۱۰ تغییر بزرگ حوزه هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶

ایسنا/هوش مصنوعی نیز مانند هر فناوری دیگری روزبه‌روز پیشرفت می کند و پیش‌بینی می‌شود که در سال ۲۰۲۶ نیز پیشرفت‌ها و تغییراتی داشته باشد.

هوش مصنوعی در چند سال گذشته بخش قابل توجهی از حوزه فناوری را هدایت کرده و هنوز هم به سرعت در حال تکامل است و راه خود را به حوزه‌های بیشتری پیدا می‌کند.

سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی در گفت‌وگوهای جهانی درباره هوش مصنوعی بود و هوش مصنوعی بی‌سروصدا اما قاطعانه شروع به تغییر دادن شکل ارتباطات ما کرد.

در این گزارش با ۱۰ پیش‌بینی آشنا می‌شویم که درباره هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ انتظار می‌روند.

۱. سهام شرکت «آنتروپیک» عمومی خواهد شد اما شرکت «اوپن‌ای‌آی» خیر.

آزمایشگاه‌های تحقیقاتی هوش مصنوعی شرکت «اوپن‌ای‌آی»(OpenAI) و شرکت «آنتروپیک»(Anthropic) سازمان‌های منحصربه‌فردی هستند؛ طوری که به راحتی می‌توان فراموش کرد آنها در نهایت کسب‌وکارهایی با پشتوانه سرمایه‌گذاری خطرپذیر هستند و نه فقط هر کسب‌وکاری با پشتوانه سرمایه‌گذاری خطرپذیر، بلکه آنها کسب‌وکارهایی با سریع‌ترین رشد و همراه با پشتوانه سرمایه‌گذاری خطرپذیر در طول تاریخ به شمار می‌روند.

براساس پیش‌بینی‌های آنتروپیک، این شرکت پیش از سودآوری نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار هزینه خواهد کرد که آن را به یکی از پرهزینه‌ترین کسب‌وکارهای تاریخ تبدیل می‌کند اما این رقم در مقایسه با اوپن‌ای‌آی که طبق پیش‌بینی‌های خود شرکت، برای آغاز سودآوری به تقریباً ۱۵۰ میلیارد دلار نیاز دارد، ناچیز است.

شرکت‌هایی با چنین نیازهای سرمایه‌ای سرسام‌آوری، چاره‌ای به جز روی آوردن به بازارهای سرمایه عمومی ندارند تا بتوانند مبالغ بیشتری را از طریق سهام و بدهی تأمین مالی کنند.

اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک دو مورد از پول‌خواه‌ترین شرکت‌های تاریخ هستند اما در عین حال، دو مورد از سریع‌ترین شرکت‌های در حال رشد در تاریخ نیز به شمار می‌روند.

هر دو شرکت در چند سال گذشته پول زیادی از سرمایه‌گذاران جمع‌آوری کرده‌اند که بسیاری از آنها سرمایه‌گذاران مقطعی هستند و تمرکز اصلی آنها بازارهای عمومی است. فشار از سوی این پایگاه سرمایه‌گذاران برای ورود هرچه زودتر به بورس به منظور تأمین نقدینگی افزایش خواهد یافت.

۲. جزئیات تحقیقات و فناوری شرکت «SSI» به اطلاع عموم خواهد رسید.

در نتیجه انتشار جزئیات تحقیقات و فناوری، آزمایشگاه‌های بزرگ تنظیمات معناداری را در نقشه راه تحقیقاتی خود ایجاد خواهند کرد. هیچ شرکت فناوری در جهان به اندازه شرکت «سیف سوپراینتلیجنس»(Safe Superintelligence) یا «SSI» متعلق به «ایلیا ساتسکیور»(Ilya Sutskever) در هاله‌ای از ابهام قرار ندارد.

