چرا نتانیاهو از مرحله دوم توافق غزه می ترسد؟

جماران/ متن پیش رو در جماران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

هرگونه تعهد نتانیاهو به این اقدام ممکن است منجر به فروپاشی ائتلاف شود، زیرا احزاب راست افراطی خروج را امتیازی خطرناک می دانند که به حماس یک دستاورد سیاسی بدون حل و فصل نظامی می دهد و گفتمان احیای بازدارندگی را که نتانیاهو از زمان آغاز جنگ اتخاذ کرده است، تضعیف می کند.

به گزارش الجزیره،  بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، که به اتهام ارتکاب جنایات جنگی در غزه توسط دادگاه بین المللی کیفری تحت تعقیب است، از مرحله دوم طرح دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در این منطقه می ترسد، زیرا این مرحله تهدیدی مستقیم برای ثبات ائتلاف راستگرای او است تا اینکه یک چالش امنیتی باشد.

بر اساس قرائت‌های اسرائیلی، مرحله‌ای که واشنگتن به دنبال آن است و در نشست نتانیاهو و ترامپ در فلوریدا مورد بحث قرار خواهد گرفت، شامل خروج‌های بیشتر از نوار غزه و جنوب لبنان بدون خلع سلاح جنبش مقاومت اسلامی (حماس) و حزب‌الله است، که این امر به طور قطع مورد مخالفت راست افراطی در داخل دولت اسرائیل است.
 
هرگونه تعهد نتانیاهو به این اقدام ممکن است منجر به فروپاشی ائتلاف شود، زیرا احزاب راست افراطی خروج را امتیازی خطرناک می دانند که به حماس یک دستاورد سیاسی بدون حل و فصل نظامی می دهد و گفتمان احیای بازدارندگی را که نتانیاهو از زمان آغاز جنگ اتخاذ کرده است، تضعیف می کند.

مانور نتانیاهو
در مقابل، نتانیاهو از درگیری با ترامپ به ویژه با توجه به آنچه در مورد حمایت سیاسی و شخصی آمریکا از او در ازای تصویب این طرح در جریان است، اجتناب می کند. بنابراین، او تلاش می کند با به تعویق انداختن مرحله دوم یا مرتبط کردن آن به شرایط امنیتی سختگیرانه، یا مطالبه غرامت سیاسی و امنیتی، بین فشارهای آمریکا و مخالفت داخلی مانور دهد.

نگرانی های او در سایه تنش ائتلاف، مانع تراشی در قانون خدمت سربازی حریدی ها و افزایش احتمال رفتن به انتخابات زودهنگام کنست افزایش می یابد، که مرحله دوم را نه تنها یک دستاورد سیاسی، بلکه خطری می داند که ممکن است پایان دولت او را تسریع کند.

دیدار قریب الوقوع ترامپ و نتانیاهو در برهه ای بسیار حساس در داخل و منطقه برگزار می شود. رون بن ییشای، تحلیلگر نظامی در روزنامه  یدیعوت آحارونوت  می گوید:  برای نتانیاهو، مرحله دوم توافق غزه یک منبع نگرانی اساسی است، نه تنها به دلیل پیامدهای امنیتی آن، بلکه اساساً به دلیل پیامدهای سیاسی داخلی آن که ممکن است بقای ائتلاف حاکم او را تهدید کند. 

از سوی دیگر، جاناتان لیس، خبرنگار امور سیاسی در روزنامه هاآرتص گفت که نتانیاهو ائتلافی شکننده را رهبری می کند که اساساً به احزاب راست افراطی متکی است که قاطعانه با هرگونه خروج از نوار غزه یا کاهش حضور نظامی اسرائیل در آن مخالف هستند.

به گفته این روزنامه نگار اسرائیلی، این احزاب مرحله دوم را امتیازی استراتژیک می دانند که به حماس یک دستاورد سیاسی و نظامی بدون خلع سلاح آن می دهد.

وی افزود: هرگونه تعهد نتانیاهو به واشنگتن مبنی بر خروج یا استقرار مجدد نیروها، ممکن است شرکای او در راست افراطی را به خروج از ائتلاف سوق دهد، که به معنای از دست دادن اکثریت پارلمانی و لغزش به سمت انتخابات زودهنگامی است که نخست وزیر اسرائیل نتایج آن را تضمین نمی کند.

پیشینه ای بدون حل و فصل
عاموس هرئیل، تحلیلگر نظامی در روزنامه  هاآرتص  می‌گوید که از منظر نهاد راست‌گرا، مرحله دوم یک پیشنیه خطرناک است، زیرا عملاً به معنای خروج اسرائیل بدون دستیابی به یک پیروزی قاطع یا متلاشی کردن توانایی‌های نظامی حماس و حزب‌الله است.

