حافظ؛ ایرانی‌ترین ایرانی و شاعر‌ترین شاعر جهان/ شعری برای لذت نه معمایی برای گشودن

در غزل حافظ بیهوده دنبال مراد و منظور نگردید. نه که مرادی ندارد. معلوم است که دارد. اما او هنرمند است. ایرانی‌ترین ایرانی است چون رند است و شاعرترین شاعر جهان است چون از هر شاعر دیگری بهتر عاطفه‌ها را موسیقایی کرده است. به تعبیر شفیعی کدکنی: در عالَم هنر ما با التذاذ سر و کار داریم نه با دانستن.