ساتسکیور تا اواخر سال ۲۰۲۳ که با «سم آلتمن»(Sam Altman) مدیرعامل اوپن‌ای‌آی اختلاف شدیدی پیدا کرد، یکی از بنیان‌گذاران و دانشمند ارشد این شرکت بود. ساتسکیور به عنوان یکی از بزرگترین پژوهشگران در حوزه هوش مصنوعی مدرن شناخته می‌شود. او نیروی فکری محرک بسیاری از اساسی‌ترین پیشرفت‌ها در هوش مصنوعی طی ۱۵ سال گذشته بوده است که از جمله آنها می‌توان به ایجاد خودیادگیری عمیق، اصل مقیاس‌بندی در اوپن‌ای‌آی در اواخر دهه ۲۰۱۰ و اخیراً مفهوم مدل‌های استدلال و محاسبات زمان آزمون برای مدل‌های زبانی بزرگ در اواخر دوران حضورش در اوپن‌ای‌آی اشاره کرد.

تلاش ناموفق ساتسکیور برای برکناری آلتمن از طریق کودتای هیئت‌مدیره، یکی از جنجالی‌ترین رویدادهای دنیای فناوری در سال‌های اخیر بود. هیئت‌مدیره ظرف چند روز آلتمن را دوباره به عنوان مدیرعامل منصوب کردند و ساتسکیور اندکی پس از آن شرکت را ترک کرد.

ساتسکیور در تابستان ۲۰۲۴ با راه‌اندازی یک آزمایشگاه هوش مصنوعی جدید به نام SSI به خط مقدم دنیای هوش مصنوعی بازگشت. او در بیانیه‌های عمومی خود از زمان تأسیس SSI به روشنی اعلام کرده که معتقد است مسیر تحقیقاتی آزمایشگاه‌های بزرگ کنونی -از جمله شرکت سابقش اوپن‌ای‌آی- محکوم به توقف است و بهترین مسیر برای ساخت ابرهوش نیست. او می‌گوید که او و SSI روی چیزی کاملاً جدید کار می‌کنند.

ساتسکیور سال گذشته به یک خبرنگار گفت: ما کوهی را شناسایی کرده‌ایم که با آنچه من روی آن کار می‌کردم متفاوت است. وقتی به قله این کوه صعود کنید، الگو تغییر خواهد کرد. هر آنچه ما درباره هوش مصنوعی می‌دانیم، بار دیگر تغییر خواهد کرد اما هیچ‌کس خارج از SSI هیچ ایده‌ای از این الگوی جدید ندارد.

این پنهان‌کاری نمی‌تواند برای همیشه ادامه یابد. پیش‌بینی می‌شود که در سال ۲۰۲۶ جزئیات رویکرد SSI سرانجام به اطلاع عموم خواهد رسید. این یک دستور کار تحقیقاتی جدید و امیدوارکننده خواهد بود که آزمایشگاه‌های بزرگ از جمله اوپن‌ای‌آی، آنتروپیک و «دیپ‌مایند»(DeepMind) گوگل را بر آن خواهد داشت تا نقشه‌های راه تحقیقاتی خود را دوباره تنظیم کنند و سرمایه‌گذاری بیشتری را در این مسیر انجام دهند.

۳. بخش تراشه‌های هوش مصنوعی داخلی چین زمینه‌ساز افول سلطه جهانی «انویدیا» خواهد شد.

تصمیم‌های سیاست خارجی گاهی اوقات پیامدهای کاملاً متفاوتی را در کوتاه‌مدت نسبت به بلندمدت دارند. اعمال کنترل‌ سختگیرانه بر صادرات تراشه‌های هوش مصنوعی به چین، یکی از مهم‌ترین تصمیم‌هایی بود که در کل دولت «جو بایدن» گرفته شد.

این یک اقدام جسورانه و قاطع با منطق روشن بود. آمریکا و متحدان غربی آن، پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی مانند تراشه‌های شرکت «انویدیا»(Nvidia)، نرم‌افزار مورد نیاز برای طراحی آن تراشه‌ها مانند نرم‌افزارهای شرکت‌های «سیناپسس»(Synopsys) و «کیدنس»(Cadence) و تجهیزات مورد نیاز برای تولید آن تراشه‌ها مانند «ای‌اس‌ام‌ال»(ASML) را کنترل می‌کنند. کنترل بر این اکوسیستم فناوری، یک گلوگاه کلیدی در رقابت هوش مصنوعی است. دولت بایدن تصمیم گرفت بدون هیچ عذرخواهی از این گلوگاه سوءاستفاده کند. در نتیجه، صادرات این فناوری‌ها به چین را با هدف فلج کردن صنعت هوش مصنوعی داخلی چین ممنوع کرد.

