانواده و کودکان در تصمیمگیری برای انتخاب فیلم و رفتن به سینما نقش مؤثری دارند.
این تهیهکننده درباره نقش نهادهای عمومی در حمایت از سینما نیز گفت که ورود مستقیم این نهادها به فرایند فیلمسازی، به دلیل تعدد ملاحظات و دخالت در فیلمنامه و ساختار آثار، لزوماً به تولید محصول باکیفیت منجر نمیشود. به اعتقاد او، بهتر است این مجموعهها به جای ورود به تولید، سینما و تئاتر را در سبد رفاهی کارکنان خود قرار دهند تا از این طریق تقاضای مستمر برای محصولات فرهنگی ایجاد و زمینه فعالیت بخش خصوصی تقویت شود.
او همچنین با اشاره به موانع تولید آثار مذهبی، نمونه فیلم «رستاخیز» ساخته احمدرضا درویش را مطرح کرد و بخشی از مشکلات این حوزه را ناشی از تعدد مراجع تصمیمگیر، حساسیتهای مختلف و مسئولیتگریزی مدیران دانست؛ وضعیتی که به گفته او، گاهی باعث میشود مدیران به جای پذیرش مسئولیت تصمیمگیری، از ابتدا با تولید چنین آثاری مخالفت کنند.
حقیقی در بخش دیگری از این گفتوگو، با طرح پرسشهایی درباره اقتصاد شبکه نمایش خانگی، بر ضرورت شفافیت درآمد و هزینه پلتفرمها تأکید کرد. او معتقد است تعداد اشتراکها لزوماً نشاندهنده شمار مخاطبان واقعی نیست و باید مشخص شود درآمد حاصل از اشتراک و تبلیغات تا چه اندازه هزینههای تولید و دستمزدهای بالای عوامل را پوشش میدهد. به باور او، رقابت پلتفرمها برای جذب چهرههای شناختهشده، به افزایش دستمزدها و برهم خوردن تعادل اقتصادی میان سینما و شبکه نمایش خانگی منجر شده است.
این تهیهکننده در عین حال با انتقاد از عملکرد ساترا، تأکید کرد که انتقال کامل مسئولیت نظارت بر پلتفرمها به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز لزوماً به ایجاد فضای بازتر منجر نمیشود. از نگاه او، نمیتوان تمام مشکلات این حوزه را به یک نهاد نسبت داد و باید سازوکارهای صدور مجوز، تولید و نظارت را به شکلی جامعتر بررسی کرد.
حقیقی برخلاف دیدگاهی که تلویزیون را رسانهای رو به افول و فاقد مخاطب میداند، معتقد است این رسانه به دلیل دسترسی رایگان و پوشش گسترده جغرافیایی همچنان ظرفیت جذب مخاطبان فراوانی را دارد؛ ظرفیتی که بهویژه در شهرستانها و مناطق روستایی قابل توجه است. با این حال، او تأکید میکند که رایگان بودن تلویزیون بهتنهایی برای حفظ مخاطب کافی نیست و این رسانه باید متناسب با نیازها و سلیقه واقعی جامعه، محتوای جذاب و باکیفیت تولید کند.
او در همین زمینه از دست رفتن برندهای موفق تلویزیون مانند «نود» با اجرای عادل فردوسیپور، «خندوانه»، «عصر جدید» و برنامههای مهران مدیری را نمونهای از ناکامی صداوسیما در حفظ سرمایههای انسانی و رسانهای خود دانست. به اعتقاد حقیقی، سازمانی که در شکلگیری و شناخته شدن این چهرهها نقش داشته، نتوانسته زمینه تداوم همکاری با آنها را فراهم کند و در مواردی نیروهای موفق خود را به منتقدان بیرونی تبدیل کرده است.
این تهیهکننده با بیان اینکه نمیتوان تمام مشکلات صداوسیما را به یک مدیر یا دوره مدیریتی خاص نسبت داد، ریشه بخشی از بحرانهای رسانه را در سیاستهای کلان و ملاحظات ساختاری دانست. او معتقد است تغییر مدیران بدون اصلاح رویکردها و سیاستگذاریها، نمیتواند تحول تعیینکنندهای ایجاد کند. از نگاه او، رسانه ملی باید بازتابدهنده تنوع اجتماعی باشد و از تقلیل مسائل جامعه به منازعات سیاسی میان جریانهای مختلف پرهیز کند.
حقیقی همچنین با اشاره به سیاست جوانگرایی در صداوسیما، تأکید کرد که استفاده از نیروهای جوان و خلاق ضروری است، اما این رویکرد نباید به حذف نیروهای باتجربه منجر شود. به باور او، تهیهکنندگان و برنامهسازان باسابقه میتوانند در جایگاه مشاور و راهبر، تجربه خود را در اختیار نسل جدید قرار دهند و زمینه رشد حرفهای آنها را فراهم کنند.
او در پایان با ابراز امیدواری نسبت به بازگشت مخاطبان به تلویزیون، بر ضرورت شناخت دقیق مخاطب و تولید سرگرمی باکیفیت و متناسب با نیاز خانوادهها تأکید کرد و گفت تلویزیون، شبکه نمایش خانگی و شبکههای اجتماعی میتوانند در کنار یکدیگر فعالیت کنند و قرار نیست موفقیت یکی به حذف دیگری وابسته باشد.












