سفیر سابق ایران در فرانسه: احتمالا حل مرحله‌ای مباحث میان ایران و آمریکا یکی از روش‌ها باشد

ایلنا/ یک دیپلمات بازنشسته گفت: به نظر می‌رسد پرونده هسته‌ای ایران به مرحله‌ای رسیده باشد که قدری پیشرفت حاصل شود و این پیشرفت به معنای آن است که هر دو طرف به فواید مذاکرات پی برده‌اند؛ یعنی دریافته‌اند که از طریق مذاکره می‌توان به راه‌حل‌هایی برای همه گرفتاری‌هایی که میان ما و آمریکایی‌ها وجود دارد، دست یافت. بنابراین احتمال دارد یکی از روش‌ها، حل مرحله‌ای مباحث میان ایران و آمریکا باشد.

ابوالقاسم دلفی سفیر سابق ایران در فرانسه در گفت‌وگو با ایلنا، در رابطه با ارزیابی خود از مذاکرات ژنو و توافق طرفین بر سر نگارش متن توافق احتمالی گفت: چه توافقی حاصل شده باشد و چه نشده باشد، پیش از مذاکرات هم چشم‌انداز را تا حدودی امیدوارکننده‌تر ترسیم کردند. سخنان هر دو طرف، تا حدی امیدوارکننده بود.

وی ادامه داد: این دور دوم بوده است و همانند دوره قبل، آقای ترامپ یک ددلاین برای این مذاکرات تعیین کرده‌اند؛ یعنی اعلام کرده‌اند که مثلاً یک ماه فرصت داده شود تا مشخص شود چه خواهد شد و احتمالاً در این یک ماه باید وضعیت روشن شود. با وجود صحبت‌هایی که مطرح شد مبنی بر اینکه چارچوبی برای رسیدن به راه‌حل تعیین شده است، همچنان  اشکالاتی هم در آن وجود دارد.

تعدد منابع مذاکره، امر چندان مطلوب و امیدوارکننده‌ای نیست

این کارشناس ارشد سیاست خارجی ایران در خصوص اشکالات موجود در جریان مذاکرات فعلی توضیح داد:  قرار بر این بوده است که مذاکره‌کننده، وزارت امور خارجه و آقای عراقچی باشند که بر اساس حکم آقای رئیس‌جمهور مأمور شده‌اند. اما سفر آقای لاریجانی به مسقط و پس از آن به دوحه، این شائبه را ایجاد کرده که مذاکره‌کننده دیگری هم در کنار این تیم در حال مذاکره است. همچنین آقای ترامپ پیش از آغاز دور اول مذاکرات اعلام کرده بود که ما با ایرانی‌ها مذاکره می‌کنیم. این تعدد منابع مذاکره، امر چندان مطلوب و امیدوارکننده‌ای برای روند مذاکرات نیست، حتی اگر فرض را بر هماهنگی کامل میان این افراد بگذاریم؛ به هر حال ممکن است راه‌حل‌ها و برداشت‌های متفاوتی از مذاکرات ارائه شود.

دیدار با گروسی می‌تواند به این معنا باشد که مذاکرات با موضوعات هسته‌ای در جریان است

وی افزود: مسلم است که آمریکایی‌ها موضوع هسته‌ای را مطرح کرده‌اند،  ملاقات‌هایی هم آقای ویتکاف پیش از مذاکرات با آقای عراقچی داشت، همچنین آقای عراقچی هم ملاقات‌هایی داشتند و با گروسی در ژنو دیدار کرد و مدیرکل آژانس هم وارد بحث مذاکرات شده است و این می‌تواند نشانه‌ای امیدوارکننده باشد که مذاکرات در محور هسته‌ای در جریان است.

یکی از روش‌ها، حل مرحله‌ای مباحث میان ایران و آمریکا باشد

این دیپلمات با سابقه کشورمان با بیان اینکه ممکن است در حاشیه مذاکرات، مباحث دیگری هم مطرح شده باشد، عنوان کرد:  آمریکایی‌ها موضوعات دیگری را طرح کرده بودند و عراقچی هم پیش از دور اول مذاکرات، سفری به آنکارا داشت که در آنجا وزیر خارجه ترکیه عنوان کرد که کلیه مسائل ایران و آمریکا نمی‌تواند در قالب یک پکیج حل شود و باید به صورت مرحله‌ای حل‌وفصل شود. بنابراین احتمال دارد یکی از روش‌ها، حل مرحله‌ای مباحث میان ایران و آمریکا باشد.