در آن زمان ۹۵ درصد از کل تراشه‌های هوش مصنوعی مورد استفاده در چین، پردازنده‌های گرافیکی انویدیا و بخش عمده‌ باقی‌مانده، پردازنده‌های گرافیکی شرکت «ای‌ام‌دی»(AMD) بودند. بنابراین، به نظر می‌رسید که کنترل صادرات به طور ویرانگری مؤثر بوده است. سیاست‌گذاران و مفسران آمریکایی در آن زمان به طور گسترده از این اقدام تمجید کردند.

به نظر می‌رسد که این راهبرد به طور چشمگیری نتیجه‌ معکوس خواهد داد. شکست کلیدی این راهبرد به بده‌بستان بین تأثیر کوتاه‌مدت و تأثیر بلندمدت خلاصه می‌شود. در کوتاه‌مدت شکی نیست که جلوگیری از دسترسی سازمان‌های چینی به پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی، چین را در رقابت برای توسعه‌ هوش مصنوعی پیشرفته عقب نگه می‌دارد اما چین براساس ایده کوتاه‌مدت عمل نمی‌کند.

از دست دادن دسترسی به سخت‌افزار پیشرفته هوش مصنوعی جهان، زنگ خطری دردناک اما غیرقابل انکار برای چین بود. بنابراین، چین برای پرورش صنعت تراشه هوش مصنوعی داخلی خود و کاهش وابستگی به غرب اقدام کرده است.

«شی جینپینگ»(Xi Jinping) رئیس جمهور چین قول داده است که برای تقویت قابلیت‌های نیمه‌رسانا در کشور، یک رویکرد ملی را در پیش بگیرد. چین در حال آماده‌سازی برای رونمایی از یک بسته جدید ۷۰ میلیارد دلاری برای تأمین مالی و حمایت از صنعت تراشه‌سازی خود است که بزرگترین برنامه تشویقی نیمه‌رسانا تحت حمایت دولت خواهد بود.

چین مهندسان بااستعداد فراوان، منابع بزرگ و تعهد ملی عمیقی به این تلاش دارد. پیش‌بینی می‌شود که صنعت تراشه داخلی چین در سال ۲۰۲۶ پیشرفت ملموس و معناداری را در جهت کاهش شکاف با آمریکا در زمینه سخت‌افزار هوش مصنوعی داشته باشد. این صنعت هنوز به برابری با پیشرفته‌ترین تراشه‌های انویدیا نرسیده و حتی به آن نزدیک هم نشده اما تا پایان سال ۲۰۲۶ آشکار خواهد شد که صنعت تراشه چین در مسیر پرباری قرار دارد و در حال پیشرفت مداوم به سمت مرز تولید تراشه‌های هوش مصنوعی است.

اخیرا خبری منتشر شد مبنی بر این که تراشه‌های جدید هوش مصنوعی فوتونیک چینی به افزایش سرعت و کارآیی فوق‌العاده‌ای دست می‌یابند.

به نقل از آی‌ای، دانشمندان چینی ظاهراً مجموعه‌ای از ریزتراشه‌های فوتونیک (مبتنی بر نور) جدید را توسعه داده‌اند که از نظر سرعت و کارآیی می‌توانند بیش از ۱۰۰ برابر «واحدهای پردازش گرافیکی»(GPU) هوش مصنوعی پیشرو شرکت انویدیا پیشی بگیرند. ادعا شده است که این تراشه‌های جدید می‌توانند به راحتی فناوری پیشرو انویدیا را در برخی وظایف تولیدی خاص مانند تولید ویدئو و ترکیب تصویر شکست دهند. این دستاورد چشمگیری به نظر می‌رسد اما درک این نکته مهم است که آنها جایگزین مستقیمی برای پردازنده‌های گرافیکی به سبک انویدیا برای کاربردهای عمومی نیستند.

۴. گفتمان درباره هوش مصنوعی جامع و ابرهوش کمتر مد روز و رایج خواهد شد.