به گفته او، این سناریو با سخنرانی که نتانیاهو از ابتدای جنگ بر اساس بازگرداندن قدرت بازدارندگی و جلوگیری از تکرار حملات آینده اتخاذ کرده است، مغایرت دارد. وی می‌افزاید که پذیرش این معادله در داخل به عنوان یک سلاح سیاسی علیه او استفاده خواهد شد و به افکار عمومی اسرائیل به عنوان یک شکست در دستیابی به اهداف جنگ ارائه می‌شود.

فشارهای آمریکا
از سوی دیگر، پینحاس عنبری، نویسنده اسرائیلی، معتقد است که نتانیاهو می‌داند که درگیری مستقیم با ترامپ یک گزینه واقعی نیست، به ویژه با توجه به آنچه در مورد آمادگی رئیس‌جمهور آمریکا برای اعطای چتر سیاسی به او در گردش است که ممکن است تا حد سوق دادن به سمت عفو او یا لغو محاکمه‌اش در پرونده‌های فساد و خیانت در امانت که در آن محاکمه می‌شود، برسد.

اما در مقابل، عنبری در مقاله‌اش در وب‌سایت  زمان یسرائیل  می‌افزاید که پاسخ کامل به خواسته‌های آمریکا ممکن است بحران داخلی او را منفجر کند، بنابراین نتانیاهو تلاش می‌کند بین عدم رد علنی طرح ترامپ و در عین حال تلاش برای به تعویق انداختن یا خالی کردن مرحله دوم از محتوایش، یا مرتبط کردن آن به شرایط امنیتی سختگیرانه، مانور دهد.

 بنابراین، آیا نتانیاهو برای حفظ بقای سیاسی خود از درگیری با ترامپ اجتناب می‌کند، حتی اگر این به بهای شروط امنیتی اعلام شده‌اش تمام شود؟

هرئیل، تحلیلگر نظامی معتقد است که دیدار رئیس‌جمهور آمریکا و نخست‌وزیر اسرائیل که در انتظار آن هستند، نوید یک درگیری علنی بین آنها را نمی‌دهد، زیرا هر کدام منافع مستقیمی در همکاری دارند؛ ترامپ به نتانیاهو نیاز دارد تا مرحله دوم طرح خود در غزه را پیش ببرد و آن را به عنوان یک دستاورد مرکزی برای سیاست‌های خود در منطقه ارائه دهد، در حالی که نتانیاهو می‌داند که هرگونه رویارویی با او ممکن است به طور منفی بر وضعیت سیاسی داخلی شکننده‌اش منعکس شود.

وی اشاره کرد که اختلاف با ترامپ خطرناک‌تر از اختلاف با سلفش جو بایدن است، که نتانیاهو را به جستجوی یک جبران سیاسی در ازای امتیازات مورد نیاز از او در غزه سوق می‌دهد، با وجود کاهش فرصت‌های موفقیت او در متقاعد کردن ترامپ به تعلیق مرحله دوم، علی‌رغم خطر باقی ماندن حماس به طور نظامی در نوار غزه.

هرئیل خاطرنشان کرد که افسران ارتش اسرائیل از تسلط تقریباً کامل آمریکا بر روند امور، با هماهنگی مستقیم با فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا و فشارهای مداوم برای اجرای تعهدات اسرائیل صحبت می‌کنند.

تلاش برای خریدن زمان
از سوی دیگر، نحاما دویک، مجری اسرائیلی، در مقاله‌ای که در روزنامه  یسرائیل هیوم  منتشر شد، می‌گوید که این فشارها در سایه تنش فزاینده در داخل ائتلاف حاکم و مانع‌تراشی در تصویب قانون خدمت سربازی حریدی‌ها و افزایش صحبت‌ها در مورد احتمال رفتن به انتخابات زودهنگام صورت می‌گیرد.

وی می‌افزاید:  در چنین فضایی، نتانیاهو می‌بیند که هرگونه اقدام جنجالی، مانند آغاز خروج از غزه یا لبنان، ممکن است فروپاشی دولت او را تسریع کند، و از این رو برای مانور و طفره رفتن برای به دست آوردن زمان تلاش خواهد کرد. 

دویک تخمین می‌زند که نتانیاهو در دیدار خود با ترامپ، تلاش خواهد کرد تا به سمت اولویت قرار دادن خلع سلاح حماس و حزب‌الله پیش برود، یا حداقل یک جبران سیاسی یا امنیتی در ازای شروع مرحله دوم، چه با تضمین‌های آمریکا یا حمایت باز از ادامه عملیات خود در غزه و لبنان، به دست آورد.

با این حال، نکته ثابت -به گفته وی- این است که نتانیاهو، علیرغم تلاش‌هایش برای دور زدن و چانه‌زنی، به رویارویی مستقیم با رئیس‌جمهور آمریکا نخواهد رفت، بلکه تلاش خواهد کرد اختلاف را به آرامی مدیریت کند، که ناشی از وسواس اساسی او یعنی حفظ ائتلافش و جلوگیری از تبدیل شدن مرحله دوم به جرقه‌ای است که او را از نظر سیاسی سرنگون می‌کند.