پرونده هسته‌ای ایران در مسیر راه‌حل‌ها است

دلفی روند پرونده هسته‌ای ایران را در مسیر راه حل‌ها دانست و اذغان داشت: به نظر می‌رسد با توجه به صحبت‌هایی که در داخل کشور مطرح شده، از جمله سخنان آقای پزشکیان در روز ۲۲ بهمن مبنی بر آمادگی برای بازرسی از تأسیسات اصلی و همچنین اعلام اینکه گزارشگران می‌توانند به تهران بیایند، روند هسته‌ای به سمت راه‌حل‌هایی در حرکت است. راه‌حل‌هایی که پیش‌تر هم درباره آن‌ها صحبت شده بود؛ از جمله وضعیت غنی‌سازی، اینکه آیا متوقف شود یا برای دوره‌ای مثلاً سه یا پنج سال تعلیق شود. همچنین اینکه تکلیف آن ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی چه خواهد شد، مهم است زیرا این هم یکی از مسائل اصلی در بحث غنی‌سازی است. برخی راه‌حل‌هایی مطرح می‌کردند مبنی بر اینکه رقیق‌سازی انجام شود و  استفاده نظامی از آن سلب شود یا بحث کنسرسیوم منطقه‌ای مطرح شود؛ زیرا منطقه حساسیت خاصی دارد و بحث کنسرسیوم می‌تواند در اینجا معنا داشته باشد.

هر دو طرف به فواید مذاکرات پی برده‌اند

وی اضافه کرد:‌ به نظر می‌رسد محور هسته‌ای به مرحله‌ای رسیده باشد که قدری پیشرفت حاصل شود و این پیشرفت به معنای آن است که هر دو طرف به فواید مذاکرات پی برده‌اند؛ یعنی دریافته‌اند که از طریق مذاکره می‌توان به راه‌حل‌هایی برای همه گرفتاری‌هایی که میان ما و آمریکایی‌ها وجود دارد، دست یافت.

این کارشناس سیاسی در رابطه با ارزیابی خود از سخنان اخیر رییس‌جمهور مبنی بر اینکه مذاکرات با اجازه رهبری صورت گرفته است، اظهار کرد:  تیم رسمی مذاکره‌کننده با آمریکا، تیم وزارت امور خارجه به ریاست آقای عراقچی و همراهان ایشان است. اما سفر آقای لاریجانی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی به مسقط و سپس دوحه، تا حدودی این سوال را ایجاد کرد که آیا واقعاً آقای عراقچی مشغول مذاکره است یا فرد دیگری نیز مسئولیت هدایت مذاکرات را بر عهده دارد، در حالی که آقای رئیس‌جمهور رسماً حکم مأموریت مذاکرات را برای آقای عراقچی صادر کرده‌اند. 

مذاکرات با اجماع کامل در داخل به سرانجام می‌رسد

وی در تشریح بیشتر صحبت‌های رییس‌جمهور یادآور شد:  تأکید رئیس‌جمهور مبنی بر اینکه مذاکرات تحت اشراف رهبری انجام می‌شود، شاید برای کمرنگ کردن و از بین بردن این توهمات بوده باشد؛ بدین معنا که تیم مذاکره‌کننده دارای وحدت رویه، وحدت فرماندهی و تمرکز در داخل کشور است. اگر مذاکرات بخواهد به سرانجام برسد، رویه غالب آن است که در داخل اجماع کامل وجود داشته باشد. این وحدت و اجماع سبب می‌شود که هم تیم مذاکره‌کننده با قدرت بیشتری پای میز مذاکره حاضر شود و هم طرف مقابل بپذیرد که این تیم نمایندگی کامل داخل کشور و مجموعه نظام را در اختیار دارد.

در داخل کشور تفکرات مختلفی درباره مذاکرات وجود دارد

سفیر سابق فرانسه با اشاره به این اتفاق که پیش‌تر آقای عراقچی،  پس از جنگ ۱۲ روزه، طرحی را با فرانسوی‌ها مطرح کرده بودند، بیان کرد:‌ پیشتر آقای مکرون از طرح ایران استقبال کرده بود  اما در حاشیه آن پرسیده بود که این طرح متعلق به کدام بخش از نظام است و چه کسی از آن حمایت می‌کند؟ این پرسش نشان می‌دهد که در داخل کشور تفکرات مختلفی درباره مذاکرات وجود دارد؛ موافقان و مخالفان هر یک برداشت‌های متفاوتی دارند. اگر برداشت واحدی از داخل هر دو کشور وجود نداشته باشد، در خارج هم مذاکرات را قطعی تلقی نخواهند کرد و ممکن است همان اتفاقی تکرار شود که پس از برجام رخ داد؛ برجام در وین به توافق رسید، اما به محض بازگشت تیم‌های مذاکره‌کننده به تهران و واشنگتن، مخالفت‌ها آغاز شد و در نهایت سرنوشت برجام به آن شکل رقم خورد.

 تیم مذاکره‌کننده باید با دست پرتر در مذاکرات شرکت کند

وی خاطرنشان کرد: این سابقه نشان می‌دهد که در داخل باید حتماً از مذاکره‌کننده واحدی که نمایندگی همه گروه‌ها را داشته باشد حمایت شود و هنگامی که پای میز مذاکره می‌رود، همه از آن حمایت کنند تا بتواند مسیر را به درستی طی کند. آنچه رئیس‌جمهور بیان کردند، به اعتقاد بسیاری با این هدف بوده است که تیم مذاکره‌کننده وزارت امور خارجه با دست پرتر و ظرفیت بیشتر در مذاکرات شرکت کند.