با ورود به سال ۲۰۲۵، انتظارات درباره مسیر هوش مصنوعی و جدول زمانی رسیدن به هوش عمومی جامع به شدت بالا رفت و بحث‌ها نفس‌گیر بود. سم آلتمن مدیرعامل اوپن‌ای‌آی در ماه فوریه نوشت: سیستم‌هایی که به هوش مصنوعی جامع اشاره می‌کنند، در حال ظهور هستند. رشد اقتصادی پیش روی ما شگفت‌انگیز به نظر می‌رسد و اکنون می‌توانیم جهانی را تصور کنیم که در آن می‌توانیم از عهده درمان همه بیماری‌ها برآییم و پتانسیل خلاقانه خود را به طور کامل محقق سازیم.

«داریو آمودی»(Dario Amodei) مدیرعامل آنتروپیک تقریباً در همان زمان گفت: آنچه در چند ماه گذشته در داخل و خارج از آنتروپیک دیده‌ام، مرا به این باور رسانده است که ما در مسیر رسیدن به سیستم‌های هوش مصنوعی در سطح انسان هستیم که ظرف دو تا سه سال آینده در هر کاری از انسان‌ها پیشی می‌گیرند.

مقالاتی که تصاویر شگفت‌انگیزی را درباره چگونگی دگرگونی غیر قابل تشخیص جهان توسط هوش مصنوعی فوق هوشمند طی دو تا سه سال آینده ترسیم می‌کردند، در میان مردم دست به دست می‌شدند و حال و هوای زمانه را خلاصه می‌کردند. این روند در طول سال ۲۰۲۵ به تدریج اما بدون شک تغییر کرده است.

مدل‌های مورد انتظار مانند GPT-5 تنها پیشرفت‌های تدریجی نسبت به مدل‌های پیشین خود داشتند. اگرچه عامل‌های هوش مصنوعی آینده‌ای بزرگ را نوید می‌دهند اما همچنان فاقد قابلیت‌ها و قابلیت اطمینان لازم برای عبور از این شکاف و پذیرش گسترده هستند. مدل‌های بنیادین در حوزه‌هایی مانند رباتیک و زیست‌شناسی هنوز برای دوران اوج خود آماده نیستند.

پیش‌بینی می‌شود که این تغییر فضا در سال ۲۰۲۶ به گفتمان و علاقه‌ کمتری درباره مفاهیم هوش مصنوعی جامع و ابرهوش ختم شود. این بدان معنا نیست که مردم این مفاهیم را به طور کامل به چالش خواهند کشید یا رد خواهند کرد، بلکه فقط تمرکز کمتری را روی آنها خواهند داشت. رهبران هوش مصنوعی مانند سم آلتمن، داریو آمودی، «ساندار پیچای»(Sundar Pichai) و «ساتیا نادلا»(Satya Nadella) زمان کمتری را صرف صحبت درباره ابرهوش مصنوعی و زمان بیشتری را صرف صحبت درباره پذیرش هوش مصنوعی سازمانی خواهند کرد. مفسران و رهبران فکری ترجیح خواهند داد تا درباره موضوعات نزدیک‌تر، از ژئوپلیتیک هوش مصنوعی گرفته تا جابه‌جایی شغلی ناشی از هوش مصنوعی اظهار نظر کنند.

۵. مفهوم برنامه‌های استهلاک تراشه‌های هوش مصنوعی بسیار مهم خواهد شد.

هوش مصنوعی یک حوزه هیجان‌انگیز و آینده‌نگر است اما حسابداری این طور نیست. با وجود این، یک مفهوم حسابداری به ظاهر خسته‌کننده و مبهم در سال ۲۰۲۶ برای حوزه هوش مصنوعی بسیار مهم خواهد شد. آماده باشید تا درباره برنامه‌های استهلاک تراشه‌های هوش مصنوعی چیزهای زیادی بشنوید.

چرا این موضوع مهم است؟ وقتی شرکتی دارایی‌هایی را با عمر طولانی مانند یک تراشه خریداری می‌کند، کل هزینه دارایی را به عنوان هزینه اولیه در نظر نمی‌گیرد. در عوض، عمر مفید دارایی را تخمین می‌زند و سپس هزینه دارایی را در طول آن دوره زمانی پخش می‌کند. این به عنوان استهلاک شناخته می‌شود. بنابراین، اگر شرکتی یک قطعه ماشین‌آلات را به قیمت ۱۰ میلیون دلار خریداری کند و معتقد باشد که این دستگاه به مدت ۱۰ سال به طور مؤثر کار خواهد کرد، هزینه آن را در طول آن دوره ۱۰ ساله به عنوان استهلاک تخمین می‌زند؛ به این معنی که به مدت ۱۰ سال، سالانه یک میلیون دلار هزینه استهلاک شناسایی می‌کند.

ما در میانه بزرگترین سرمایه‌گذاری در تاریخ بشریت هستیم. تنها در سال ۲۰۲۵ سرمایه‌گذاری ۳۲۵ میلیارد دلار برای ساخت مراکز داده و زیرساخت‌های هوش مصنوعی پیش‌بینی شد. شرکت مشاور مدیریت «مک‌کینزی»(McKinsey) تخمین می‌زند که تا سال ۲۰۳۰ در مجموع ۶.۷ تریلیون دلار در سطح جهان برای زیرساخت‌های هوش مصنوعی هزینه خواهد شد.

پیشتر استهلاک تراشه‌ها، سرورها و سایر منابع محاسباتی در یک دوره پنج ساله رایج بوده و به طور کلی به عنوان یک فرض منطقی درباره مدت‌زمان دوام تراشه‌ها پیش از نیاز به تعویض آنها عمل کرده است اما در عصر هوش مصنوعی امروز همه چیز سریع‌تر از همیشه پیش می‌رود.

۶. بسیاری از شرکت‌های هوش مصنوعی شروع به ساخت تراشه‌های سفارشی خواهند کرد.

امروزه تقریباً همه سازمان‌ها، دستگاه‌ها و محصولات هوش مصنوعی جهان توسط تراشه‌های تعداد بسیار کمی از شرکت‌ها مانند انویدیا، گوگل، ای‌ام‌دی، آمازون و تعداد انگشت‌شمار دیگری پشتیبانی می‌شوند.

تعداد کمی از غول‌های فناوری مانند «تسلا»(Tesla) و «اپل»(Apple) آن قدر بزرگ و پیشرفته هستند که تراشه‌های خود را متناسب با نیازهایشان طراحی می‌کنند اما نحوه کار جهان امروز برای دیگران به این صورت است که صرف نظر از جزئیات محصول هوش مصنوعی یا حجم کاری، یک تراشه موجود را از این فهرست کوتاه از سازندگان تراشه پیدا می‌کنند و آن را برای نیازهای خود به کار می‌گیرند.

هوش مصنوعی در آستانه‌ تهاجم به دنیای فیزیکی است و به زودی در میلیون‌ها ربات، وسایل نقلیه‌ خودران، عینک‌های هوشمند، گردنبندهای هوشمند، لوازم خانگی، پهپادها، رابط‌های مغز-رایانه و موارد دیگر تعبیه خواهد شد. تراشه‌ ایده‌آل برای یک ربات انسان‌نما با تراشه‌ ایده‌آل برای یک عینک هوشمند بسیار متفاوت است. اگر بتوان تراشه‌ها را با دقت بیشتری برای مواردی که در آنها به کار می‌روند تنظیم کرد، می‌توان به دستاوردهای بزرگی در عملکرد، هزینه و بهره‌وری رسید.

این اتفاق در یک شب رخ نخواهد داد. این گذار سال‌های زیادی طول خواهد کشید اما سال ۲۰۲۶ سالی خواهد بود که قدرت این ایده آشکار می‌شود و شرکت‌ها برنامه‌ریزی جدی را برای رسیدن به آن آغاز می‌کنند.

۷. سم آلتمن از سمت مدیرعاملی اوپن‌ای‌آی کناره‌گیری خواهد کرد.

اوپن‌ای‌آی یکی از داغ‌ترین و سریع‌ترین شرکت‌های در حال رشد جهان طی چند سال گذشته بوده است. پس چرا پیش‌بینی شده است که این شرکت و مدیرعامل آن در سال ۲۰۲۶ از هم جدا می‌شوند؟

اوپن‌ای‌آی از زمان رونمایی چت‌جی‌پی‌تی در سال ۲۰۲۲، هاله‌ای را از شکست‌ناپذیری مسحورکننده تجربه کرده است. به نظر می‌رسید که این شرکت نمی‌تواند هیچ اشتباهی انجام دهد اما اخیراً با عرضه «جمینای ۳»(Gemini 3) گوگل، این وضعیت به طور ناگهانی تغییر کرده است. جو عمومی به سرعت تغییر کرده و این تصور به یک اجماع تبدیل شده است که در واقع گوگل و نه اوپن‌ای‌آی بهترین موقعیت را برای پیروزی در مسابقه هوش مصنوعی دارد.

اوپن‌ای‌آی تحت مدیریت سم آلتمن، شرکتی با جاه‌طلبی‌های گسترده است. این شرکت فراتر از کسب‌وکار اصلی خود که ساخت و تجاری‌سازی مدل‌های هوش مصنوعی است، با «جانی آیو»(Jony Ive) برای توسعه یک دستگاه سخت‌افزاری مصرفی نسل بعدی همکاری کرده و اکنون به توسعه نیمه‌رساناهای خود، ساخت مراکز داده خود، سرمایه‌گذاری صدها میلیون دلار در یک استارت‌آپ رابط مغز-رایانه که آلتمن یکی از بنیانگذاران آن است و بررسی خرید یک شرکت موشکی می‌پردازد.

وقتی همه چیز خوب پیش می‌رود، این فعالیت‌های متنوع را می‌توان گواهی بر پیشرفت بی‌حدوحصر شرکت، جاه‌طلبی و مسیر اجتناب‌ناپذیر آن برای فتح جهان دانست.

پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۶ هیئت‌مدیره و ریاست اوپن‌ای‌آی از جمله خود آلتمن به این نتیجه برسند که آلتمن دیگر بهترین شخص برای رهبری شرکت نیست زیرا اوپن‌ای‌آی برای تبدیل شدن به یک شرکت سهامی عام آماده می‌شود.

۸. هوش مصنوعی یکی از مسائل اصلی در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سال ۲۰۲۶ خواهد بود.

سیاست پیچیده خواهد شد؛ به‌ ویژه وقتی صحبت از دست دادن شغل به دلیل هوش مصنوعی باشد.

در سال ۲۰۲۶ به ویژه هر چه به پایان سال نزدیک‌تر شویم، چرخه خبری در آمریکا تحت سلطه انتخابات میان‌دوره‌ای خواهد بود و این انتخابات میان‌دوره‌ای تحت سلطه موضوع هوش مصنوعی قرار خواهد گرفت. این انتخابات میان‌دوره‌ای بسیار حساس است زیرا به عنوان معیار قطعی حمایت کشور از ریاست جمهوری «دونالد ترامپ» تلقی خواهد شد.

این روزها موضوع هوش مصنوعی همه جا در سیاست مطرح است. دولت ترامپ به تازگی «ماموریت پیدایش» را اعلام کرده که یک تلاش جامع دولتی برای پیشرفت صنعت هوش مصنوعی آمریکاست و به عنوان یک «پروژه منهتن» مدرن شناخته می‌شود. هوش مصنوعی اکنون عمیقاً با بسیاری از حوزه‌های سیاست از انرژی گرفته تا امنیت ملی، تولید و اشتغال در هم تنیده شده است. محاسبات سیاسی پیرامون هوش مصنوعی، جذاب و ظریف هستند و ممکن است با گذشت سال شاهد تغییر آن باشیم.

با نزدیک شدن به سال ۲۰۲۶ بزرگترین مسئله سیاسی مرتبط با هوش مصنوعی، تأثیر این فناوری بر مشاغل خواهد بود و مشاغل یک موضوع سیاسی منحصربه‌فرد و ظریف هستند.

۹. یکی از شرکت‌های بزرگ داروسازی جهانی، یکی از استارت‌آپ‌های پیشرو در حوزه هوش مصنوعی پروتئینی را خریداری خواهد کرد.

پس از بیش از یک دهه هیاهو و انتظارات درباره کشف دارو با استفاده از هوش مصنوعی، اتفاق قابل توجهی در سال ۲۰۲۵ رخ داد و آن اتفاق این بود که این فناوری واقعاً شروع به کار کرد.

یکی از حوزه‌های‌ در طراحی دارو با هوش مصنوعی که امسال چشمگیرترین پیشرفت را داشته، حوزه درمان‌های پروتئینی به ویژه درمان‌های آنتی‌بادی است. در ماه‌های اخیر، سه استارت‌آپ «چای دیسکاوری»(Chai Discovery)، «لیتنت لبز»(Latent Labs) و «نابلا بایو»(Nabla Bio) از سیستم‌های هوش مصنوعی رونمایی کرده‌اند که می‌توانند داروهای آنتی‌بادی جدیدی را مستقیماً از رایانه تولید کنند. این داروها به اندازه داروهای آنتی‌بادی موجود، کیفیت بالایی دارند.

این یک مسئله‌ بزرگ است. پیشتر طراحی آنتی‌بادی مبتنی بر هوش مصنوعی بر تولید گزینه‌هایی متمرکز بود که می‌توانند به خوبی به اهداف ویژه متصل شوند اما اتصال تنها یک قطعه از پازل است. برای این که دارو واقعاً مؤثر باشد تا بتواند از آزمایش‌های بالینی به طور کامل عبور کند و به بیماران در مقیاس بزرگ برسد، یک مولکول باید معیارهای سختگیرانه‌ای را برای قابلیت تولید، پایداری، سمیت، ایمنی‌زایی، قابلیت تحویل و موارد دیگر رعایت کند.

تا امسال نشان داده نشده بود که هوش مصنوعی می‌تواند به طور قابل اعتمادی داروهای آنتی‌بادی جدید -درون سیلیکون- را تولید کند که از همان ابتدا، استانداردهای لازم را برای ارائه درمان‌ها در دنیای واقعی در همه این گروه‌ها برآورده کنند.

آنتی‌بادی‌ها یکی از بزرگترین و سریع‌ترین فرصت‌های بازار را در همه حوزه پزشکی نشان می‌دهند. ارزش بازار جهانی درمان‌های آنتی‌بادی در سال ۲۰۲۳ تقریباً ۲۵۰ میلیارد دلار بود و پیش‌بینی می‌شود که ظرف یک دهه از ۷۵۰ میلیارد دلار فراتر رود. این حوزه‌ای است که هر شرکت داروسازی بزرگ بر آن تمرکز دارد.

شرکت‌های بزرگ داروسازی با موضوع همکاری با استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی در توسعه داروهای مبتنی بر هوش مصنوعی غریبه نیستند. معمولاً این همکاری به شکل معاملات تجاری بوده است که در آن استارت‌آپ‌ها از هوش مصنوعی خود برای تولید برخی داروهای شرکت داروسازی استفاده می‌کنند و در عوض، ترکیبی را از پرداخت‌های اولیه، پرداخت‌های مبتنی بر نقاط عطف و حق امتیاز آینده دریافت می‌کنند. تا به امروز، شرکت‌های داروسازی عموماً شرکت‌های هوش مصنوعی را به طور کامل خریداری نکرده‌اند و ترجیح می‌دهند فقط زمانی خریدهای بزرگ داشته باشند که یک استارت‌آپ، دارایی درمانی خاصی داشته باشد و شرکت داروسازی معتقد باشد که ارزش پرداخت هزینه را دارد.

این وضعیت در سال ۲۰۲۶ تغییر خواهد کرد زیرا وعده هوش مصنوعی دیگر در این زمینه صرفاً فرضی نیست و اکنون واقعاً شروع به کار کرده است. بنابراین، همه چیز خیلی سریع‌تر شروع به حرکت خواهد کرد. اکنون برای شرکت‌های داروسازی، آوردن پلتفرم‌های هوش مصنوعی به داخل شرکت، ادغام محکم‌تر آنها با خطوط توسعه و بالینی گسترده‌تر خود، فعال کردن چرخ سریع تحقیق و توسعه و جلوگیری از همکاری این استارت‌آپ‌ها با سایر رقبای دارویی، قانع‌کننده‌تر و حتی ضروری‌تر خواهد شد.

۱۰. رابط‌های مغز-رایانه از یک حوزه حاشیه‌ای و مرزی به یک فناوری اصلی تبدیل خواهند شد و جایگاه «نورالینک» به عنوان رهبر بلامنازع این حوزه تزلزل خواهد یافت.

برای بیشتر مردم، رابط‌های مغز-رایانه مانند داستان‌های علمی-تخیلی به نظر می‌رسند. ممکن است مردم با تراشه «نورالینک»(Neuralink) متعلق به «ایلان ماسک»(Elon Musk) کمی آشنایی داشته باشند اما عموماً فکر می‌کنند که این فناوری سال‌ها یا حتی دهه‌ها با دنیای واقعی فاصله دارد.

در واقع این فناوری به سرعت در حال نزدیک شدن به نقطه عطف عملکرد در دنیای واقعی است. سال ۲۰۲۶ سالی خواهد بود که این موضوع به طور گسترده درک می‌شود و علاقه به رابط‌های مغز-رایانه به جریان اصلی تبدیل می‌گردد. انتظار می‌رود شاهد ظهور موجی از استارت‌آپ‌های جدید ارائه‌دهنده رابط‌های مغز-رایانه، افزایش سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر در این حوزه، پیشرفت بالینی معنادار و افزایش چشمگیر گفتمان عمومی درباره این فناوری باشیم.

در حوزه تهاجمی، نورالینک مدت‌هاست که بازیگر غالب بوده است. این شرکت امروزه عملاً مترادف با کل حوزه رابط‌های مغز-رایانه است. این شرکت یک گروه در سطح جهانی دارد و سال‌هاست که یک نقش محوری را در پیشبرد این حوزه ایفا کرده است. با وجود این، سال آینده با ورود رابط‌های مغز-رایانه به کانون توجه، جایگاه نورالینک به عنوان رهبر این حوزه متزلزل‌تر خواهد شد.

در ماه گذشته خبری منتشر شد مبنی بر این که شرکت آمریکایی فناوری عصبی «پارادرومیکس»(Paradromics)، ایمپلنت خود را در آزمایشی با هدف بازیابی ایمن گفتار برای افراد مبتلا به اختلالات حرکتی شدید آزمایش خواهد کرد.

به نقل از نیچر، این شرکت که یکی از رقبای سرسخت شرکت نورالینک است، در اوایل سال آینده ایمپلنت خود را روی دو داوطلب آزمایش خواهد کرد که به دلیل بیماری‌ها و آسیب‌های عصبی قادر به صحبت کردن نیستند. هر دو داوطلب، یک آرایه الکترود در ناحیه قشر حرکتی کاشته خواهد شد که لب‌ها، زبان و حنجره را کنترل می‌کند. سپس، فعالیت عصبی این ناحیه در حالی ثبت می‌شود که شرکت‌کنندگان جملات ارائه‌شده را تصور می‌کنند . پس از آن، سیستم یاد می‌گیرد که چه الگوهایی از فعالیت عصبی با صدای گفتاری مورد نظر مطابقت دارد. وقتی شرکت‌کنندگان تصور می‌کنند که صحبت می‌کنند، این الگوهای عصبی به متنی روی صفحه نمایش تبدیل می‌شوند تا شرکت‌کنندگان آن را تایید کنند یا به یک خروجی صوتی در لحظه بر اساس صدای ضبط شده قدیمی خود شرکت‌کنندگان تبدیل می‌شوند.

به طور کلی می‌توان گفت که در همه صنایع، هوش مصنوعی از یک ویژگی به یک پایه و اساس تبدیل شده است و این روند ادامه خواهد یافت.

با نزدیک شدن به سال ۲۰۲۶ دیگر سوال این نیست که آیا بخش‌های گوناگون فناوری، هوش مصنوعی را به کار خواهند گرفت یا خیر. سوال این است که بخش‌های گوناگون فناوری با چه سرعتی می‌توانند هوش مصنوعی را پس از خروج از مرحله آزمایش، در عملیات روزانه خود به کار بگیرند. روندهای نوظهور در حوزه‌های انرژی، ساخت‌وساز، تولید و ارتباطات، جهانی را نشان می‌دهند که از دیجیتالی شدن به سمت هوشمندی و از هوشمندی به سمت خودمختاری در حرکت است.

با نگاهی به سال ۲۰۲۶ و پس از آن می‌بینیم که یک موضوع واضح است؛ این که هوش مصنوعی به یک نیروی تعیین‌کننده تبدیل می‌شود. سازمان‌های پیشرو در این مسیر، سازمان‌هایی نیستند که بیشترین ویژگی‌های هوش مصنوعی را دارند، بلکه سازمان‌هایی هستند که هوش مصنوعی را به عنوان ستون فقرات عملیاتی کسب‌وکار خود تعبیه می‌کنند، آن را استانداردسازی می‌کنند، به آن اعتماد می‌کنند و تأثیر آن را مورد بررسی قرار می‌دهند.